US Iran Conflict: અમેરિકાએ ફરી એકવાર ઈરાન પર હુમલો કર્યો છે. અમેરિકન ફોર્સે રવિવારે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં લારક દ્વીપ પર ઈરાની રોકેટ લોન્ચર પર હુમલો કર્યો. લગભગ એક મહિનામાં ઈરાન વિરુદ્ધ અમેરિકાની આ પહેલી મિલિટરી કાર્યવાહી છે. તેનાથી છ મહિનાથી અટકીને ચાલી રહેલા સંઘર્ષમાં આવેલી શાંતિ તૂટી ગઈ છે. ઈરાને તેને જીવલેણ હુમલો ગણાવીને બદલો લેવાની જાહેરાત કરી છે. આથી ફરી એકવાર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ વધવાની આશંકા ઊભી થઈ છે.
યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડના પ્રવક્તા ટિમ હોકિન્સના જણાવ્યા અનુસાર, ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)ને હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં સી-માઇન્સ (સમુદ્રી બારૂદી સુરંગો) સાથે રોકેટ લોન્ચ કરવાની તૈયારી કરતા જોવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ આ હુમલા કરવામાં આવ્યા. એક અમેરિકન અધિકારીએ જણાવ્યું કે અમેરિકન સેનાએ લારક દ્વીપ પર હાજર બે ઈરાની લોન્ચર પર હુમલો કર્યો છે.
હુમલામાં અનેક લોકોનાં મોત
જુલાઈના અંતમાં અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ફરી શરૂ કરવામાં આવેલા સૈન્ય અભિયાનને રોકવામાં આવ્યા બાદ ઈરાન પર અમેરિકન હુમલાનો આ પ્રથમ જાણીતો મામલો છે. અમેરિકાએ કહ્યું હતું કે તેણે આ મહિનાની શરૂઆતમાં જળમાર્ગની મુખ્ય શિપિંગ લેનમાંથી તમામ માઇન્સ (બારૂદી સુરંગો) હટાવવાનું કામ પૂર્ણ કરી લીધું હતું.
ઈરાની મીડિયાએ લારક દ્વીપની નજીક વિસ્ફોટોના અવાજો સંભળાયા હોવાની વાત કહી છે. ઈરાનના સરકારી પ્રસારણકર્તા પર જાહેર કરવામાં આવેલા નિવેદનમાં IRGCએ કહ્યું છે કે રવિવારે થયેલા હુમલામાં અનેક લોકો માર્યા ગયા અને ઘાયલ થયા છે. IRGCએ આ હુમલાઓનો સંપૂર્ણ મજબૂતીથી જવાબ આપવાની અને ‘હુમલાખોર દેશને કડક સજા આપવાની’ વાત કહી છે.
આ હુમલો અમેરિકાના ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રની વ્યૂહાત્મક અને ઘાતક ભૂલ છે. દુશ્મનને આ ખોટા નિર્ણયનું પરિણામ આર્થિક અને સૈન્ય, બંને ક્ષેત્રોમાં ભોગવવું પડશે. – IRGCના પ્રવક્તા હોસૈન મોહેબ્બી
લારક દ્વીપ શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે
લારક દ્વીપ બંદર અબ્બાસના મુખ્ય બંદરની નજીક અને હોર્મુઝ જળમાર્ગ પર આવેલો છે, જે ગ્લોબલ શિપિંગ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ છે. ઈરાન આ દ્વીપની નજીકથી પસાર થતા ટેન્કરોની તપાસ કરી રહ્યું છે. દાવો છે કે ઈરાની સેના ઓઇલ ટેન્કરો પાસેથી 2 મિલિયન ડોલર (1.5 મિલિયન પાઉન્ડ)ની ફી પણ લઈ રહી છે.
અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે છ મહિનાથી તણાવ ચાલી રહ્યો છે. તેની શરૂઆત 28 ફેબ્રુઆરીએ થઈ હતી, જ્યારે ઇઝરાયેલ અને અમેરિકાએ ઈરાનના અનેક શહેરો પર હુમલા કર્યા હતા. તેના જવાબમાં ઈરાને ઇઝરાયેલ અને વિસ્તારમાં હાજર અમેરિકન ઠેકાણાઓ તથા સંસાધનોને નિશાન બનાવીને મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલા કર્યા હતા. સાથે જ તેણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર પોતાની દેખરેખ અને નિયંત્રણ વધુ કડક કરી દીધું હતું.
બંને દેશો વચ્ચે વાતચીત અટકી
બંને પક્ષો વચ્ચે ભીષણ લડાઈ બાદ 18 જૂને અમેરિકા અને ઈરાને વિસ્તારમાં તમામ મોરચે યુદ્ધ સમાપ્ત કરવાના ઉદ્દેશથી એક સમજૂતી કરાર (MOU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ સમજૂતી હેઠળ બંને દેશોએ 60 દિવસની અંદર વાતચીત કરીને અંતિમ સમજૂતી સુધી પહોંચવાનું હતું. આ સમયગાળો 17 ઓગસ્ટે સમાપ્ત થઈ ગયો. હાલ બંને દેશો વચ્ચે તણાવ વધી રહ્યો છે અને આગળ વાતચીત કઈ દિશામાં જશે તે સ્પષ્ટ નથી.
