US ICC Sanctions: માર્કો રુબિયોની ICCને ધમકી, કહ્યું- કાં તો અદાલત પોતાની ધમકીઓ બંધ કરે અથવા અમે તેને ખતમ કરી દઈશું
US ICC Sanctions: અમેરિકાએ શુક્રવારે ઇન્ટરનેશનલ ક્રિમિનલ કોર્ટ (ICC) પર પ્રતિબંધો લાદવાની જાહેરાત કરી છે. અમેરિકાના વિદેશ મંત્રાલયે આ જાહેરાત દક્ષિણ આફ્રિકાના કાયદા નિષ્ણાત અને ICCનાં ભૂતપૂર્વ ન્યાયાધીશ નવી પિલ્લાઈને નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર મળ્યાના થોડા કલાકો પછી કરી હતી. આ પગલાથી વૈશ્વિક ન્યાયિક સંસ્થા સાથે અમેરિકાનો સંઘર્ષ વધુ વકર્યો છે. ICCનાં ડેપ્યુટી પ્રોસિક્યુટર નજહત શમીમ ખાને આ પ્રતિબંધોની નિંદા કરી અને કહ્યું કે તેનાથી ટ્રિબ્યુનલનું કામ અટકશે નહીં.
અમેરિકાએ આ પ્રતિબંધો એવા સમયે લાદ્યા છે, જ્યારે યુદ્ધ અપરાધોના આરોપો હેઠળ કેસ ચલાવવાના અદાલતના અધિકારને લઈને વૉશિંગ્ટન સાથે તેનો સંઘર્ષ વધી ગયો છે. અમેરિકાના વિદેશ સચિવ માર્કો રુબિયોએ આ નિર્ણયની જાહેરાત કરતાં કહ્યું કે વૉશિંગ્ટન અમેરિકાના નાગરિકો, સૈન્ય કર્મચારીઓ અથવા રાજકીય નેતાઓ પર અદાલતના અધિકારક્ષેત્રને સ્વીકારશે નહીં.
ICCને રુબિયોની ધમકી
રુબિયોએ એક નિવેદનમાં કહ્યું, “રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ ક્યારેય ઇન્ટરનેશનલ ક્રિમિનલ કોર્ટને અમેરિકનો પર કેસ ચલાવવાની મંજૂરી આપશે નહીં. આ જ કારણ છે કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઇન્ટરનેશનલ ક્રિમિનલ કોર્ટ પર પ્રતિબંધો લાદી રહ્યું છે. અમે આ દુષ્ટ અદાલત સાથેના વ્યવહારો પર પ્રતિબંધ લગાવીશું, તેના સંસાધનો કાપી નાખીશું અને તેની કામગીરી કરવાની ક્ષમતાને પંગુ બનાવી દઈશું.”
આ પ્રતિબંધો એક્ઝિક્યુટિવ ઑર્ડર 14203 હેઠળ લાદવામાં આવ્યા છે. આ આદેશ અદાલત અને વૉશિંગ્ટન દ્વારા વિરોધ કરવામાં આવતી કેટલીક તપાસો અથવા કાર્યવાહી સાથે સંકળાયેલા લોકો સામે પ્રતિબંધો લાદવાની મંજૂરી આપે છે. વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું કે અમેરિકાએ અગાઉ આ આદેશ હેઠળ 17 લોકો પર પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા. શુક્રવારની કાર્યવાહીથી આ પ્રતિબંધોનો વ્યાપ વધારીને સંસ્થા સુધી કરવામાં આવ્યો છે.
કામગીરી ચાલુ રાખવા માટે 180 દિવસની છૂટ
વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું કે અમેરિકાએ અગાઉ આ આદેશ હેઠળ 17 લોકો પર પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા. શુક્રવારની કાર્યવાહીથી આ પ્રતિબંધોનો વ્યાપ વધારીને સંસ્થા સુધી કરવામાં આવ્યો છે. નવા આદેશ હેઠળ અમેરિકાના અધિકારક્ષેત્રમાં આવેલી અદાલતની સંપત્તિ અને સંપત્તિમાં રહેલા હિતોને સ્થગિત કરી દેવામાં આવ્યા છે. જોકે, નાણાં મંત્રાલયે સાથે જ અનેક સામાન્ય લાઇસન્સ જાહેર કર્યાં છે, જેથી કેટલીક નિર્ધારિત પ્રવૃત્તિઓ ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
આમાં અદાલતની કામગીરી જાળવી રાખવા માટે જરૂરી કેટલીક પ્રવૃત્તિઓ માટે 180 દિવસની મંજૂરીનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ અને સૉફ્ટવેર સહિતની માહિતી ટેક્નોલોજી સેવાઓ, પેન્શન વ્યવસ્થા અને ICCના કેદીઓ સાથે સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓને આવરી લેતી અલગ-અલગ મંજૂરીઓ પણ સામેલ છે.
રુબિયોએ કહ્યું- ICCને ખતમ કરી દઈશું
અમેરિકાના વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું કે અસ્થાયી કામગીરીની મંજૂરીનો હેતુ અદાલતની સ્થાપક સંધિ સાથે જોડાયેલા દેશોને અમેરિકાની ચિંતાઓ દૂર કરવા માટે સમય આપવાનો છે. વિદેશ સચિવ રુબિયોએ કહ્યું કે વૉશિંગ્ટને રાજદ્વારી પ્રયાસો દ્વારા ફેરફારોની માંગ કરતાં સંસ્થા પર પ્રતિબંધો લાદવામાં વિલંબ કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું, “જોકે, ICCએ કે તેના સભ્ય દેશોએ હજી સુધી અમારી ચિંતાઓ દૂર કરવા માટે કોઈ અર્થપૂર્ણ પગલું ભર્યું નથી.”
તેમણે ચેતવણી આપી કે જો વાટાઘાટો નિષ્ફળ જશે તો આગળ વધુ પગલાં લેવામાં આવી શકે છે. તેમણે કહ્યું, “કાં તો ICC પોતાની ધમકીઓ બંધ કરશે અથવા અમે ICCને ખતમ કરી દઈશું.” હેગ સ્થિત અદાલતે વૉશિંગ્ટનના આરોપોને ફગાવી દીધા અને કહ્યું કે પ્રતિબંધોનો હેતુ તેની ન્યાયિક કામગીરીમાં અવરોધ ઊભો કરવાનો છે.
અમેરિકાના પ્રતિબંધો પર ICCનું નિવેદન
ICCએ કહ્યું, “આ પગલું એક સ્વતંત્ર ન્યાયિક સંસ્થાને નિશાન બનાવે છે, જેની સ્થાપના સંધિ દ્વારા કરવામાં આવી છે અને જેને 125 સભ્ય દેશોએ નરસંહાર, માનવતા વિરુદ્ધના અપરાધો, યુદ્ધ અપરાધો અને આક્રમણના અપરાધોની તપાસ તથા કાર્યવાહી કરવાની જવાબદારી સોંપી છે.”
ICCએ પ્રતિબંધોને અદાલતને પોતાનું કાર્યક્ષેત્ર પૂર્ણ કરતાં રોકવાનો અને તેની સાથે કામ કરતા લોકોને ડરાવવા-ધમકાવવાનો પ્રયાસ ગણાવ્યો. ICCનાં પ્રમુખ તોમોકો અકાનેએ કહ્યું કે પ્રતિબંધો છતાં ન્યાયિક સંસ્થા પોતાનું કામ ચાલુ રાખશે.
