મક્કા સંયુક્ત સંરક્ષણ સમજૂતીનું માળખું તૈયાર કરવા રિયાધમાં બેઠક, ત્રણેય દેશોએ સંયુક્ત સુરક્ષા પ્રોટોકોલ પર ચર્ચા કરી
Mecca Pact: સાઉદી પર હૂતીઓના હુમલા વચ્ચે રાજધાની રિયાધમાં મક્કા સમજૂતીને લઈને એક મોટી બેઠક યોજાઈ છે. તેમાં ત્રણેય દેશોના સૈન્ય પ્રમુખો સામેલ થયા છે. આ બેઠકનો હેતુ ‘મક્કા સંયુક્ત સંરક્ષણ સમજૂતી’ માટે સંસ્થાકીય માળખું તૈયાર કરવાનો છે. પાકિસ્તાનના ચીફ ઑફ ડિફેન્સ ફોર્સિસ, ફીલ્ડ માર્શલ આસિમ મુનીરની આગેવાનીમાં યોજાયેલી આ ત્રિપક્ષીય બેઠકમાં સાઉદી અને તુર્કીના તેમના સમકક્ષો પણ સામેલ થયા છે. તેનો હેતુ આ ઐતિહાસિક ગઠબંધનની કામગીરીના નિયમો, કમાન્ડ સ્ટ્રક્ચર અને સામૂહિક સુરક્ષા પ્રોટોકોલને ઔપચારિક સ્વરૂપ આપવાનો છે.
રિયાધમાં તુર્કીના જનરલ સ્ટાફ પ્રમુખ જનરલ સેલ્ચુક બાયરાક્તારોગ્લુએ સાઉદી અરેબિયાના જનરલ સ્ટાફ પ્રમુખ જનરલ ફૈયાદ બિન હામેદ અલ-રુવૈલી અને પાકિસ્તાનના ચીફ ઑફ ડિફેન્સ ફોર્સિસ તથા ચીફ ઑફ આર્મી સ્ટાફ ફીલ્ડ માર્શલ આસિમ મુનીર સાથે મુલાકાત કરી. આ દરમિયાન અધિકારીઓએ મક્કા અને સાઉદી અરેબિયાના સામાન્ય નાગરિકો તથા આર્થિક માળખાને નિશાન બનાવતા યમનના ઈરાન-સમર્થિત હૂતી બળવાખોરોના હુમલાની નિંદા કરી.
રિયાધમાં સૈન્ય પ્રમુખો વચ્ચેની બેઠકની મોટી વાતો શું છે?
- મક્કા સમજૂતી માટે કામગીરીની શરતો અને સચિવાલયનું નેતૃત્વ નક્કી કરવામાં આવ્યું.
- પરસ્પર સંરક્ષણની જોગવાઈઓ લાગુ કરવા માટે જરૂરી પદ્ધતિઓ અને નિયમોને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું.
- સમજૂતીમાં સ્પષ્ટપણે કહેવામાં આવ્યું છે કે કોઈપણ હસ્તાક્ષરકર્તા દેશ પર થતો સશસ્ત્ર હુમલો ત્રણેય દેશો પરનો હુમલો માનવામાં આવશે.
- આ માટે ગુપ્તચર માહિતીની વહેંચણી, વ્યૂહાત્મક લોજિસ્ટિક્સ અને સંયુક્ત ઓપરેશનલ તૈયારીમાં સંકલનની જરૂર પડશે.
- સાઉદી અરેબિયાના મહત્વપૂર્ણ સ્થળો અને તેલના માળખાની સુરક્ષા માટે એર ડિફેન્સ સિસ્ટમને એકીકૃત કરવા પર સહમતી બની.
- કોઈપણ કટોકટીની સ્થિતિ અથવા સંકટ દરમિયાન ત્રણેય દેશોની સેનાઓ કેવી રીતે એકસાથે તાત્કાલિક પ્રતિસાદ આપશે, તેના માટે સ્ટાન્ડર્ડ ઑપરેટિંગ પ્રોસીજર (SOPs) નક્કી કરવામાં આવ્યા.
શું સાઉદી પર હુમલો કરનારા હૂતીઓ પર હુમલો થશે?
ઇસ્લામાબાદ, રિયાધ અને અંકારાના સૈન્ય નેતાઓ દરિયાઈ વેપારના મહત્વપૂર્ણ માર્ગો અને પ્રાદેશિક હવાઈ ક્ષેત્રને સ્થિર કરવા માટે સંયુક્ત સંરક્ષણ ઔદ્યોગિક સહયોગ, સૈન્ય વચ્ચે પરસ્પર સંકલન અને વ્યૂહાત્મક તૈનાતીનું મૂલ્યાંકન કરી રહ્યા છે. કાયમી મિલિટરી કમિટીઓની રચનાથી ઝડપથી કાર્યવાહી કરવાની ક્ષમતા મજબૂત થવાની આશા છે, જેના કારણે સામૂહિક સુરક્ષા માળખું ઊભું થઈ શકે અને ઉભરી રહેલી પ્રાદેશિક કટોકટીની પરિસ્થિતિઓનો અસરકારક રીતે સામનો કરી શકાય.
ઓપરેશનલ માર્ગદર્શિકા અને યુનિફાઇડ કમાન્ડ પ્રોટોકોલ નક્કી કરીને ત્રણેય દેશોનું સૈન્ય નેતૃત્વ દક્ષિણ એશિયા, ખાડી અને એનાટોલિયા સુધી વિસ્તરેલું એક મજબૂત સુરક્ષા ત્રિકોણ બનાવી રહ્યું છે. વરિષ્ઠ સંરક્ષણ વિશ્લેષકો આ વાત પર ભાર મૂકે છે કે મક્કા સમજૂતીને રાજદ્વારી જાહેરાતમાંથી સંપૂર્ણપણે ઓપરેશનલ મિલિટરી સ્ટ્રક્ચરમાં પરિવર્તિત કરવાથી પશ્ચિમ એશિયામાં મોટા પાયે ભૂરાજકીય સંતુલનમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર થઈ શકે છે.
