Russia India Labour Deal: રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન ૪ ડિસેમ્બરે વાર્ષિક શિખર સંમેલનમાં ભાગ લેવા માટે ભારતના પ્રવાસે આવી રહ્યા છે. યુક્રેન હુમલા પછી આ પહેલીવાર છે જ્યારે પુતિન ભારતની મુલાકાતે આવી રહ્યા છે.
નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ પ્રવાસ દરમિયાન પુતિન ભારત સાથે શ્રમિકો (મજૂરો) ને લઈને ઇઝરાયલની જેમ જ એક મોટી ડીલ કરી શકે છે. રશિયાની યોજના છે કે ૧૦ લાખ વિદેશી મજૂરો ની ભરતી કરવામાં આવે, જેમાં ભારત પણ સામેલ છે.
રશિયામાં મજૂરોની અછતનું કારણ
રશિયન લેબર મિનિસ્ટ્રીનું માનવું છે કે વર્ષ ૨૦૩૦ સુધીમાં દેશમાં મજૂરોની આ અછત ૩૧ લાખ સુધી પહોંચી શકે છે.
યુદ્ધની અસર: વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે હજારો રશિયન યુવાનો યુક્રેન યુદ્ધમાં માર્યા ગયા છે અને દેશના ફરીથી નિર્માણ માટે હવે લાખો લોકોની જરૂર છે.
વસ્તી ઘટાડો: રશિયામાં વસ્તી ઓછી થઈ રહી છે અને લોકો બાળકો ઓછા પેદા કરી રહ્યા છે, જેના કારણે રાષ્ટ્રપતિએ બાળકો પેદા કરવા પર ભારે આર્થિક સહાયતા આપવાની જાહેરાત કરી છે.
સુરક્ષા ચિંતાઓ: રશિયામાં અત્યાર સુધી મધ્ય એશિયાના દેશોમાંથી લાખો રશિયન બોલતા લોકો કામ કરવા જતા રહ્યા છે, પરંતુ તેનાથી મોસ્કોને સુરક્ષાને લઈને ખતરો અનુભવાતો રહ્યો છે. માર્ચ ૨૦૨૪ માં મોસ્કોમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલા પછી આ પ્રક્રિયા વધુ ઝડપી બની.
આ જ કારણ છે કે રશિયા હવે ૭ લાખથી વધુ મધ્ય એશિયાના વિદેશી મજૂરોથી મુક્તિ મેળવવા માંગે છે.
રશિયાની નવી સ્થળાંતર (Migration) નીતિ
રશિયાની નવી સરકારી સ્થળાંતર નીતિમાં હવે એ વાત પર ફોકસ કરવામાં આવશે, જેમાં એ જ મજૂરોને બોલાવવામાં આવે જે રશિયન સમાજના પરંપરાગત આધ્યાત્મિક અને નૈતિક મૂલ્યોનું સમર્થન કરે છે.
રશિયાએ આ જાહેરાત નથી કરી, પરંતુ અઘોષિત રીતે તેને મધ્ય એશિયાના કટ્ટરપંથી મુસ્લિમો થી વધારે ખતરો અનુભવાઈ રહ્યો છે.
વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ભારતીયોની તુલનામાં આ દેશોના નાગરિકોને વિદેશી તાકાતો વધુ ભડકાવી શકે છે. ભારતીય સમાજ બિનસાંપ્રદાયિક (સેક્યુલર) રહ્યો છે, જેના કારણે અહીંના લોકોને આતંકવાદી બનાવવા સરળ નથી.
ભારત માટે આર્થિક ફાયદો
વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે પુતિનની ભારત યાત્રા દરમિયાન મજૂરોને લઈને મોટી ડીલ થઈ શકે છે.
કાર્યની તક: ભારતીયોને બસ મધ્ય એશિયાના મજૂરોની જગ્યા પર કામ મળી જશે, જોકે તેમને નાગરિકતા કે ત્યાં રહેવાની છૂટ નહીં મળે. પૈસા કમાયા પછી તેમને પાછા ભારત આવવું પડશે.
વિદેશી કમાણી: કેનેડામાં રહેતા વિશ્લેષક રિતેશ જૈનનું કહેવું છે કે આગામી ૩ થી ૫ વર્ષ સુધી ભારતનો સૌથી મોટો નિકાસ અકુશળ કે અર્ધ-કુશળ બ્લૂ કૉલર વર્કર હોઈ શકે છે. આનાથી ભારતની વિદેશોમાંથી થનારી કમાણી (Remittances) માં ઘણો વધારો થશે.
