Wrong UPI Transaction Refund: રાજસ્થાનમાં ગયા રવિવારે, 8 માર્ચે એક વિદેશી મહિલા સાથે અજાણતા થયેલી ભૂલની એક ઘટનાની મોટી ચર્ચા થઈ છે. સ્લોવાકિયાની એક વૈજ્ઞાનિક મહિલા નિકોલા નોસ્કોવા એક કોન્ફરન્સમાં ભાગ લેવા IIT દિલ્હી આવી હતી. તેની પરત જવાની ફ્લાઇટ રદ થઈ ગઈ તો તે જયપુર ફરવા આવી ગઈ અને તેણે આ માટે એક ટેક્સી બુક કરી. પરંતુ ભૂલથી તેણે ટેક્સીવાળાને 3 હજાર રૂપિયાને બદલે 30 હજાર રૂપિયા આપી દીધા. જ્યારે થોડા કલાકો પછી તેને ભૂલની ખબર પડી ત્યારે તેણે જયપુરમાં પોલીસનો સંપર્ક કર્યો. કોતવાલી પોલીસ સ્ટેશને ત્યારબાદ તત્પરતા બતાવી અને 24 કલાકની અંદર ટેક્સી શોધી કાઢી અને તેના 27 હજાર રૂપિયા પાછા અપાવ્યા. આ ઘટનાની ખૂબ પ્રશંસા કરવામાં આવી રહી છે. પરંતુ, આનાથી એક મોટો અને જરૂરી પ્રશ્ન પણ ઊભો થાય છે જેનો જવાબ ઘણા લોકો જાણવા માંગતા હશે, કે જો કોઈની સાથે આવું થાય તો શું કરવું જોઈએ? જો ભૂલથી વધારે પેમેન્ટ કરી દીધું હોય તો શું કરવું જોઈએ?
રાજસ્થાન પોલીસે આ ઘટના બાદ એક સલાહ જારી કરીને જણાવ્યું છે કે જો ભૂલથી યુપીઆઈ (UPI) પેમેન્ટ થઈ જાય તો ત્યારબાદ શું કરવું જોઈએ. રાજસ્થાન પોલીસની સાયબર ક્રાઈમ શાખાએ એક એડવાઈઝરીમાં કહ્યું છે કે જો ક્યારેય ખોટું UPI ટ્રાન્ઝેક્શન થઈ જાય તો પરેશાન ન થશો. તેમણે જણાવ્યું છે કે જો ક્યારેય આવું થાય છે તો 4 સરળ ઉપાયોથી તમે તમારા પૈસા પાછા મેળવી શકો છો. ચાલો જોઈએ કે શું છે આ 4 ઉપાયો?
પહેલો ઉપાય – તરત જ લો સ્ક્રીનશોટ, નોટ કરો UTR
સૌથી પહેલા આવું થવા પર ખોટા પેમેન્ટના ડિજિટલ પુરાવા જમા કરી લેવા જોઈએ. જેવી તમને ખબર પડે કે પૈસા ખોટા ખાતામાં ગયા છે, સૌથી પહેલા તે લેવડ-દેવડનો સ્ક્રીનશોટ લઈ લો. સાથે જ, બીજું એક જરૂરી કામ એ કરો કે તમે તે ટ્રાન્ઝેક્શનનો UTR (Unique Transaction Reference) નંબર ક્યાંક નોટ કરી લો. આ 12 અંકોનો નંબર ભૂલથી પેમેન્ટ થઈ ગયેલી રકમની રિકવરી માટેનો સૌથી મોટો આધાર હોય છે.
બીજો ઉપાય – UPI એપ પર તરત જ રિપોર્ટ કરો
ત્યારબાદ બીજું કામ એ કરવાનું છે કે તમારે તે UPI એપ પર રિપોર્ટ દાખલ કરવાનો છે જેનાથી તમે પેમેન્ટ કર્યું છે. આ માટે તમે જે પણ એપ (Google Pay, PhonePe, Paytm વગેરે) નો ઉપયોગ કરી રહ્યા છો, તેની ટ્રાન્ઝેક્શન હિસ્ટ્રીમાં જાઓ. ત્યાં તમને “Report a Problem” અથવા “Raise a Dispute” જેવો વિકલ્પ મળશે. તમારે તેને પસંદ કરવાનો છે જેથી બેંક અને પેમેન્ટ સર્વિસ પ્રોવાઇડર સુધી માહિતી પહોંચી જાય. તરત જ જાણ કરવાથી ટ્રાન્ઝેક્શનને ટ્રેક કરવું સરળ બની જાય છે.
ત્રીજો ઉપાય – બેંકનો સંપર્ક કરો
ખોટું પેમેન્ટ થઈ ગયા પછી ત્રીજું કામ એ કરવાનું છે કે સમય બગાડ્યા વિના તમારી બેંકની નજીકની શાખામાં જવું અથવા બેંકના કસ્ટમર કેર નંબર પર ફોન કરવો. તમારે તેમને જણાવવાનું છે કે પૈસા ભૂલથી ટ્રાન્સફર થયા છે. તમે ત્યારબાદ બેંકને લાભાર્થી (Beneficiary) ની UPI ID, લેવડ-દેવડનો સમય અને રકમની વિગતો લેખિતમાં આપી દો. RBI ના નિયમો અનુસાર, સમયસર માહિતી આપવાથી રિફંડની પ્રક્રિયા ઝડપી બને છે.
ચોથો ઉપાય – NPCI પોર્ટલ: સમાધાનનો અંતિમ દ્વાર
ખૂબ સંભાવના છે કે એપ અને બેંકનો સંપર્ક કરવાથી તમને પૈસા પાછા મળી જાય. પરંતુ જો એપ અથવા બેંક પાસેથી સંતોષકારક સમાધાન ન મળે, તો તમે NPCI (National Payments Corporation of India) ને રિપોર્ટ કરી શકો છો. તમે તેના પોર્ટલ અને હેલ્પલાઇન પર કોલ કરીને સંપર્ક કરી શકો છો. હેલ્પલાઇનનો નંબર છે – 1800-120-1740.
