US Aircraft Carriers Crisis: અમેરિકા પાસે કાગળ પર બતાવવા માટે 11 પરમાણુ ઉર્જાથી ચાલતા એરક્રાફ્ટ કેરિયર છે. પરંતુ હકીકત એ છે કે તેમાંથી લડાઈ માટે માત્ર 3-5 એરક્રાફ્ટ કેરિયર જ તૈયાર છે. સંરક્ષણ નિષ્ણાત બ્રેન્ડન જે. વિચર્ટે કહ્યું છે કે ઈરાન યુદ્ધે અમેરિકાની યુદ્ધ તૈયારીઓની પોલ ખોલી દીધી છે. ‘ન્યૂપોર્ટ ન્યૂઝ શિપબિલ્ડિંગ’ અમેરિકાની સૌથી મોટી પરમાણુ ઈંધણ ભરવાની સુવિધા છે, પરંતુ ઔદ્યોગિક અવરોધોને કારણે ઓપરેશન માટે ઉપલબ્ધ એરક્રાફ્ટ કેરિયર્સની સંખ્યા ઘટીને માત્ર ત્રણ કે ચાર રહી ગઈ છે.
ઈરાન યુદ્ધ પહેલા ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આદેશ પર અમેરિકી નૌકાદળે USS Gerald R. Ford એરક્રાફ્ટ કેરિયરને મિડલ ઈસ્ટ મોકલ્યું હતું. પરંતુ યુદ્ધ શરૂ થયાના 2 અઠવાડિયા પછી તેમાં આગ લાગી અને તેને પરત ફરવું પડ્યું છે. સંરક્ષણ નિષ્ણાત બ્રેન્ડન જે. વિચર્ટે આ અંગે ઘણી નિષ્ફળતાઓ ઉજાગર કરી છે. તેમણે જણાવ્યું છે કે તેમાં સીવેજ સિસ્ટમની ખરાબીને કારણે લોકોને વોશરૂમ જવા માટે 30-30 કલાક સુધી રાહ જોવી પડે છે. જ્યારે અન્ય એક એરક્રાફ્ટ કેરિયર USS John C. Stennis પણ સમારકામની રાહ જોઈ રહ્યું છે અને તેના સમારકામમાં 14 મહિનાનો વિલંબ થઈ ચૂક્યો છે.
3-5 એરક્રાફ્ટ કેરિયર જ અસલી મિશન માટે કેમ તૈયાર છે?
અમેરિકા ઈરાન સાથે ભયાનક યુદ્ધ લડી રહ્યું છે અને હકીકત એ છે કે તેની હાલત દિવસેને દિવસે ખરાબ થઈ રહી છે. જો આ જ સ્થિતિ રહી તો તેણે પીઠ બતાવીને ભાગવું પડશે. અમેરિકાની અત્યાર સુધીની વ્યૂહરચના એ હતી કે ઇઝરાયેલની વાયુસેના સાથે મળીને વહેલી તકે ઈરાનના સૈન્ય મથકોને સંપૂર્ણપણે નષ્ટ કરી દેવામાં આવે જેથી ઇસ્લામિક શાસનની કમર તૂટી જાય. પરંતુ એવું થઈ શક્યું નહીં.
શું અમેરિકી નૌકાદળ યુદ્ધ માટે તૈયાર નહોતું?
ઈરાન સામેનું યુદ્ધ અમેરિકી નૌકાદળ અને વાયુસેના લડી રહ્યા છે. પરંતુ અમેરિકી નૌકાદળની પોલ ખુલી ગઈ છે. યુએસ નેવીની સરફેસ ફ્લીટ, ખાસ કરીને તેનો એરક્રાફ્ટ કેરિયર કાફલો તેની ક્ષમતાના સૌથી નીચલા સ્તરે છે. USS Gerald R. Ford માં 28 ફેબ્રુઆરીએ યુદ્ધ શરૂ થયાના થોડા જ દિવસો બાદ કપડાં ધોવાની જગ્યા પર પણ આગ લાગી ગઈ જેમાં 200 નાવિકો ઘાયલ થયા. આ પછી આ કેરિયરને પરત ફરવા માટે મજબૂર થવું પડ્યું છે અને તેની જગ્યાએ USS George H.W. Bush ને CENTCOM AOR માં રવાના કરવામાં આવ્યું છે.
અમેરિકાના એરક્રાફ્ટ કેરિયર્સ સાથે શું સમસ્યાઓ છે?
શિપયાર્ડનો બોજ: અમેરિકા પાસે પરમાણુ ઈંધણ ભરવા અને મોટા ઓવરહોલ (RCOH) માટે માત્ર એક જ શિપયાર્ડ ‘ન્યૂપોર્ટ શિપબિલ્ડિંગ’ બચ્યું છે. ત્યાં ન તો વધારાના કર્મચારીઓ છે અને ન તો કામનું દબાણ સહન કરવાની ક્ષમતા.
USS John C. Stennis ફસાયું: આ એરક્રાફ્ટ કેરિયરનું સમારકામ 4 વર્ષમાં પૂર્ણ થવાનું હતું પરંતુ હવે સાડા પાંચ વર્ષથી વધુ સમય વીતી ગયો છે. લેબરની અછત અને પાર્ટ્સ ન મળવાને કારણે તે હજુ પણ શિપયાર્ડમાં જ ઉભું છે.
લોજિસ્ટિક્સ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફેલ: અમેરિકી નૌકાદળનું ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંકટના સ્તરે પહોંચી ગયું છે. સમારકામમાં એટલો વિલંબ થઈ રહ્યો છે કે જહાજને ઠીક કરવામાં તેટલો જ સમય લાગી રહ્યો છે જેટલો તેને બનાવવામાં લાગ્યો હતો.
ઈરાન યુદ્ધનું દબાણ: ઈરાન સાથે ચાલી રહેલા યુદ્ધે અમેરિકી નૌકાદળની પોલ ખોલી દીધી છે. ઓછી સંખ્યામાં ઉપલબ્ધ કેરિયર્સ પર કામનો બોજ એટલો વધી ગયો છે કે તેમના ખરાબ થવાનું જોખમ ઘણું વધી ગયું છે.
ઈરાની મિસાઈલોનો ખતરો: ઈરાનની એન્ટી-શિપ બેલેસ્ટિક મિસાઈલ (ASBM) સામે આ મોંઘા અને ગણ્યાગાંઠ્યા કેરિયર્સ ખૂબ જ સરળ નિશાન બની શકે છે. જો એક પણ કેરિયર ડૂબે છે તો અમેરિકા પાસે તેની ભરપાઈ માટે બેકઅપ નથી. આ સિવાય તેની પ્રતિષ્ઠા પણ સમુદ્રમાં ડૂબી જશે.
જૂના જહાજો પર નિર્ભરતા: USS Nimitz એરક્રાફ્ટ કેરિયરને ઘણા વર્ષો પહેલા નિવૃત્ત કરવાના હતા પરંતુ નવા જહાજોની અછતને કારણે તેમને જબરદસ્તી સેવામાં રાખવામાં આવી રહ્યા છે જેનાથી તેમના નિષ્ફળ જવાનું જોખમ વધી ગયું છે.
ફોર્ડ ક્લાસ કેરિયર્સની નિષ્ફળતા: નવા અને મોંઘા ફોર્ડ ક્લાસ કેરિયર ટેકનિકલ ખામી અને વિલંબને કારણે સમયસર મોરચે પહોંચી શકતા નથી. તેઓ અપેક્ષા મુજબ ગેમ ચેન્જર સાબિત થયા નથી.
વ્યૂહાત્મક સંકટ: રિપોર્ટ કહે છે કે અમેરિકા એક મહાશક્તિના પતન ના સમયગાળામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. પોતાની સેનાને સમગ્ર વિશ્વમાં ફેલાવીને તેણે પોતાને એવી સ્થિતિમાં મૂકી દીધું છે જ્યાં તે પ્રાદેશિક યુદ્ધ (ઈરાન) નું દબાણ પણ સહન કરી શકતું નથી.
એટલે કે ઈરાન સાથે ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધે આ અમેરિકી નૌકાદળની પોલ ખોલી દીધી છે. જો ઈરાન સાથે આ હાલત છે તો પછી તે ચીન અને રશિયાનો સામનો કેવી રીતે કરશે. અમેરિકાના USS John C. Stennis જેવા જહાજો વર્ષોથી સમારકામની રાહમાં ફસાયેલા છે. મર્યાદિત સંખ્યામાં ઉપલબ્ધ આ જહાજો પર કામનું ભારે દબાણ છે જેનાથી તેઓ ઈરાની એન્ટી-શિપ મિસાઈલો માટે સરળ અને કિંમતી નિશાન બની ગયા છે. તેથી જ ડિફેન્સ એક્સપર્ટે ચેતવણી આપી છે કે પોતાની સૈન્ય ક્ષમતાને જરૂર કરતા વધારે ફેલાવવાને કારણે અમેરિકી નૌકાદળ હવે એક ‘બ્રેકિંગ પોઈન્ટ’ એટલે કે તૂટવાની અણી પર પહોંચી ગયું છે.
