USCIRF RSS and RAW Ban: યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ કમિશન ઓન ઇન્ટરનેશનલ રિલિજિયસ ફ્રીડમ (USCIRF) એ રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) અને ગુપ્તચર એજન્સી રિસર્ચ એન્ડ એનાલિસિસ વિંગ (RAW) પર પ્રતિબંધની માંગ કરી છે. વિશ્વમાં ધાર્મિક સ્વતંત્રતાની દેખરેખ માટે બનેલા આ કમિશને તેના રિપોર્ટમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રને જણાવ્યું છે કે ભારતના RSS અને RAW પર પ્રતિબંધ મૂકવો જોઈએ. કમિશને અહેવાલમાં RSS અને RAW ની કામ કરવાની પદ્ધતિ પર સવાલો ઉઠાવ્યા છે.
યુએસના આંતરરાષ્ટ્રીય ધાર્મિક સ્વતંત્રતા પંચ દ્વારા ભારત માટે કરવામાં આવેલી ભલામણોમાં RSS અને RAW સામે લક્ષિત પ્રતિબંધો ઉપરાંત, અમેરિકન નાગરિકોના ઉત્પીડનના આધારે ભારતને શસ્ત્રોના વેચાણ પર રોક લગાવવાની વાત કરવામાં આવી છે. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ભારત અને અમેરિકાના ભવિષ્યના લશ્કરી અને વ્યાપારી સંબંધો ધાર્મિક સ્વતંત્રતા સાથે જોડાયેલા હોવા જોઈએ.
સંગઠનની મિલકતો જપ્ત કરવાનો સમાવેશ
અમેરિકન પેનલે RSS પર જે પ્રતિબંધોની માંગ કરી છે, તેમાં સંગઠનની મિલકતો જપ્ત કરવી અને તેના સભ્યોના અમેરિકામાં પ્રવેશ પર રોક લગાવવાનો સમાવેશ થઈ શકે છે. RSS ભારતમાં ૧૯૨૫ થી કાર્યરત છે, એટલે કે તે ૧૦૦ વર્ષથી પણ વધુ જૂનું સંગઠન છે. દેશની ગુપ્તચર એજન્સી રિસર્ચ એન્ડ એનાલિસિસ વિંગ સામે પણ પંચે ભલામણ કરી છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય ધાર્મિક સ્વતંત્રતા પરના અમેરિકી પંચ (USCIRF) ના ૨૦૨૬ ના વાર્ષિક અહેવાલમાં આ ભલામણો કરવામાં આવી છે. આ રિપોર્ટ આ મહિનાની શરૂઆતમાં બહાર પાડવામાં આવ્યો છે. USCIRF એ અમેરિકાની એક સ્વતંત્ર એજન્સી છે, જે ધાર્મિક સ્વતંત્રતાના અધિકાર પર નજર રાખે છે અને વ્હાઇટ હાઉસને સૂચનો આપે છે. જોકે, વ્હાઇટ હાઉસ આ સૂચનો માનવા માટે બંધાયેલું નથી.
કમિશનના નિશાન પર RAW
પંચે ગયા વર્ષે ૨૦૨૫ માં પણ RAW પર શીખ અલગતાવાદીઓની હત્યાના કાવતરામાં સામેલ હોવાનો આરોપ લગાવીને પ્રતિબંધની માંગ કરી હતી. પંચની અન્ય ભલામણોમાં ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રને ભારતને ‘વિશેષ ચિંતા ધરાવતો દેશ’ (Country of Particular Concern – CPC) જાહેર કરવાની માંગનો સમાવેશ થાય છે. પંચે છેલ્લા સાત વર્ષથી ભારતમાં ધાર્મિક સ્વતંત્રતા પર સતત સવાલો ઉભા કર્યા છે.
ભારત તે ૧૮ દેશોમાં સામેલ છે જેને પંચે વિશેષ ચિંતા ધરાવતા દેશો તરીકે નિયુક્ત કરવાની ભલામણ કરી છે. આ દેશોમાં ભારત ઉપરાંત અફઘાનિસ્તાન, મ્યાનમાર, ચીન, ક્યુબા, એરિટ્રિયા, ઈરાન, લિબિયા, નિકારાગુઆ, નાઈજીરિયા, ઉત્તર કોરિયા, પાકિસ્તાન, રશિયા, સાઉદી અરેબિયા, સીરિયા, તાજિકિસ્તાન, તુર્કમેનિસ્તાન અને વિયેતનામનો સમાવેશ થાય છે.

