Railways Luggage Limit Rules: ટ્રેનથી મુસાફરી કરનારા મુસાફરો માટે હવે સામાન (લગેજ) ને લઈને બેદરકારી ભારે પડી શકે છે. અવારનવાર જોવામાં આવે છે કે મુસાફરો જરૂરિયાત કરતાં વધુ સામાન લઈને ટ્રેનમાં ચઢી જાય છે, જેનાથી કોચની અંદર ચાલવું-ફરવું મુશ્કેલ બની જાય છે અને બીજા મુસાફરોને પણ મુશ્કેલી થાય છે. આ સમસ્યાને જોતા ભારતીય રેલવેએ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે નક્કી કરેલી મર્યાદાથી વધુ સામાન લઈને મુસાફરી કરવા પર હવે એક્સ્ટ્રા ફી આપવી પડશે.
રેલવેનું આ પગલું હવાઈ મુસાફરીની તર્જ પર લગેજ નિયમોને કડકાઈથી લાગુ કરવાની દિશામાં મોટું પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. આ જાણકારી રેલ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે લોકસભામાં એક સવાલના લેખિત જવાબમાં આપી. હકીકતમાં લોકસભામાં તેલુગુ દેશમ પાર્ટીના સાંસદ વેમિરેડ્ડી પ્રભાકર રેડ્ડીએ સરકારને પૂછ્યું હતું કે શું રેલવે પણ એરપોર્ટ જેવી વ્યવસ્થા ટ્રેન મુસાફરો માટે લાગુ કરશે? તેના જવાબમાં રેલ મંત્રીએ જણાવ્યું કે મુસાફરો માટે પહેલાથી જ કોચ મુજબ સામાન લઈ જવાની મર્યાદા નક્કી છે અને હવે આ જ નિયમોને કડકાઈથી લાગુ કરવામાં આવશે. એવામાં ચાલો હવે તમને જણાવીએ કે રેલવેના કયા કોચમાં કેટલો સામાન લઈ જઈ શકાય છે.
કોચ મુજબ નક્કી છે સામાનની મર્યાદા
રેલવેના નિયમો અનુસાર દરેક મુસાફરને પોતાની મુસાફરી કેટેગરીના આધારે એક નિશ્ચિત વજન સુધી સામાન મફત લઈ જવાની મંજૂરી છે. સેકન્ડ ક્લાસમાં મુસાફરી કરનારા મુસાફરો ૩૫ કિલો સુધી સામાન કોઈ પણ ફી વગર લઈ જઈ શકે છે. વળી જરૂર પડ્યે તેઓ મહત્તમ ૭૦ કિલો સુધી સામાન લઈ જઈ શકે છે, પરંતુ આ માટે તેમણે એક્સ્ટ્રા ચાર્જ આપવો પડશે. બીજી તરફ સ્લીપર ક્લાસના મુસાફરોને ૪૦ કિલો સુધી સામાન ફ્રીમાં લઈ જવાની છૂટ છે. જો કોઈ મુસાફર આનાથી વધુ સામાન લઈ જાય છે તો તે મહત્તમ ૮૦ કિલો સુધી સામાન લઈ જઈ શકે છે, પરંતુ આના પર એક્સ્ટ્રા ફી લાગે છે.
એસી અને ચેર કારમાં નિયમ વધુ કડક
એસી થ્રી ટાયર અને ચેર કારમાં મુસાફરી કરનારા મુસાફરો માટે નિયમો વધુ કડક છે. આ કોચોમાં મુસાફરોને ૪૦ કિલો સુધી જ સામાન લઈ જવાની મંજૂરી છે અને આ જ તેની મહત્તમ મર્યાદા પણ છે. એટલે કે કોચમાં આનાથી વધુ વજનનો સામાન લઈ જવો નિયમો હેઠળ માન્ય નથી. વળી ફર્સ્ટ ક્લાસ અને એસી ટુ ટાયરના મુસાફરોને ૫૦ કિલો સુધી સામાન મફત લઈ જવાની મંજૂરી છે અને મહત્તમ મર્યાદા ૧૦૦ કિલો નક્કી કરવામાં આવી છે. એસી ફર્સ્ટ ક્લાસના મુસાફરોને ૭૦ કિલો સુધી સામાન ફી વગર લઈ જવાની છૂટ છે, જ્યારે ફી આપીને તેઓ ૧૫૦ કિલો સુધી સામાન લઈ જઈ શકે છે.
આ સિવાય રેલવેએ માત્ર વજન જ નહીં પરંતુ સામાનના કદ (સાઇઝ) ને લઈને પણ સ્પષ્ટ નિયમો બનાવ્યા છે. મુસાફર પોતાની સાથે ટ્રંક, સૂટકેસ કે પેટી ત્યારે જ કોચમાં લઈ જઈ શકે છે જ્યારે તેનો બાહ્ય આકાર ૧૦૦ સેન્ટિમીટર લંબાઈ, ૬૦ સેન્ટિમીટર પહોળાઈ અને ૨૫ સેન્ટિમીટર ઊંચાઈથી વધુ ન હોય. જો સામાનનો આકાર આનાથી મોટો છે, તો તેને મુસાફર કોચમાં લઈ જવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. આવા સામાનને બ્રેક વેન કે પાર્સલ વેનમાં બુક કરાવવો અનિવાર્ય રહેશે.
