Pujya Bapu Gramin Rojgar Yojana: દેશમાં હાલમાં ઘણી બધી યોજનાઓ ચલાવવામાં આવી રહી છે. આમાંથી ઘણી યોજનાઓ પાછલી સરકારમાં શરૂ કરવામાં આવી હતી. ગ્રામીણ ભારત સાથે જોડાયેલી સૌથી મહત્ત્વની યોજનાઓમાંની એક મનરેગા (MNREGA) યોજના સાલ ૨૦૦૫ માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. કેન્દ્ર સરકારે આ યોજનાને લઈને એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. કેન્દ્રીય કેબિનેટની બેઠકમાં મનરેગાનું નામ બદલીને હવે પૂજ્ય બાપુ ગ્રામીણ રોજગાર યોજના કરી દેવામાં આવ્યું છે. યોજનાનું માત્ર નામ જ નથી બદલાઈ રહ્યું પણ આની સાથે યોજનાના ફાયદાઓમાં પણ ફેરફાર થવા જઈ રહ્યો છે.
સરકારે રોજગારના ગેરંટીકૃત દિવસો અને મજૂરી બંનેમાં વધારો કર્યો છે. તેનો સીધો અસર ગામડાઓમાં રહેતા તે કરોડો પરિવારો પર પડશે, જેમની કમાણીનો મોટો સહારો આ જ યોજના રહી છે. સરકારનું ફોકસ હવે ગ્રામીણ રોજગારને વધુ સ્થિર કરવા પર છે. વધતી મોંઘવારીની વચ્ચે આ નિર્ણય ગ્રામીણ અર્થવ્યવસ્થાને ઉપર ઉઠાવનારો માનવામાં આવી રહ્યો છે. ચાલો તમને જણાવીએ કે યોજનામાં બીજા શું ફાયદા વધારવામાં આવ્યા છે.
બદલવામાં આવ્યું મનરેગા યોજનાનું નામ: મહાત્મા ગાંધી રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી અધિનિયમ (મનરેગા) ને દેશની સૌથી મોટી સામાજિક સુરક્ષા યોજનાઓમાં ગણવામાં આવતું રહ્યું છે. તેનો હેતુ ગ્રામીણ ક્ષેત્રોમાં કામના અધિકારને કાનૂની ગેરંટી આપવાનો હતો. યોજના હેઠળ દરેક એવા ગ્રામીણ પરિવારને એક વર્ષમાં ઓછામાં ઓછા ૧૦૦ દિવસનો રોજગાર આપવામાં આવતો હતો. તેની શરૂઆત ૨૦૦૫ માં નરેગા ના નામથી થઈ હતી, જેને પછીથી મહાત્મા ગાંધીના નામ સાથે જોડવામાં આવ્યું. મનરેગા હેઠળ રસ્તાનું નિર્માણ, જળ સંરક્ષણ, તળાવ ખોદકામ, બાગાયત અને સામૂહિક વિકાસ જેવા કામો કરાવવામાં આવતા હતા. આ યોજનાએ સ્થળાંતર રોકવામાં, મહિલાઓની ભાગીદારી વધારવામાં અને ગ્રામીણ આવકને સ્થિર કરવામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી. સંકટના સમયે આ યોજના ગામડાઓ માટે સેફ્ટી નેટ બનીને સામે આવી.
પૂજ્ય બાપુ ગ્રામીણ રોજગાર યોજનામાં શું મળશે?: નવી પૂજ્ય બાપુ ગ્રામીણ રોજગાર યોજના હેઠળ સરકારે બે મોટા ફેરફારો કર્યા છે. પહેલો, ગેરંટીવાળા રોજગારના દિવસોની સંખ્યા હવે ૧૦૦ થી વધારીને ૧૨૫ કરી દેવામાં આવી છે. એટલે કે ગ્રામીણ મજૂરોને વર્ષમાં વધુ દિવસો સુધી કામ મળવાનો ભરોસો મળશે. બીજું, ન્યૂનતમ મજૂરી વધારીને ₹૨૪૦ પ્રતિ દિવસ કરી દેવામાં આવી છે. આનાથી મજૂરોની દૈનિક આવકમાં સીધો સુધારો થશે. વધુ કામ અને સારી મજૂરીનો અસર ગામડાઓની ખરીદ ક્ષમતા પર પણ દેખાશે. સ્થાનિક બજાર, નાના કારોબાર અને ખેતી પર આધારિત કામોને આનાથી સપોર્ટ મળશે. યોજનાનો હેતુ છે કે ગ્રામીણ મજૂર માત્ર સહાયતા પર નિર્ભર ન રહે, પણ પોતે પોતાની મહેનતથી પોતાની આર્થિક સ્થિતિને મજબૂત બનાવે.
