Matthew VanDyke NIA Arrest: મ્યાનમારમાં જાતીય મિલિશિયાને ડ્રોન યુદ્ધની ટ્રેનિંગ આપવાના આરોપમાં કોલકાતામાં ભારતની નેશનલ ઇન્વેસ્ટિગેશન એજન્સી (NIA) એ ઓછામાં ઓછા 7 વિદેશી લોકોની ધરપકડ કરી છે. આમાંથી 6 યુક્રેનના નાગરિકો છે અને એક અમેરિકાનો હોવાનું કહેવાય છે. અમેરિકી નાગરિકનું નામ મેથ્યુ એરોન વેનડાઈક છે જેના વિશે કેટલાય મોટા અને સનસનીખેજ ખુલાસા થયા છે. આ અમેરિકા તરફથી ખ્રિસ્તી દેશ બનાવવા માટે ‘પવિત્ર યુદ્ધ’ લડી રહ્યો હતો. મેથ્યુ એરોન વેનડાઈકે ધરપકડના થોડા મહિના પહેલા પોતાના એક મિત્રને મેસેજ મોકલ્યો હતો જેમાં તેણે તેને મ્યાનમાર ચાલવા માટે કહ્યું હતું.
વેનડાઈકે એક ટેક્સ્ટ મેસેજમાં પોતાના મિત્રને કહ્યું હતું કે કાચિન અને ચિન લોકો ‘ખ્રિસ્તી ધર્મ માટે ખરેખર ગંભીર’ લાગી રહ્યા હતા અને ‘મોટાભાગના બૌદ્ધ સૈન્ય જુન્ટા’ સામે લડી રહ્યા હતા. અમેરિકી પાદરી ડો. વિલિયમ ડેવલિન પણ વેનડાઈકના સંપર્કમાં હતા તેમણે કહ્યું છે કે ‘તેમને ખબર હતી કે વેનડાઈક મ્યાનમારમાં છે અને તેની ધરપકડના સમાચાર સાંભળીને તેમને કોઈ નવાઈ લાગી નથી.’ તેમણે કહ્યું કે ‘મને ખબર હતી કે તે ત્યાં (મ્યાનમાર) છે. મને પૂરેપૂરી ખાતરી નહોતી કે તે શું કરી રહ્યો છે. તેણે બસ એમ જ ઉલ્લેખ કર્યો હતો કે તે મ્યાનમારમાં લોકોને ટ્રેનિંગ આપી રહ્યો છે.’
લિબિયા અને સીરિયા પછી મ્યાનમારમાં ‘ધર્મ યુદ્ધ’
ખુલાસો થયો છે કે વેનડાઈક અને તેના સંગઠન ‘સન્સ ઓફ લિબર્ટી ઇન્ટરનેશનલ’ એટલે કે SOLI એ છેલ્લા એક દાયકાનો મોટાભાગનો સમય યુદ્ધ ક્ષેત્રોમાં વિતાવ્યો છે. તેણે ઈરાકમાં ખ્રિસ્તીઓને ISIS સામે લડવાની ટ્રેનિંગ આપી હતી. આ સિવાય તે યુક્રેન પણ જઈ ચૂક્યો છે જ્યાં તેણે યુક્રેની નાગરિકોને રશિયન સૈનિકો સામે લડવાની ટ્રેનિંગ આપી હતી. તે પોતાને એક ક્રાંતિકારી કહે છે. એચટી (HT) એ વેનડાઈકના સહયોગીઓ જેવા કે પાદરી ડેવલિન અને તેના કેટલાય ઓળખીતા લોકોના હવાલેથી પોતાના રિપોર્ટમાં કહ્યું છે કે વેનડાઈક પોતાના સંગઠન SOLI ને એક સામાન્ય NGO નહીં, પરંતુ લડાઈ દરમિયાન મદદ કરનારું એક ચેરિટી સંગઠન કહે છે.
જોર્જટાઉન યુનિવર્સિટીમાંથી તેણે ગ્રેજ્યુએશન કર્યું છે જે અમેરિકાની વિદેશ નીતિ અને ખુફિયા વિભાગના દિગ્ગજોના પ્રશિક્ષણનું કેન્દ્ર છે. વેનડાઈકે એક ડોક્યુમેન્ટ્રી ફિલ્મ નિર્માતા તરીકે પશ્ચિમ એશિયા અને ઉત્તર આફ્રિકાની યાત્રા કરતા કેટલાય વર્ષો વિતાવ્યા છે. આ વાતનો કોઈ ઇનકાર કરી શકે નહીં કે તેના અમેરિકાની ખુફિયા એજન્સીઓ સાથે ઘણા ઊંડા સંપર્ક છે. તેનું સંગઠન SOLI દુનિયાભરના ખ્રિસ્તીઓને બચાવવાની કોશિશ કરે છે જેમને અલગ-અલગ યુદ્ધના મેદાનમાં નિશાન બનાવવાની કોશિશ કરવામાં આવે છે. આ લોકોનું કહેવું છે કે આ લોકો ભાડાના સૈનિકો નથી અને તેઓ કોઈ સરકાર પાસેથી પૈસા લેતા નથી પરંતુ સામાન્ય લોકો પાસેથી ડોનેશન માંગે છે. તે પૈસાનો ઉપયોગ તેઓ તે જૂથોને સૈન્ય ટ્રેનિંગ, બોડી આર્મર અને સંચાર સાધનો આપવા માટે કરે છે.
સીરિયા, લિબિયા અને યુક્રેન થઈને મ્યાનમારની સફર
વેનડાઈકને વર્ષ 2011 માં લિબિયામાં ધરપકડ કરવામાં આવ્યો હતો જ્યારે તે ગદ્દાફીના શાસન વિરુદ્ધ લડવા લિબિયા પહોંચ્યો હતો. તે લગભગ 6 મહિના જેલમાં રહ્યો અને બાદમાં અબુ સલીમ જેલમાંથી ફરાર થઈ ગયો. ગદ્દાફીની સરકારના પતન પછી જ્યારે તે લિબિયાથી અમેરિકા માટે ફ્લાઈટમાં સવાર થઈ રહ્યો હતો તે દરમિયાન તે ઘણો પ્રસિદ્ધ થઈ ગયો. તે કેટલીય ન્યૂઝ ચેનલો પર દેખાવા લાગ્યો હતો. તેને આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષો પર એક નિષ્ણાત તરીકે બોલાવવામાં આવતો હતો. ત્યારબાદ તે ઈરાક ગયો અને ત્યાંના અસીરિયન ખ્રિસ્તી સમુદાયોને ISIS સામે લડવા માટે પ્રશિક્ષિત કર્યા. તેણે લગભગ 300 લોકોને ટ્રેનિંગ આપી હતી. 2022 માં તે યુક્રેન ચાલ્યો ગયો અને હવે તેને કોલકાતાથી NIA એ ધરપકડ કર્યો છે.
ખ્રિસ્તી લઘુમતીઓ માટે ‘ધર્મયુદ્ધ’
વેનડાઈક અને તેના સમર્થકોનું કહેવું છે કે તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દુનિયાભરમાં સતાવણીનો ભોગ બની રહેલા ખ્રિસ્તીઓની મદદ કરવાનો છે. મ્યાનમારમાં તે ‘કાચિન’ અને ‘ચિન’ સમુદાયોની મદદ કરી રહ્યો હતો જે “બૌદ્ધ સૈન્ય જુન્ટા” સામે લડી રહ્યા છે. તેના ડોનેશનનો એક મોટો હિસ્સો તે અમેરિકનો પાસેથી આવે છે જે ખ્રિસ્તી ઉત્પીડનને લઈને ચિંતિત રહે છે. ઈરાકમાં તેણે એકવાર દાવો કર્યો હતો કે તેમને અમેરિકી વિદેશ વિભાગની પરવાનગી છે, પરંતુ રાજદ્વારીઓએ તેનો ઇનકાર કર્યો હતો.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે વેનડાઈક અમેરિકી ખુફિયા વિભાગની નજીક માનવામાં આવતી જોર્જટાઉન યુનિવર્સિટીમાંથી ભણ્યા છે પરંતુ તેમની પાસે સંસાધનોની એટલી અછત રહે છે કે તેઓ અમેરિકી સરકારના અધિકૃત એજન્ટ નથી લાગતા પરંતુ એક સ્વતંત્ર ‘ક્રાંતિકારી’ ની જેમ કામ કરે છે. વેનડાઈક વાસ્તવિકતામાં કોણ છે અને NIA ની તપાસમાં તેના ચહેરા પરથી નકાબ હટી જશે.
