UNSC reform India: ભારતે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં સુધારાને લઈને ચાલી રહેલા ગતિરોધની આલોચના કરતા ત્વરિત ટેક્સ્ટ આધારિત વાતચીત શરૂ કરવાની માંગ કરી છે. ભારતે ઈન્ટરગવર્મેન્ટલ નેગોશિયેશન્સ (IGN) ના કો-ચેરમેનો પર કાયમી બેઠકોના વિસ્તરણના પક્ષમાં બનેલી વૈશ્વિક સહમતિને નબળી પાડવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં ભારતના કાયમી પ્રતિનિધિ પર્વતનેની હરીશે કહ્યું કે સુધારાનો હાલનો ડ્રાફ્ટ ૧૯૩ સભ્યોવાળા આ સંગઠનમાં લોકતાંત્રિક બહુમતને ઘટાડે છે.
IGN પર સમર્થનને દબાવવાનો આરોપ
તેમણે IGN ના સહ-અધ્યક્ષોના ‘એલિમેન્ટ્સ પેપર’ ની ટીકા કરી અને કહ્યું કે તેમાં પરિષદની કાયમી સદસ્યતાના વિસ્તરણ માટે સભ્ય દેશોના મજબૂત સમર્થનને યોગ્ય રીતે દર્શાવવામાં આવ્યું નથી. સુરક્ષા પરિષદમાં સુધારાઓ પર ઈન્ટર-ગવર્મેન્ટલ માળખા (IGN) ની બેઠકમાં બોલતા હરીશે કહ્યું કે IGN પ્રક્રિયાને સંયુક્ત રાષ્ટ્રની અન્ય વાર્તાલાપોની જેમ જ અપનાવવી જોઈએ અને તેને લેખિત ટેક્સ્ટના આધાર પર કરવામાં આવવી જોઈએ.
IGN સંયુક્ત રાષ્ટ્રની અન્ય પ્રક્રિયાઓથી મૂળભૂત રીતે અલગ ન હોઈ શકે, જેમાં વાતચીત એક ટેક્સ્ટના આધાર પર થાય છે. – પી હરીશ, UN માં ભારતના કાયમી પ્રતિનિધિ
કાયમી બેઠકમાં વિસ્તરણની વકીલાત
ભારતે G4 દેશો (ભારત, બ્રાઝીલ, જર્મની અને જાપાન) અને પોતાની તરફથી બોલતા એક મોટી ખામી તરફ ઈશારો કર્યો. એલિમેન્ટ્સ પેપરમાં કાયમી બેઠકોના વિસ્તરણની માંગને માત્ર ‘કાફી સમર્થન’ વાળી બતાવી છે. ભારતનો તર્ક છે કે ૧૨૨ સભ્ય દેશોમાં ૧૧૩ એ – એટલે કે ૯૩ ટકા – સ્પષ્ટપણે કાયમી અને કામચલાઉ બંને શ્રેણીઓમાં વિસ્તરણના પક્ષમાં મતદાન કર્યું છે.
ઈટાલી-પાકિસ્તાનના સમૂહ પર સાધ્યું નિશાન
ભારતીય પ્રતિનિધિએ કહ્યું કે ૧૨ સભ્યોના એક સમૂહના અભિપ્રાયને ખૂબ મહત્વ આપવામાં આવી રહ્યું છે, જે સ્પષ્ટપણે અલ્પમતમાં છે. તેઓ ‘યુનાઈટિંગ ફોર કન્સેશન’ સમૂહનો ઉલ્લેખ કરી રહ્યા હતા, જેનું નેતૃત્વ ઈટાલી અને પાકિસ્તાન કરે છે. આ સમૂહ કાયમી બેઠકોના વિસ્તરણનો વિરોધ કરે છે. ભારતે ભારપૂર્વક કહ્યું કે જો IGN ટેક્સ્ટ આધારિત વાતચીતમાં નહીં બદલાય, તો તેના એક ક્યારેય ન ખતમ થતી ચર્ચાનું સ્થળ બની જવાનો ખતરો છે.
માત્ર કામચલાઉ બેઠકો વધારવાનો પ્રસ્તાવ નકાર્યો
તેમણે સુરક્ષા પરિષદની સદસ્યતામાં માત્ર કામચલાઉ શ્રેણીનું વિસ્તરણ કરવાના સૂચનોને નિષ્ફળતાની નજીક ગણાવીને ફગાવી દીધા. હરીશે કહ્યું કે કાયમી સદસ્યતાનું વિસ્તરણ કર્યા વિના સુધારા કરવાથી P5 (બ્રિટન, અમેરિકા, ફ્રાન્સ, રશિયા અને ચીન) ની નિર્ણય લેવાની શક્તિની સંરચનામાં કોઈ મૂળભૂત ફેરફાર નહીં આવે. તેમણે કહ્યું કે, સમૂહો અને સભ્ય દેશોએ વાસ્તવિક અને સાર્થક સુધારા માટે આટલો લાંબો સમય રાહ જોઈ છે. જો વિસ્તરણ માત્ર કામચલાઉ શ્રેણી સુધી મર્યાદિત રહે છે, તો UNSC માં સુધારો ઘણો અપૂરતો અને નિષ્ફળતાની નજીક હશે.
