Fitness Supplements Side Effects: આજકાલ સોશિયલ મીડિયા ખોલતા જ ચારે બાજુ ફિટનેસ, ડાયટ અને બોડી ટ્રાન્સફોર્મેશન સાથે જોડાયેલી સલાહો જોવા મળે છે. કોઈ હાઈ-પ્રોટીન ડાયટ અપનાવવાની વાત કરે છે, તો કોઈ ઝડપથી વજન ઘટાડનારા સપ્લીમેન્ટ્સનો પ્રચાર કરતું જોવા મળે છે. ઘણા ફિટનેસ ઇન્ફ્લુએન્સર્સ અને જિમ ટ્રેનર અલગ-અલગ પ્રકારના પ્રોટીન પાઉડર, ફેટ બર્નર અને પ્રી-વર્કઆઉટ ડ્રિંકને ફિટ રહેવાની સરળ રીત ગણાવે છે. શરીરને તાકાત આપનારા ઘણા સપ્લીમેન્ટ્સ જો ખોટી રીતે અથવા જરૂર કરતા વધારે લેવામાં આવે, તો શરીરના સૌથી જરૂરી અંગોમાંના એક લિવરને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
આપણે જે કંઈ પણ ખાઈએ કે પીએ છીએ, તેને શરીરમાં પ્રોસેસ કરવાનું કામ લિવર જ કરે છે. એવામાં જો સતત ભારે સપ્લીમેન્ટ્સ, કેમિકલ્સ કે જરૂર વગરની ફિટનેસ દવાઓ લેવામાં આવે, તો લિવર પર વધારાનું દબાણ પડી શકે છે. એવામાં આવો જાણીએ તે સામાન્ય ભૂલો, જે લોકો ફિટનેસના ચક્કરમાં કરી બેસે છે અને જેનાથી લિવરને નુકસાન થઈ શકે છે.
1. જરૂર કરતા વધારે પ્રોટીન લેવું પડી શકે છે ભારે
આ દિવસોમાં પ્રોટીનને લઈને લોકોમાં ઘણો ક્રેઝ જોવા મળી રહ્યો છે. જિમ જનારા ઘણા લોકો જરૂર કરતા વધારે પ્રોટીન પાઉડર, શેક અને બાર્સનું સેવન કરવા લાગે છે.
એ સત્ય છે કે પ્રોટીન શરીર માટે જરૂરી છે. તે સ્નાયુઓની મજબૂતી અને શરીરના સમારકામમાં મદદ કરે છે, પરંતુ કોઈ પણ વસ્તુનું વધુ પડતું સેવન નુકસાનકારક હોઈ શકે છે.
જો શરીરને જરૂર કરતા વધારે પ્રોટીન આપવામાં આવે, ખાસ કરીને સપ્લીમેન્ટ્સના રૂપમાં, તો તેને પ્રોસેસ કરવામાં લિવર અને કિડનીને વધુ મહેનત કરવી પડે છે. લાંબા સમય સુધી આવું થવાથી શરીરમાં મેટાબોલિક તણાવ વધી શકે છે.
નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે પ્રોટીનની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે પહેલા કુદરતી વસ્તુઓ પર ધ્યાન આપવું જોઈએ, જેમ કે દાળ, પનીર, ઇંડા, દૂધ અને દહીં, સોયા, સૂકો મેવો અને બીજ. જ્યાં સુધી ડોક્ટર કે ન્યુટ્રિશનિસ્ટ સલાહ ન આપે, ત્યાં સુધી જરૂર કરતા વધારે સપ્લીમેન્ટ્સ લેવાથી બચવું જોઈએ.
2. ફેટ બર્નર અને પ્રી-વર્કઆઉટ ડ્રિંકનો વધુ પડતો ઉપયોગ
ઝડપથી વજન ઘટાડવા અને વર્કઆઉટમાં વધુ એનર્જી મેળવવા માટે લોકો ફેટ બર્નર અને પ્રી-વર્કઆઉટ સપ્લીમેન્ટ્સ લેવા લાગે છે.
આ સપ્લીમેન્ટ્સ અવારનવાર દાવો કરે છે કે તેઓ ઝડપથી ફેટ ઘટાડશે અને શરીરને તરત જ એનર્જી આપશે, પરંતુ આ સપ્લીમેન્ટ્સમાં ઘણીવાર એવા તત્વો હોય છે જે લિવર પર ખરાબ અસર કરી શકે છે.
આમાં રહેલા તેજ પદાર્થો, વધારે કેફીન અને કેટલાક કેમિકલ્સ લિવરમાં સોજો અથવા ઝેરી અસર પેદા કરી શકે છે. ઘણા લોકો જલ્દી બોડી બનાવવા કે ઝડપથી વજન ઓછું કરવા માટે આનું જરૂર કરતા વધારે સેવન કરે છે. આનાથી શરીર પર વધારાનું દબાણ પડે છે અને લાંબા ગાળે ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.
3. અનેક સપ્લીમેન્ટ્સને એકસાથે લેવા
આજકાલ ફિટનેસ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં સ્ટેકિંગનો ટ્રેન્ડ વધી રહ્યો છે. એટલે કે લોકો એકસાથે અનેક પ્રકારના સપ્લીમેન્ટ્સ લેવાનું શરૂ કરી દે છે. જેમ કે પ્રોટીન પાઉડર, ફેટ બર્નર, પ્રી-વર્કઆઉટ, વિટામિન્સ અને મસલ ગેનર. લોકો વિચારે છે કે વધારે સપ્લીમેન્ટ લેવાથી જલ્દી રિઝલ્ટ મળશે, પરંતુ આ આદત લિવર માટે અત્યંત જોખમી હોઈ શકે છે. દરેક સપ્લીમેન્ટની અસર અલગ હોય છે. ઘણીવાર અલગ-અલગ સપ્લીમેન્ટ્સમાં એવા તત્વો હોય છે જે મળીને શરીર પર ખોટી અસર કરી શકે છે. ખાસ કરીને જો આ સપ્લીમેન્ટ્સ સારી ક્વોલિટીવાળા ન હોય, તો લિવર ડેમેજનું જોખમ વધુ વધી જાય છે. તેથી કોઈ પણ સપ્લીમેન્ટ લેતા પહેલા ડોક્ટર કે ડાયટ એક્સપર્ટની સલાહ જરૂર લેવી જોઈએ.
લિવર ખરાબ થવાના શરૂઆતના સંકેતો જેને નજરઅંદાજ ન કરવા
લિવર સાથે જોડાયેલી સમસ્યાઓ શરૂઆતમાં ધીરે-ધીરે વધે છે. ઘણીવાર તેના લક્ષણો સામાન્ય થાક કે નબળાઈ જેવા લાગે છે, તેથી લોકો તેને ગંભીરતાથી લેતા નથી. પરંતુ જો સંકેતો સતત દેખાય, તો તરત જ તપાસ કરાવવી જોઈએ.
જો પૂરતા આરામ પછી પણ શરીર થાકેલું અનુભવે, તો તે લિવર પર અસરનો સંકેત હોઈ શકે છે.
લિવર યોગ્ય રીતે કામ ન કરે તો પાચન પ્રક્રિયા પ્રભાવિત થાય છે અને ખાવાની ઈચ્છા ઓછી થઈ શકે છે.
પેટના ઉપરના ભાગમાં દુખાવો કે અસ્વસ્થતા અનુભવવી પણ ચેતવણી સંકેત હોઈ શકે છે. ચામડી અને આંખોનું પીળું પડવું કમળાનું લક્ષણ હોઈ શકે છે, જે લિવરની ખરાબી સાથે જોડાયેલું હોય છે.
જો પાણી પૂરતું પીવા છતાં પેશાબનો રંગ વધુ ઘેરો હોય, તો તેને નજરઅંદાજ ન કરવો જોઈએ.
કોઈ પણ સ્પષ્ટ કારણ વગર વજનમાં ઝડપથી ફેરફાર થવો પણ લિવર સંબંધી સમસ્યા તરફ ઈશારો કરી શકે છે.
ફિટ રહેવા માટે શું કરવું?
સંતુલિત અને ઘરનું બનાવેલું ખાવાનું ખાઓ.
પૂરતું પાણી પીઓ. નિયમિત કસરત કરો.
પૂરતી ઊંઘ લો.
સલાહ વગર સપ્લીમેન્ટ્સ ન લો.
સમય-સમય પર હેલ્થ ચેકઅપ કરાવો.
