Batavia Shipwreck: પશ્ચિમી ઓસ્ટ્રેલિયા નજીક મળેલા બટાવિયા જહાજના અવશેષોએ ખોલ્યા 17મી સદીના વેપારના રહસ્યો
Batavia Shipwreck: પશ્ચિમી ઓસ્ટ્રેલિયા નજીક સમુદ્રની ઊંડાઈમાં મળેલા 400 વર્ષ જૂના જહાજના અવશેષોમાંથી સંશોધકોને ચોંકાવનારી માહિતી મળી છે. આ ડચ ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપનીનું જહાજ હતું, જે 1629માં પોતાની પ્રથમ મુસાફરી દરમિયાન ડૂબી ગયું હતું. આ જહાજ ખજાનાથી ભરેલું હતું. હવે સંશોધકોએ આ જહાજના અવશેષોમાંથી મળેલી વસ્તુઓના અભ્યાસથી એવી માહિતી મેળવી છે, જેના આધારે તેમના મૂળ સ્થળની ઓળખ થઈ છે.
જહાજના અવશેષોના અભ્યાસમાં મોટો ખુલાસો
અભ્યાસના મુખ્ય લેખક એન્થની ક્લાર્ક અને તેમની ટીમે ડિટ્રિટલ ઝિરકોન યુ-પીબી ફિંગરપ્રિન્ટિંગ નામની અદ્યતન જિયોકેમિકલ તકનીકનો ઉપયોગ કરીને આ વસ્તુઓના મૂળ સ્થળની ઓળખ કરી. અભ્યાસ માટે જહાજમાંથી મળેલા પથ્થરના બ્લોક, ઈંટો અને બેલાસ્ટનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું. અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું કે આ વસ્તુઓ માત્ર એક જ સ્થળેથી નહીં પરંતુ યુરોપની અનેક ખાણોમાંથી લાવવામાં આવી હતી, જેમ અગાઉ માનવામાં આવતું હતું.
આ જ અઠવાડિયે બુધવારે યુનિવર્સિટીની મીડિયા રિલીઝમાં ક્લાર્કના જણાવ્યા અનુસાર, ઐતિહાસિક નોંધો અધૂરી છે અને લગભગ 400 વર્ષ સુધી પાણીની અંદર રહેલા આ પથ્થરો એકસરખા દેખાઈ શકે છે, જેના કારણે તેમની ઓળખ કરવી મુશ્કેલ બની જાય છે.
અલગ-અલગ ખાણોમાંથી લાવવામાં આવ્યો હતો સામાન
અભ્યાસનો હેતુ એ જાણવાનો હતો કે ડચ ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપની પોતાના વૈશ્વિક નેટવર્ક માટે સામાન ક્યાંથી મેળવતી હતી અને કેવી રીતે પહોંચાડતી હતી. સંશોધકોએ શોધ્યું કે આ ચટ્ટાનો જર્મનીના લોવર સૅક્સોની બેસિનમાં આવેલી બેન્થહાઇમ અને ઓબરનકિર્ચેન ખાણોમાંથી લાવવામાં આવી હતી.
એન્થની ક્લાર્કે જણાવ્યું કે, અમને જાણવા મળ્યું કે આ પથ્થરો ઓછામાં ઓછા બે અલગ-અલગ ખાણ વિસ્તારોમાંથી લાવવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ તેમને એક જ શિપમેન્ટમાં એકત્રિત કરવામાં આવ્યા અને 400 વર્ષ પહેલાં અત્યંત સુવ્યવસ્થિત સપ્લાય ચેઇન દ્વારા વિશ્વના બીજા છેડે મોકલવામાં આવ્યા હતા.
બટાવિયા શિપ કેવી રીતે ડૂબ્યું?
ઐતિહાસિક સ્ત્રોતોમાંથી મળેલી માહિતી અનુસાર, બટાવિયા જહાજ ઑક્ટોબર 1628માં 341 લોકો સાથે નેધરલેન્ડથી ડચ ઈસ્ટ ઈન્ડિઝની રાજધાની બટાવિયા (હાલનું જકાર્તા) માટે રવાના થયું હતું. તેમાં ચાંદીની સિલ્લીઓ, વેપારી સામાન અને બાંધકામ સામગ્રી ભરેલી હતી. માર્ગ દરમિયાન જહાજમાં બળવો થયો હતો અને તે પોતાનો માર્ગ ભૂલી ગયું હતું. જૂન 1629માં તે પશ્ચિમી ઓસ્ટ્રેલિયા નજીક એબ્રોલહોસ આઇલેન્ડ્સ પાસે દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થયું હતું. વર્ષ 1963માં આ જહાજના અવશેષો પ્રથમ વખત શોધવામાં આવ્યા હતા.
