Canada student visa rejection: કેનેડા સરકાર દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થી વિઝા પર લાદવામાં આવેલા તાજેતરના પ્રતિબંધોની ભારતીયો પર સૌથી વધુ અસર પડી છે. સરકારી માહિતી અનુસાર, ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે એક સમયે પસંદગીનું સ્થળ રહેતું કેનેડા હવે અરજીઓ અને સ્વીકૃતિ બંનેમાં તીવ્ર ઘટાડો અનુભવી રહ્યું છે.
સમાચાર એજન્સી રોઇટર્સ અનુસાર, કેનેડાએ કામચલાઉ સ્થળાંતરને રોકવા અને વિદ્યાર્થી વિઝા છેતરપિંડી અટકાવવા માટે 2025 થી શરૂ કરીને સતત બીજા વર્ષે આપવામાં આવેલી સ્ટડી પરમિટની સંખ્યામાં ઘટાડો કર્યો છે. ઓગસ્ટ 2025 માં, ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે લગભગ 74 ટકા વિઝા અરજીઓ નકારી કાઢવામાં આવી હતી, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં આશરે 32 ટકા હતી. આનો અર્થ એ થયો કે જ્યારે અગાઉ ત્રણમાંથી એક વિઝા અરજી નકારી કાઢવામાં આવી હતી, ત્યારે હવે ચારમાંથી ત્રણ નકારી કાઢવામાં આવી રહી છે.
એકંદરે, બધા દેશોમાંથી લગભગ 40 ટકા સ્ટડી વિઝા અરજીઓ નકારી કાઢવામાં આવી હતી, જ્યારે ચીની વિદ્યાર્થીઓ માટેનો દર 24 ટકા હતો. ભારતીય અરજદારોની કુલ સંખ્યા પણ ઓગસ્ટ 2023 માં 20,900 થી ઘટીને ઓગસ્ટ 2025 માં માત્ર 4,515 થઈ ગઈ, જે લગભગ પાંચ ગણો ઘટાડો દર્શાવે છે.
કેનેડા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે એક મુખ્ય શૈક્ષણિક કેન્દ્ર રહ્યું છે.
10 વર્ષથી વધુ સમયથી, કેનેડા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે સૌથી મોટું સ્થળ રહ્યું છે, પરંતુ હવે કેનેડામાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં ઘટાડો થવા લાગ્યો છે. 2023 માં બંને દેશો વચ્ચે રાજદ્વારી તણાવ બાદ આ પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ ગઈ હતી, જ્યારે તત્કાલીન વડા પ્રધાન જસ્ટિન ટ્રુડોએ ભારત પર કેનેડિયન નાગરિકની હત્યામાં સંડોવણીનો આરોપ લગાવ્યો હતો. ભારતે આ આરોપોને સખત રીતે નકારી કાઢ્યા હતા, જેના કારણે બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોમાં બગાડ થયો હતો.
કેનેડા આટલી બધી ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની અરજીઓ કેમ નકારી રહ્યું છે?
2023 માં, કેનેડિયન અધિકારીઓએ નકલી સ્વીકૃતિ પત્રો સાથે સબમિટ કરાયેલી આશરે 1,550 અભ્યાસ વિઝા અરજીઓ શોધી કાઢી હતી. આમાંથી મોટાભાગના કિસ્સાઓ ભારત સાથે જોડાયેલા હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું.
ત્યારથી, વિઝા ચકાસણી પ્રક્રિયાને વધુ કડક બનાવવામાં આવી છે, અને વિદ્યાર્થીઓ માટે નાણાકીય પાત્રતા મર્યાદા વધારવામાં આવી છે. અહેવાલો અનુસાર, નવી સિસ્ટમ દ્વારા ગયા વર્ષે નકલી સ્વીકૃતિ પત્રોનો ઉપયોગ કરીને સબમિટ કરાયેલી 14,000 અભ્યાસ વિઝા અરજીઓ શોધી કાઢવામાં આવી હતી.
વિઝા અસ્વીકાર પર ભારતનું શું વલણ છે?
કેનેડાના ઓટાવા સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસે અસ્વીકાર દરમાં વધારો સ્વીકાર્યો છે. જોકે, તેમણે એમ પણ કહ્યું છે કે અભ્યાસ વિઝા આપવાનું કેનેડાનું અધિકારક્ષેત્ર છે. દૂતાવાસે જણાવ્યું હતું કે વિશ્વના સૌથી પ્રતિભાશાળી વિદ્યાર્થીઓ ભારતમાંથી આવે છે, અને કેનેડિયન સંસ્થાઓ હંમેશા તેમની શૈક્ષણિક શ્રેષ્ઠતાનો લાભ મેળવે છે. અગાઉ, કેનેડિયન વિદેશ પ્રધાન અનિતા આનંદે રોઇટર્સ સાથેની એક મુલાકાતમાં જણાવ્યું હતું કે સરકાર તેની ઇમિગ્રેશન સિસ્ટમની વિશ્વસનીયતા અંગે ચિંતિત છે, પરંતુ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને આકર્ષવાનું ચાલુ રાખવા માંગે છે.
કેનેડાએ તેની તપાસ કેવી રીતે કડક કરી છે?
શિક્ષણ સલાહકારો કહે છે કે ચકાસણી હવે પહેલા કરતાં વધુ કડક છે, અને અધિકારીઓ વિદ્યાર્થીઓના નાણાકીય અને શૈક્ષણિક ઓળખપત્રોની સંપૂર્ણ તપાસ કરે છે. વિઝા સપોર્ટ સંસ્થા બોર્ડર પાસના માઈકલ પીટ્રોકાર્લોએ સમજાવ્યું કે બેંક સ્ટેટમેન્ટ પૂરું પાડવું હવે પૂરતું નથી; વિદ્યાર્થીઓએ તેમના ભંડોળના સ્ત્રોત વિશે પણ વિગતવાર માહિતી પ્રદાન કરવી જરૂરી છે.
દરમિયાન, ઓટાવા ભારત અને બાંગ્લાદેશના કામચલાઉ વિઝાના જૂથને રદ કરવા માટે નવી સત્તાઓ શોધી રહ્યું છે, જેમાં વિઝા છેતરપિંડી અંગે ચિંતાઓનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. આ હેતુ માટે પ્રસ્તાવિત બિલ C-12, વ્યાપક સરહદ કાયદા પેકેજ, બિલ C-2 ના ભાગ રૂપે સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવ્યું છે.
દરમિયાન, ભારત અને કેનેડા વચ્ચેના સંબંધો સુધારવાના પ્રયાસો પણ ચાલી રહ્યા છે. જૂન 2025માં G-7 સમિટ દરમિયાન વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની કેનેડા મુલાકાત અને વડા પ્રધાન માર્ક કાર્ની સાથેની તેમની મુલાકાત બાદ, બંને દેશોએ એકબીજાની રાજધાનીઓમાં નવા હાઇ કમિશનરોની નિમણૂક કરી.
