US-Philippines Strategic Partnership 2026: અમેરિકા અને ફિલિપાઈન્સે પોતાની ઐતિહાસિક ભાગીદારીને ફરી એકવાર મજબૂત કરવાની જાહેરાત કરી છે. યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ અને ફિલિપાઈન્સના વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ મનિલામાં આયોજિત 12મી દ્વિપક્ષીય વ્યૂહાત્મક વાટાઘાટો દરમિયાન સંરક્ષણ, આર્થિક અને દરિયાઈ સહયોગને વધુ ગાઢ બનાવવા પર સહમતિ દર્શાવી હતી.
આ બેઠક બંને દેશો વચ્ચેના 80 વર્ષના રાજદ્વારી સંબંધો અને 75 વર્ષ જૂના ગઠબંધનની વર્ષગાંઠના પ્રસંગે યોજાઈ હતી. ફિલિપાઈન્સ 2026માં આસિયાન (ASEAN) નું અધ્યક્ષ પણ હશે, જેનાથી આ ભાગીદારીનું પ્રાદેશિક મહત્વ વધુ વધી ગયું છે.
1951ની સંરક્ષણ સંધિ પર ફરી મહોર
બંને દેશોએ 1951ની ‘પરસ્પર સંરક્ષણ સંધિ’ (Mutual Defense Treaty) પ્રત્યે પોતાની પ્રતિબદ્ધતા દોહરાવી. સંયુક્ત નિવેદનમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે આ સંધિ પેસિફિક ક્ષેત્રમાં કોઈપણ સશસ્ત્ર હુમલાની સ્થિતિમાં બંને દેશોની સેનાઓ, વિમાનો અને સરકારી જહાજો – અહીં સુધી કે કોસ્ટ ગાર્ડ પર પણ લાગુ થશે. દક્ષિણ ચીન સાગરમાં વધતા તણાવ વચ્ચે આ સંધિનું મહત્વ વધી ગયું છે.
દક્ષિણ ચીન સાગર પર ચીનને સંદેશ
સંયુક્ત નિવેદનમાં ચીનની ‘ગેરકાયદેસર, આક્રમક અને દબાણયુક્ત ગતિવિધિઓ’ની ટીકા કરવામાં આવી અને કહેવામાં આવ્યું કે તેનાથી પ્રાદેશિક શાંતિ અને સ્થિરતા પ્રભાવિત થઈ રહી છે. બંને દેશોએ ઇન્ડો-પેસિફિકમાં મુક્ત, ખુલ્લું અને સુરક્ષિત ક્ષેત્ર જાળવી રાખવાની પ્રતિબદ્ધતા દોહરાવી હતી.
સૈન્ય સહયોગ અને નવી તૈનાત
અમેરિકા અને ફિલિપાઈન્સે 2026માં પાંચમી ‘ટુ પ્લસ ટુ’ (2+2) મંત્રી સ્તરીય વાટાઘાટો યોજવાનો નિર્ણય લીધો છે. બંને પક્ષોએ સંયુક્ત સૈન્ય ક્ષમતા, અત્યાધુનિક મિસાઈલ અને માનવરહિત પ્રણાલીઓની તૈનાત વધારવા તથા સાયબર સુરક્ષા સહયોગ મજબૂત કરવા પર સહમતિ દર્શાવી હતી.
આર્થિક સુરક્ષા પણ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાનો હિસ્સો
બેઠકમાં આર્થિક સુરક્ષા અને સપ્લાય ચેઈનને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાનો અભિન્ન હિસ્સો ગણાવવામાં આવ્યો હતો. બંને દેશોએ ‘લુઝોન ઈકોનોમિક કોરિડોર’માં રોકાણ વધારવા અને 2026માં મનિલામાં પ્રથમ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફોરમ યોજવાની જાહેરાત કરી. પરિવહન, લોજિસ્ટિક્સ, એનર્જી અને સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રમાં ખાનગી રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા પર પણ સહમતિ બની છે.
પરમાણુ અને આરોગ્ય સહયોગ
નાગરિક પરમાણુ ઉર્જા ક્ષેત્રે અમેરિકાએ 15 લાખ ડોલરની સહાયની જાહેરાત કરી છે, જેના હેઠળ ફિલિપાઈન્સમાં સ્મોલ મોડ્યુલર રિએક્ટર (SMR) કંટ્રોલ રૂમ સિમ્યુલેટર વિકસાવવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, તાઈવાન સ્ટ્રેટમાં શાંતિ અને સ્થિરતાના મહત્વ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
ભારત અને ઇન્ડો-પેસિફિક માટે શું અર્થ?
અમેરિકા-ફિલિપાઈન્સ ગઠબંધનમાં વધતી સક્રિયતાને ભારત સહિત અન્ય ઇન્ડો-પેસિફિક ભાગીદારો ધ્યાનથી જોઈ રહ્યા છે. દરિયાઈ સુરક્ષા, સપ્લાય ચેઈન વૈવિધ્યકરણ અને આસિયાનની ભૂમિકા પ્રાદેશિક વ્યૂહાત્મક સંતુલનના કેન્દ્રમાં છે.
