Bangladesh Tarique Rahman Pakistan: પાકિસ્તાન સાથે ‘દોસ્તી’ કરનારા મોહમ્મદ યુનુસને બાંગ્લાદેશના નવા પીએમ તારિક રહેમાને મોટો ઝટકો આપ્યો છે. તારિક રહેમાને ફરી એકવાર લિબરેશન ડે પર પાકિસ્તાની સેના દ્વારા વર્ષ ૧૯૭૧માં કરવામાં આવેલા ‘સુઆયોજિત નરસંહાર’ ને યાદ કર્યો છે. તારિક રહેમાને કહ્યું કે ૧૯૭૧માં પાકિસ્તાની સેનાની કાર્યવાહી ‘ઇતિહાસના સૌથી ઘૃણાસ્પદ નરસંહારમાંની એક છે.’ તેમણે બુધવારે નરસંહાર દિવસ પર આ નિવેદન આપીને પાકિસ્તાન અને તેના શાસકોને પોતાનો સખત સંદેશ આપી દીધો. શેખ હસીનાના દેશ છોડીને ભારતમાં શરણ લીધા બાદ મોહમ્મદ યુનુસે દિલ્હીના વિરોધમાં પાકિસ્તાન સાથે દોસ્તી વધારવાનું શરૂ કર્યું હતું. યુનુસ સરકાર પાકિસ્તાની સેના દ્વારા કરવામાં આવેલા નરસંહારને બાજુ પર મૂકીને પોતાના ઉચ્ચ સૈન્ય અધિકારીઓને ઇસ્લામાબાદ મોકલી રહી હતી.
તારિક રહેમાને એક્સ પર લખેલી પોતાની પોસ્ટમાં પાકિસ્તાની સેનાના ઓપરેશન સર્ચ લાઈટ દરમિયાન નિઃશસ્ત્ર બાંગ્લાદેશીઓની હત્યાને ક્રૂર દિવસો તરીકે યાદ કરી. તેમના આ નિવેદનથી સ્પષ્ટ છે કે તારિક રહેમાન પાકિસ્તાની સેનાના ઓપરેશન સર્ચલાઈટને ભૂલવા માટે તૈયાર નથી. આ પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચેના સંબંધોમાં તણાવનું મુખ્ય કારણ રહ્યું છે. દાયકાઓથી બાંગ્લાદેશ પાકિસ્તાન પાસે માફી માંગવા માટે કહી રહ્યું છે પરંતુ પાકિસ્તાની સેના આના માટે તૈયાર નથી.
તારિક રહેમાનના પિતાએ કર્યો હતો પહેલો વિદ્રોહ
પાકિસ્તાનનું કહેવું છે કે આ મામલો પરસ્પર સંધિઓ દ્વારા ઉકેલાઈ ચૂક્યો છે પરંતુ બાંગ્લાદેશ પોતાની માફી માંગવાની માંગ પર અડગ છે. હકીકતમાં આ તારિક રહેમાનના પિતા ઝિયા ઉર રહેમાન હતા જેમણે ઓપરેશન સર્ચલાઈટ દરમિયાન પાકિસ્તાની સેના વિરુદ્ધ વિદ્રોહ કર્યો હતો. ઝિયા ઉર રહેમાન તે સમયે પાકિસ્તાની સેનામાં એક મેજર રેન્કના અધિકારી હતા. ૨૭ માર્ચ ૧૯૭૧ના રોજ ઝિયા ઉર રહેમાને તત્કાલીન બંગાળી રાષ્ટ્રવાદના નેતા શેખ મુજીબુર રહેમાન વતી કાલુરઘાટ રેડિયો સ્ટેશનથી બાંગ્લાદેશની આઝાદીનું એલાન કરી દીધું હતું. તેમણે પાછળથી બાંગ્લાદેશ મુક્તિ યુદ્ધ દરમિયાન એક મુખ્ય કમાન્ડરની ભૂમિકા ભજવી હતી.
તારિક રહેમાને આ નરસંહારને ‘પૂર્વ આયોજિત નરસંહાર’ ગણાવ્યો. તેમણે લોકોને અપીલ કરી કે તેઓ આઝાદીના સંઘર્ષના આદર્શોને જાળવી રાખે અને દેશને એક લોકતાંત્રિક દેશ બનાવે. બાંગ્લાદેશ અને પાકિસ્તાન વચ્ચે ૧૯૭૧ના મુક્તિ યુદ્ધને લઈને લાંબા સમયથી તણાવપૂર્ણ સંબંધો રહ્યા છે. મોહમ્મદ યુનુસે સત્તામાં આવ્યા પછી પાકિસ્તાન સાથે ખૂબ જ ઝડપથી સંબંધો બનાવ્યા હતા જેથી ભારતને બાજુ પર કરી શકાય. બંને દેશોએ એક દાયકા પછી સચિવ સ્તરે વાતચીત કરી હતી. બંનેએ સાર્ક (SAARC) ને શરૂ કરવા પર ભાર મૂક્યો હતો જેનો ભારત વિરોધ કરે છે. પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચે દાયકાઓ પછી સીધી ફ્લાઇટ શરૂ થઈ ગઈ છે.
મોહમ્મદ યુનુસ પાકિસ્તાન સાથે કરી રહ્યા હતા દોસ્તી
વળી હવે તારિક રહેમાનની બીએનપી (BNP) સત્તામાં આવી ગઈ છે જે દાયકાઓથી પાકિસ્તાન સાથેના સંબંધોને લઈને વ્યવહારુ વલણ અપનાવતી રહી છે. શેખ હસીનાએ જ્યાં પાકિસ્તાનથી અંતર જાળવી રાખ્યું હતું, ત્યાં બીએનપીના દિવંગત નેતા ખાલિદા ઝિયા પાકિસ્તાન સાથે સંબંધો રાખતા હતા. પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રી ઇશાક ડારે દાવો કર્યો હતો કે વર્ષ ૨૦૨૫ પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચેના સંબંધોમાં ટર્નિંગ પોઈન્ટ સાબિત થયું છે. તેમણે કહ્યું કે આ વર્ષમાં સંબંધોમાં જામેલો બરફ ઓગળ્યો છે. ડારે પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશને ‘ભાઈ’ ગણાવ્યા હતા. શહબાઝ શરીફ અને મોહમ્મદ યુનુસ વચ્ચે ઘણી વખત વિવિધ મંચો પર મુલાકાત પણ થઈ હતી. યુનુસે ભાર મૂક્યો હતો કે બાંગ્લાદેશ અને પાકિસ્તાન પોતાના દાયકાઓથી ચાલી રહેલા વિવાદને ખતમ કરે.
