Yugal Suraksha Yojana: આજની તેજ રફ્તાર જિંદગીમાં દરેક કપલ પોતાનું ભવિષ્ય સુરક્ષિત જોવા માંગે છે, પરંતુ જ્યારે વીમાની વાત આવે છે ત્યારે અલગ-અલગ પોલિસી, વધુ પ્રીમિયમ અને જટિલ શરતો ઘણીવાર મુશ્કેલીનું કારણ બની જાય છે. એવામાં જો એક જ પોલિસી અને એક જ પ્રીમિયમમાં પતિ-પત્ની બંનેને મજબૂત જીવન વીમા સુરક્ષા મળી જાય, તો તે કોઈ રાહતથી ઓછું નથી. પોસ્ટલ લાઇફ ઇન્સ્યોરન્સ (PLI) ની ‘યુગલ સુરક્ષા યોજના’ (Yugal Suraksha Plan) આ જ વિચાર સાથે તૈયાર કરવામાં આવી છે. આ યોજના સરકારી ભરોસા, બહેતર બોનસ અને સરળ નિયમો દ્વારા પરિણીત યુગલોને એકસાથે સુરક્ષિત ભવિષ્યનો મજબૂત પાયો આપે છે.
શું છે પોસ્ટલ લાઇફ ઇન્સ્યોરન્સ?
પોસ્ટલ લાઇફ ઇન્સ્યોરન્સ (Postal Life Insurance) ભારતની સૌથી જૂની જીવન વીમા સેવાઓમાંથી એક છે. તેની શરૂઆત ૧ ફેબ્રુઆરી ૧૮૮૪ ના રોજ કરવામાં આવી હતી. શરૂઆતમાં આ સ્કીમ માત્ર ટપાલ વિભાગના કર્મચારીઓ માટે જ હતી, પરંતુ સમય જતાં તેનો વ્યાપ વધતો ગયો. આજે આ યોજના કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારના કર્મચારીઓ, અર્ધ-સરકારી સંસ્થાઓ, પ્રોફેશનલ્સ અને અન્ય ઘણા વર્ગો માટે ઉપલબ્ધ છે. આ યોજના ઇન્ડિયા પોસ્ટ અને સંચાર મંત્રાલય દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે, તેથી તે સંપૂર્ણપણે સરકારી અને ભરોસાપાત્ર માનવામાં આવે છે.
યુગલ સુરક્ષા યોજના શું છે?
યુગલ સુરક્ષા યોજના એક ‘જોઇન્ટ લાઇફ એન્ડોમેન્ટ એશ્યોરન્સ પ્લાન’ (Joint Life Endowment Assurance Plan) છે. આમાં પતિ અને પત્ની બંનેનું જીવન એક જ વીમા પોલિસી હેઠળ કવર થાય છે. એટલે કે અલગ-અલગ પોલિસી લેવાની જરૂર નથી. એક જ પ્રીમિયમમાં બંનેને વીમા સુરક્ષા અને બોનસનો લાભ મળે છે. આ યોજના ખાસ કરીને એવા કપલ્સ માટે બનાવવામાં આવી છે જેઓ સાથે મળીને પોતાનું ભવિષ્ય સુરક્ષિત કરવા માંગે છે.
કોણ લઈ શકે છે આ પોલિસી?
આ યોજના લેવા માટે પતિ-પત્નીની ઉંમર ૨૧ થી ૪૫ વર્ષની વચ્ચે હોવી જોઈએ. મોટા જીવનસાથીની ઉંમર ૪૫ વર્ષથી વધુ ન હોવી જોઈએ. બંનેમાંથી ઓછામાં ઓછી એક વ્યક્તિ PLI માટે પાત્ર હોવી જરૂરી છે. આ યોજના કેન્દ્ર/રાજ્ય સરકારના કર્મચારીઓ, PSU, બેંકો, RBI, સંરક્ષણ સેવાઓ, અર્ધલશ્કરી દળો, શિક્ષકો, ડોકટરો, એન્જિનિયરો, ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ્સ, વકીલો, મેનેજમેન્ટ કન્સલ્ટન્ટ્સ અને ઘણા પ્રોફેશનલ્સ માટે ઉપલબ્ધ છે.
વીમા રકમ અને પોલિસીનો સમયગાળો
યુગલ સુરક્ષા યોજનામાં ન્યૂનતમ વીમા રકમ ૨૦,૦૦૦ રૂપિયા છે, જ્યારે મહત્તમ કવર ૫૦ લાખ રૂપિયા સુધી લઈ શકાય છે. પોલિસીનો સમયગાળો ઓછામાં ઓછો ૫ વર્ષ અને મહત્તમ ૨૦ વર્ષ સુધીનો હોઈ શકે છે. વીમાની રકમ ૧૦,૦૦૦ રૂપિયાના ગુણાંકમાં પસંદ કરી શકાય છે, જેમ કે ૩૦,૦૦૦, ૫૦,૦૦૦ અથવા તેથી વધુ.
પ્રીમિયમ કેવી રીતે નક્કી થાય છે?
પ્રીમિયમ પતિ-પત્નીની ઉંમર અને પસંદ કરેલી પોલિસીના સમયગાળા પર આધાર રાખે છે. જો બંનેની ઉંમરમાં તફાવત હોય, તો ‘ઇક્વિવેલન્ટ એજ’ (Equivalent Age) કાઢવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો પતિની ઉંમર ૩૫ અને પત્નીની ૨૫ વર્ષ હોય, તો ઉંમરનો તફાવત ૧૦ વર્ષ થયો. એવામાં પત્નીની ઉંમરમાં ૬ ઉમેરીને ઇક્વિવેલન્ટ એજ ૩૧ માનવામાં આવશે. આ ઉંમરના આધારે પ્રીમિયમ નક્કી થાય છે. પ્રીમિયમ માસિક, ત્રિમાસિક, છમાસિક કે વાર્ષિક જમા કરી શકાય છે. લાંબા સમયની પોલિસીમાં પ્રીમિયમ ઓછું હોય છે.
બોનસ અને વળતર
આ યોજનાની સૌથી મોટી ખાસિયત તેનું આકર્ષક બોનસ છે. હાલમાં જાહેર કરાયેલા બોનસ મુજબ, આમાં દર વર્ષે ૧,૦૦૦ રૂપિયાની વીમા રકમ પર અંદાજે ૫૨ થી ૫૮ રૂપિયાનું બોનસ મળે છે. પોલિસી પૂરી થવા પર વીમાની રકમ સાથે પૂરેપૂરું બોનસ આપવામાં આવે છે. આનાથી લાંબા ગાળે સારી એવી રકમ તૈયાર થઈ જાય છે. તેથી આ યોજના માત્ર વીમો જ નહીં પરંતુ બચતનું પણ સારું માધ્યમ છે.
લોન, સરેન્ડર અને ડેથ બેનિફિટ
પોલિસી શરૂ થયાના ૩ વર્ષ પછી આના પર લોનની સુવિધા મળે છે. ૩ વર્ષ પછી પોલિસી સરેન્ડર પણ કરી શકાય છે, જોકે ૫ વર્ષ પૂરા થયા પહેલા સરેન્ડર કરવા પર બોનસ મળતું નથી. જો પતિ કે પત્નીમાંથી કોઈ એકનું મૃત્યુ થાય છે, તો બીજા જીવનસાથીને પૂરેપૂરી વીમા રકમ અને અત્યાર સુધીનું કમાયેલું બોનસ આપવામાં આવે છે.
કેમ ખાસ છે યુગલ સુરક્ષા યોજના?
એક જ પોલિસીમાં પતિ-પત્ની બંનેની સુરક્ષા, ઓછું પ્રીમિયમ, સરકારી ગેરંટી, સારું બોનસ અને લોન સુવિધા – આ બધી બાબતો યુગલ સુરક્ષા યોજનાને અત્યંત ખાસ બનાવે છે. આ તે કપલ્સ માટે ઉત્તમ વિકલ્પ છે જેઓ સરળ, ભરોસાપાત્ર અને લાંબા ગાળાનું ફાઇનાન્શિયલ પ્લાનિંગ કરવા માંગે છે. આ યોજના પતિ-પત્નીને એકસાથે સુરક્ષિત ભવિષ્યની સુવિધા આપે છે.
