Home Buying Checklist India: ઘર ખરીદવું એ દરેક વ્યક્તિના જીવનનો સૌથી મોટો નિર્ણય હોય છે. લોકો વર્ષોની બચત અને મહેનત પછી પોતાનું આશિયાનું બનાવે છે, પરંતુ ઘણીવાર ઉતાવળ, અધૂરી જાણકારી અથવા માત્ર ઘરની સુંદરતા જોઈને લેવામાં આવેલો નિર્ણય આગળ જતાં ભારે પડી શકે છે. ઘર માત્ર દીવાલ અને છત નથી હોતું, પરંતુ તેનું મજબૂત સ્ટ્રક્ચર, સ્પષ્ટ કાયદેસરના દસ્તાવેજો અને સાચું નાણાકીય આયોજન પણ એટલું જ જરૂરી હોય છે. એવામાં જો તમે પણ ઘર ખરીદવાની તૈયારીમાં હોવ, તો કેટલીક મહત્વની બાબતો પર ધ્યાન આપવું ખૂબ જ જરૂરી છે જેથી પછીથી પસ્તાવું ન પડે.
માત્ર ડિઝાઇન નહીં સ્ટ્રક્ચર પણ જુઓ
મોટાભાગે લોકો પેઇન્ટ, ફર્નિચર અને ઇન્ટિરિયર જોઈને પ્રભાવિત થઈ જાય છે. પરંતુ ઘરની અસલી મજબૂતી તેના પાયા અને માળખામાં હોય છે. જો દીવાલ, છત કે ફ્લોરમાં ત્રાંસી કે પહોળી તિરાડો દેખાય તો સાવધાન થઈ જવું જોઈએ. દરવાજા અને બારીઓની આસપાસ વધતી તિરાડો પાયો ખસી રહ્યો હોવાનો સંકેત હોઈ શકે છે. વળી, જો સ્લેબમાં ઊંડી તિરાડો, જમીન બેસી જવી કે કોંક્રિટ તૂટતું દેખાય તો તે ગંભીર સમસ્યા હોઈ શકે છે. ત્રાસા ફ્લોર, દીવાલ અને છત વચ્ચે ગેપ, નમેલી છત કે ઉપસેલી દીવાલો સ્ટ્રક્ચરલ નબળાઈ તરફ ઈશારો કરે છે. આવા કિસ્સાઓમાં નિષ્ણાતો પાસે તપાસ કરાવવી જરૂરી છે. સાથે જ ભેજ, ગંધ, પેઇન્ટ ઉખડવો કે કોંક્રિટનું ખરવું એ પાણીના લીકેજ અને આંતરિક નુકસાનનો સંકેત હોઈ શકે છે, જેને નજરઅંદાજ કરવું મોંઘું પડી શકે છે.
કાયદેસરના દસ્તાવેજોની પૂરી તપાસ જરૂરી
ઘર ખરીદતી વખતે સૌથી પહેલા તેની રજિસ્ટ્રી અને માલિકી હકની તપાસ કરો. આજકાલ ઘણા રાજ્યોમાં ‘ભૂલેખ’ જેવા ઓનલાઇન પોર્ટલ ઉપલબ્ધ છે જ્યાં ખસરા નંબર નાખીને જમીનનો રેકોર્ડ જોઈ શકાય છે. આનાથી અસલી માલિક, રજિસ્ટ્રીની સ્થિતિ અને અન્ય કોઈ દાવા વિશે જાણકારી મળી શકે છે. વળી, સેલ ડીડ (Sale Deed), રજિસ્ટ્રી પેપર, NOC અને ઓક્યુપન્સી સર્ટિફિકેટ જરૂર ચેક કરો, જેથી સ્પષ્ટ થઈ શકે કે પ્રોપર્ટી પર કોઈ કાયદેસરનો વિવાદ કે બાકી લોન તો નથી ને. જો ફ્લેટ ખરીદી રહ્યા હોવ તો નકશાની મંજૂરી, લોકલ ઓથોરિટીની પરવાનગી અને સોસાયટીના રજિસ્ટ્રેશન દસ્તાવેજો પણ જોવા જરૂરી છે.
હોમ લોન લેતી વખતે સમજદારી રાખો
જો તમે લોન પર ઘર લઈ રહ્યા હોવ તો તમારા પગાર અને ભવિષ્યની આવકને ધ્યાનમાં રાખો. સારો ક્રેડિટ સ્કોર હોવા પર બેંક વધુ લોન આપી શકે છે, પરંતુ વધુ ડાઉન પેમેન્ટ કરવાથી EMI નો બોજ ઓછો રહેશે. વળી, લોન લેતા પહેલા અલગ-અલગ બેંકો અને NBFC ના વ્યાજ દરોની સરખામણી કરો. સાથે જ તમારા માસિક ખર્ચનું આકલન કરો અને બિનજરૂરી ખર્ચ ઘટાડવાનો પ્રયત્ન કરો, જેથી ભવિષ્યમાં EMI ચૂકવવામાં મુશ્કેલી ન પડે. યાદ રાખો કે ઘર વારંવાર ખરીદવામાં આવતું નથી, તેથી તેની કિંમત, લોકેશન અને ભવિષ્યમાં થનારા સંભવિત ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને જ નિર્ણય લો. મોંઘું ઘર લેતા પહેલા એ જરૂર વિચારો કે શું તમે લાંબા સમય સુધી તેનો આર્થિક બોજ સંભાળી શકશો કે નહીં.
