Bangladesh Ram Idol Controversy: ભગવાન રામની માત્ર એક પ્રતિમાએ પાડોશી દેશ બાંગ્લાદેશમાં લઘુમતીઓની સમસ્યાને સામે લાવી દીધી છે. જુલાઈના વિદ્રોહ દરમિયાન શેખ મુજીબુર રહેમાનની મૂર્તિઓમાં તોડફોડ કરનારી ભીડના લગભગ બે વર્ષ બાદ, ઉત્તર બાંગ્લાદેશમાં એક રામની મૂર્તિએ કટ્ટરપંથીઓને ભડકાવ્યા છે અને વિરોધી સમુદાયના જૂથોને એકબીજાની વિરુદ્ધ રસ્તાઓ પર ઉતારી દીધા છે.
ગેબન્ધા જિલ્લાના પલાશબાડી ઉપજિલ્લાના મધ્યરામપુર ગામમાં એક મંદિર કોમ્પ્લેક્સની અંદર બનેલી 81 ફૂટની રામની મૂર્તિનું કામ, જેને એશિયાની સૌથી ઊંચી રામની મૂર્તિ માનવામાં આવી રહી છે, તે અટકી ગયું છે.
બાંગ્લાદેશમાં ભીડ દ્વારા ભગવાન રામની મૂર્તિને કથિત રીતે અપવિત્ર કરવાના અહેવાલ આવતા ભારતે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. જે મૂર્તિને તોડી પાડવા માંગે છે, પરંતુ આ મુદ્દા પર બાંગ્લાદેશમાં એક અલગ હિન્દુ હોમલેન્ડની માંગ ઉઠી રહી છે.
એક મૂર્તિને લઈને ભારે હોબાળો
ગેબન્ધાના પલાશબાડીમાં શ્રી શ્રી રાધા ગોવિંદા અને કાલી મંદિર કોમ્પ્લેક્સ થોડા સમયથી સમાચારોમાં છે. રિપોર્ટ્સ મુજબ, સ્થાનિક ભક્ત હરિદાસ બાબુએ અગિયાર વર્ષ પહેલા મધ્યરામપુર ગામના બ્રિંદાવન પારામાં એક મંદિર બનાવડાવ્યું હતું. કોમ્પ્લેક્સમાં દેવી કાલી અને રાધા-ગોવિંદાની મૂર્તિઓ હતી. સમય જતાં, આ જગ્યા મોટી થતી ગઈ અને સ્થાનિક હિન્દુઓ માટે એક જરૂરી ધાર્મિક કેન્દ્ર બની ગઈ.
આખરે મંદિરમાં ભગવાન શિવની 30 ફૂટ ઊંચી મૂર્તિ અને ભગવાન કૃષ્ણની 50 ફૂટ ઊંચી મૂર્તિ લગાડવામાં આવી. કૃષ્ણની મૂર્તિએ ખૂબ ધ્યાન ખેંચ્યું અને 25 નવેમ્બર 2025ના રોજ રાજશાહીમાં ભારતના આસિસ્ટન્ટ હાઈ કમિશનર મનોજ કુમારે તેનું સત્તાવાર ઉદ્ઘાટન કર્યું.
એક રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, “મંદિર કોમ્પ્લેક્સની વધતી પ્રસિદ્ધિથી ઉત્સાહિત થઈને, આયોજકોએ ભગવાન રામની 81 ફૂટ ઊંચી મૂર્તિ બનાવવાનો એક મોટો પ્રોજેક્ટ શરૂ કર્યો, જે બાંગ્લાદેશમાં આ પ્રકારની સૌથી ઊંચી મૂર્તિ બની જશે. જોકે, જેમ જેમ આ માળખું ધીરે-ધીરે દેખાવા લાગ્યું, પ્રોજેક્ટનો વિરોધ થવા લાગ્યો.” મે 2026માં, ઇન્સાફ કાયમકારી છાત્ર શ્રમિક જનતા નામના એક ઈસ્લામી જૂથે જાહેરમાં આ પ્રોજેક્ટની ટીકા કરી અને બાંધકામ રોકવાની માંગ કરી. અન્ય ઈસ્લામી સંગઠનોએ પણ આ જ માંગ કરી હતી.
12 જૂનના રોજ, સ્થાનિક અધિકારીઓએ સુરક્ષા કારણો અને જાહેર વ્યવસ્થા જાળવી રાખવાની જરૂરિયાતને ટાંકીને રામની મૂર્તિના બાંધકામને થોડા સમય માટે રોકવાનો આદેશ આપ્યો. અધિકારીઓએ કહ્યું કે તેનો હેતુ વિસ્તારમાં થતી અશાંતિને રોકવા અને તમામ સમુદાયોની સુરક્ષા પાકી કરવાનો હતો.
શ્રી શ્રી રાધા ગોવિંદા અને કાલી મંદિર કમિટીના સભ્ય શ્યામલ કુમાર મહંતે પ્રેસને જણાવ્યું, “અમે બાંગ્લાદેશી છીએ અને અમે તમામ ધર્મોના લોકો વચ્ચે શાંતિથી રહેવામાં વિશ્વાસ રાખીએ છીએ. સામાજિક સૌહાર્દ જાળવી રાખવા માટે, અમે પ્રોજેક્ટને થોડા સમય માટે રોકવાનો નિર્ણય લીધો છે.”
ત્યારથી, બાંગ્લાદેશમાં હિન્દુ અને મુસ્લિમ, બંને સમુદાયના જૂથો મૂર્તિના બાંધકામના પક્ષ અને વિરોધમાં રસ્તાઓ પર ઉતરી આવ્યા છે. સ્થાનિક મુસ્લિમો દ્વારા કાઢવામાં આવેલા એક સરઘસના સમાચાર ફેલાયા બાદ તણાવ વધી ગયો, જેમાં કથિત રીતે ભગવાન રામના એક પોસ્ટર પર બૂટ મારીને તેની અપમાન કરવામાં આવ્યું હતું.
હિન્દુઓએ તે લોકોને તરત જ ધરપકડ કરવાની અને કડક સજા આપવાની માંગ કરી છે જેમણે “ભગવાન શ્રી રામચંદ્રનું અપમાન કર્યું અને ગેબન્ધા તથા દેશના અન્ય ભાગોમાં મંદિર તોડવાની ધમકી આપી”.
નવી દિલ્હીએ ભગવાન રામની તસવીરોના કથિત અપમાનના સમાચાર પર પ્રતિક્રિયા આપી, વિદેશ મંત્રાલયે ચિંતા વ્યક્ત કરી અને ઢાકાને લઘુમતી સમુદાયની સુરક્ષા પાકી કરવાની અપીલ કરી. વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે કહ્યું કે ભારત આશા રાખે છે કે બાંગ્લાદેશ સરકાર કટ્ટરપંથી તત્વો સામે કાર્યવાહી કરશે અને લઘુમતીઓની સુરક્ષાની ખાતરી આપશે.
નવી દિલ્હી અને ઢાકા વચ્ચે એક મુદ્દો બનવા સિવાય, આ મુદ્દાને કારણે બાંગ્લાદેશી હિન્દુ પ્રદર્શનકારીઓ મોટી સંખ્યામાં બહાર આવ્યા છે અને કેટલાક લોકોએ ખુલ્લેઆમ બાંગ્લાદેશમાં હિન્દુઓ માટે એક અલગ હોમલેન્ડની માંગ કરી છે.
બાંગ્લાદેશી હિન્દુ વકીલ ચૈતાલી ચક્રવર્તીના ક્લિપ્સ વાયરલ થયા છે, જેમાં તે ઈસ્લામી કટ્ટરપંથીઓને હિન્દુઓના ખાનગી બાબતોમાં દખલ ન કરવા માટે કહી રહી છે, અને આવું ન કરવા પર તે કહે છે કે બાંગ્લાદેશથી હિન્દુઓ માટે એક અલગ હોમલેન્ડ જ એકમાત્ર વિકલ્પ બચશે.
હિન્દુ હોમલેન્ડની માંગ
બાંગ્લાદેશથી અલગ હિન્દુ હોમલેન્ડની માંગ ભગવાન રામની તસવીરોના કથિત અપમાનની પ્રતિક્રિયા હોઈ શકે છે. પરંતુ આ સોશિયલ મીડિયા પર જંગલમાં લાગેલી આગની જેમ ફેલાઈ ગઈ છે.
બાંગ્લાદેશી ઈન્ફ્લુએન્સર ઈલિયાસ હુસૈને કહ્યું છે કે રામની એક મોટી મૂર્તિ બાંગ્લાદેશને અસ્થિર કરવા માટે ભારતની રચાયેલી સાજિશ છે અને તપાસ એજન્સીઓએ ફંડિંગના સ્ત્રોતની તપાસ કરવી જોઈએ.
યુટ્યુબર અને રાજકીય વિશ્લેષક પિનાકી ભટ્ટાચાર્યએ એક વીડિયો જાહેર કર્યો જેમાં કહેવામાં આવ્યું કે ભારતની વિદેશી ગુપ્તચર એજન્સી RAW, રામની મૂર્તિ પાછળ હતી અને ભારત બાંગ્લાદેશના આખા રંગપુર ડિવિઝન પર કબજો કરવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે, જેમ તેણે કાશ્મીર પર કબજો કર્યો છે.
હિન્દુ હોમલેન્ડનો વિચાર કોઈ નવો નથી. 22 ડિસેમ્બર 2001ના રોજ, બીબીસીએ એક રિપોર્ટ જાહેર કર્યો હતો જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે બાંગ્લાદેશના તત્કાલીન ગૃહ મંત્રી અલ્તાફ હુસૈન ચૌધરીએ કહ્યું હતું કે દેશના લઘુમતી હિન્દુ સમુદાયના કેટલાક સભ્યો દેશમાં અલગતાવાદને પ્રોત્સાહન આપવાની સાજિશમાં સામેલ છે.
રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, “મિસ્ટર ચૌધરીએ બંગાળી ભાષાના અખબાર ઇત્તેફાકને જણાવ્યું હતું કે બાંગ્લાદેશના ઘણા દક્ષિણ-પશ્ચિમી જિલ્લાઓને ભેગા કરીને એક આઝાદ દેશ બનાવવા માટે એક આંદોલન ફરીથી શરૂ કરવામાં આવી રહ્યું છે. તેમના હવાલાથી કહેવામાં આવ્યું કે આંદોલનનો હેતુ તે બનાવવાનો છે જેને તેઓ “બંગભૂમિ” કહે છે અને આ માટે લોકોની ભરતી કરવામાં આવી રહી છે અને ભારતની અંદર બાંગ્લાદેશ સાથે બોર્ડર પાસે કેમ્પ બનાવવામાં આવી રહ્યા છે.”
રિપોર્ટમાં આગળ કહેવામાં આવ્યું છે કે ઓક્ટોબરની સામાન્ય ચૂંટણીમાં બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટીની જીત પછી “બાંગ્લાદેશમાં હિન્દુઓ વિરુદ્ધ હિંસાના સમાચાર પછી આ વાતો સામે આવી.”
રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, “સેંકડો પરિવારો એવું કહેતા ભારતનાં પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યમાં ભાગી ગયા કે તેમની સાથે હિંસા અને દુષ્કર્મ થયા છે.”
જ્યારે પણ બાંગ્લાદેશમાં કોઈ સાંપ્રદાયિક મુદ્દો ઉઠ્યો છે, તો ભારત અને બાંગ્લાદેશ બંને જગ્યાએ અલગ હિન્દુ હોમલેન્ડની વાત ચર્ચામાં આવી છે. બાંગ્લાદેશી હિન્દુ અધિકાર કાર્યકર્તા જયંત કર્માકર માટે, ઓગસ્ટ 2024માં શેખ હસીના સરકાર પડ્યા પછી બાંગ્લાદેશમાં હિન્દુઓને કોઈ રાહત મળી નથી.
કર્માકરે જણાવ્યું, “ફેસબુક પર, મુસ્લિમ કટ્ટરપંથી જૂથો રામની મૂર્તિને લઈને બાંગ્લાદેશી હિન્દુઓના 1971 જેવા નરસંહારની ધમકી આપી રહ્યા છે. અમે કોની પાસે જઈએ?”
હસીના સરકાર પડ્યા પછી મુહમ્મદ યુનુસની વચગાળાની સરકાર હેઠળ ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચેના સંબંધો ખરાબ થઈ ગયા હતા. આ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં તારિક રહેમાનના નેતૃત્વમાં નવી ચૂંટાયેલી સરકાર સત્તામાં આવ્યા પછીથી નવી દિલ્હી અને ઢાકા સંબંધો સામાન્ય કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.
ઢાકાએ રામની મૂર્તિના મુદ્દાને તરત જ ઉકેલવો જોઈએ જેથી મોટા પાયે સાંપ્રદાયિક હિંસાને રોકી શકાય અને અલગ હિન્દુ હોમલેન્ડ માટે જમીની સ્તર પરની ભાવના મજબૂત ન થઈ શકે. તેણે એ પણ પાકું કરવું જોઈએ કે નવી દિલ્હી સાથેના સંબંધો વધુ ખરાબ ન થાય.
