Saudi Arabia Defense Pact Pakistan: સાઉદી અરેબિયા અને પાકિસ્તાને ગયા મહિને નાટો-શૈલીના સંરક્ષણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ કરાર હેઠળ, કોઈપણ દેશ પર હુમલો બંને પર હુમલો માનવામાં આવશે. આ પછી, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ગાઝા માટે શાંતિ યોજના રજૂ કરી છે. પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયાએ યુએસ પ્રમુખ ટ્રમ્પની પહેલને ટેકો આપ્યો છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે આ બે કરારો એકબીજા સાથે જોડાયેલા છે. ગાઝા યુદ્ધ સમાપ્ત થયા પછી, પાકિસ્તાન આરબ વિશ્વમાં ટ્રમ્પ માટે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ગયા અઠવાડિયે શાહબાઝ શરીફ અને અસીમ મુનીર સાથે મુલાકાત કરી હતી. ટ્રમ્પે આ સમયગાળા દરમિયાન અન્ય મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતા નેતાઓ સાથે પણ મુલાકાત કરી હતી. આ પછી, ટ્રમ્પે ગાઝા યોજના રજૂ કરી. એવું માનવામાં આવતું હતું કે ટ્રમ્પની બેઠકોનો હેતુ અગ્રણી મુસ્લિમ નેતાઓ પાસેથી ગાઝા યોજના માટે સમર્થન મેળવવાનો હતો. આ અસરકારક સાબિત થયું, અને આઠ મુસ્લિમ દેશોએ ટ્રમ્પની ગાઝા યોજનાના સમર્થનમાં નિવેદનો જારી કર્યા.
નિષ્ણાતો શું કહી રહ્યા છે
સમાચાર એજન્સી મીડિયા લાઈને સાઉદી-પાકિસ્તાન કરાર અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ગાઝા યોજના પર પાકિસ્તાની નિષ્ણાતો સાથે વાત કરી. નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાન વૈશ્વિક રાજદ્વારીના કેન્દ્રમાં છે. તે અમેરિકા, રશિયા અને ચીન જેવી મોટી શક્તિઓ સાથે મજબૂત સંબંધો બનાવી રહ્યું છે. હાલમાં, આરબ વિશ્વમાં તેની સુસંગતતા જાળવી રાખવા માટે અમેરિકાને પાકિસ્તાનની જરૂર છે. પરિણામે, ટ્રમ્પ સતત પાકિસ્તાની નેતાઓની પ્રશંસા કરી રહ્યા છે.
રાવલપિંડી સ્થિત ભૂરાજકીય વિશ્લેષક સજ્જાદ અઝહરે ધ મીડિયા લાઇનને જણાવ્યું હતું કે, “અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની પાકિસ્તાની વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફ અને આર્મી ચીફ જનરલ અસીમ મુનીર સાથેની મુલાકાત ઇસ્લામાબાદ માટે એક દુર્લભ રાજદ્વારી સફળતા છે. તે ભૂરાજકીય ક્ષેત્રમાં પાકિસ્તાનની વધતી જતી સુસંગતતા દર્શાવે છે અને પશ્ચિમ એશિયામાં શાંતિને આકાર આપવામાં તેની સંભવિત ભૂમિકાને અમેરિકાની માન્યતા દર્શાવે છે.”
ટ્રમ્પના પગલા પાછળની યોજના
ઇસ્લામાબાદ પોલિસી રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના નીતિ સલાહકાર નૂરીન અખ્તર કહે છે, “ટ્રમ્પની ગાઝા યોજના માટે શાહબાઝ શરીફ અને અસીમ મુનીરનો ટેકો ઘણું બધું બોલે છે.” તેમણે પેલેસ્ટિનિયન લોકોને ખાતરી આપવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. પાકિસ્તાને પુલ તરીકે કામ કર્યું છે. ગાઝા શાંતિ યોજના માટે પાકિસ્તાનનો ટેકો નૈતિક વલણ અને રાજદ્વારી પ્રભાવને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
નૂરીન અખ્તરે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે આ ભૂમિકા મુસ્લિમ વિશ્વમાં પાકિસ્તાનની છબીને મજબૂત બનાવે છે અને ગાઝા સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવામાં મદદ કરવા માટે તૈયાર આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પાકિસ્તાનને એક રચનાત્મક ખેલાડી તરીકે રજૂ કરે છે. તેણીએ જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાન દાયકાઓથી પેલેસ્ટિનિયન અધિકારોને ટેકો આપે છે, અને આ વલણ યથાવત છે.
પાકિસ્તાન મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે
લાહોર સ્થિત રાજકીય અને સુરક્ષા વિશ્લેષક ડૉ. એજાઝ હુસૈન કહે છે કે પાકિસ્તાન બે-રાજ્ય ઉકેલ કરતાં ઓછી કોઈ બાબતમાં સંમત થશે નહીં. જો અમેરિકા અને ઇઝરાયલ પણ આ માટે સંમત થાય, તો પાકિસ્તાન નિઃશંકપણે ગાઝામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે. પાકિસ્તાન પુનર્નિર્માણ પ્રયાસો અને પ્રદેશમાં સૈનિકોની તૈનાતીમાં સાઉદી અરેબિયાની સાથે ભૂમિકા ભજવશે.
હુસૈને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે લડાઈનો અંત લાવવા માટે સાઉદી દળો સાથે પાકિસ્તાની સૈનિકો તૈનાત કરવાના યુએસ પ્રસ્તાવ સાથે નેતન્યાહૂ સંમત થવાની શક્યતા ઓછી છે. તેથી, આ સંઘર્ષનો કાયમી અને ટકાઉ ઉકેલ મેળવવા માટે કોઈપણ વ્યવસ્થામાં ઇઝરાયલની ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરવી અમેરિકા માટે જરૂરી છે.
નેતન્યાહૂ ભૂલ કરી શકે છે
હુસૈન માને છે કે ઇઝરાયલી વડા પ્રધાન નેતન્યાહૂ શાંતિ યોજનામાં અવરોધ લાવી શકે છે કારણ કે તેઓ પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયાની ભાગીદારીને શંકાની નજરે જોશે. તેથી, તેઓ આવી કોઈપણ પ્રક્રિયાને સંપૂર્ણપણે પાટા પરથી ઉતારવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે. આવી પરિસ્થિતિ ટાળવા માટે ઇસ્લામાબાદ અને રિયાધ બંનેએ તૈયારી કરવી પડશે.
