Gautam Adani Settlement: અમેરિકી ન્યાય વિભાગે ભારતીય ઉદ્યોગપતિ ગૌતમ અદાણી અને તેમના ભત્રીજા સાગર અદાણી વિરુદ્ધના તમામ ફોજદારી આરોપો પાછા ખેંચી લીધા છે. આની સાથે જ ન્યૂયોર્કમાં ચાલી રહેલો હાઇ-પ્રોફાઇલ સિક્યોરિટીઝ અને વાયર ફ્રોડ મામલો પૂરી રીતે બંધ થઈ ગયો છે. બ્લૂમબર્ગના મુતાબિક, નાણા મંત્રાલય તરફથી સેટલમેન્ટની જાહેરાતની તરત જ પછી ન્યાય વિભાગે ફોજદારી આરોપો હટાવવાની માંગ કરી. ગયા અઠવાડિયે જ સમાચાર આવ્યા હતા કે અમેરિકામાં ચાલી રહેલા મુકદ્દમાને પતાવવા માટે ગૌતમ અદાણી અને સાગર અદાણીએ સંયુક્ત રીતે ૧.૮૦ કરોડ ડોલરનો દંડ આપવા પર સહમતિ આપી હતી. ૨૦૨૪ ના મુકદ્દમામાં સિક્યોરિટીઝ રેગ્યુલેટર (નિયામક) એ અદાણી પરિવાર પર રોકાણકારોને કથિત રૂપે ગેરમાર્ગે દોરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો.
રેગ્યુલેટરના આરોપોના મુતાબિક અદાણી પરિવારે આ પ્રકારે અમેરિકી રોકાણકારો પાસેથી અંદાજે ૧૭.૫ કરોડ ડોલર સમેત ૭૫ કરોડ ડોલર એકઠા કર્યા હતા. જોકે અદાણી સમૂહે આ આરોપોને ‘પાયાવિહોણા’ ગણાવ્યા છે.
અમેરિકી નાણા મંત્રાલયે શું કહ્યું?
અમેરિકી નાણા મંત્રાલયે એક નિવેદન જાહેર કરીને કહ્યું કે તેની ઓફિસ ઓફ ફોરેન એસેટ્સ કંટ્રોલ (OFAC) એ અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિસ લિમિટેડ (AEL) ની સાથે ૨૭ કરોડ ૫૦ લાખ ડોલરના સમજૂતીની જાહેરાત કરી છે. આ સમજૂતી પર હસ્તાક્ષર ૧૪ મે ૨૦૨૬ ના રોજ થયા હતા. AEL એ, OFAC ના ઈરાન પ્રતિબંધોના ૩૨ સંભવિત સિવિલ ઉલ્લંઘનોને લઈને પોતાની જવાબદારીના પતાવટ પર સહમતિ દર્શાવી. નિવેદન અનુસાર, નવેમ્બર ૨૦૨૩ થી જૂન ૨૦૨૫ ની વચ્ચે AEL એ દુબઈના એક વેપારી પાસેથી એલપીજીની ખેપ ખરીદી, જેણે દાવો કર્યો હતો કે તે ઓમાન અને ઇરાકની ગેસ સપ્લાય કરી રહ્યો છે. જોકે ઘણા સંકેતો એવા હતા જેનાથી AEL ને ખબર પડી જવી જોઈતી હતી કે એલપીજી વાસ્તવમાં ઈરાનથી આવી રહી હતી. આ સમયગાળામાં AEL એ અમેરિકી નાણાકીય સંસ્થાઓ પાસેથી અમેરિકી ડોલર વાળા ૩૨ પેમેન્ટ પ્રોસેસ કરાવ્યા, જેની કુલ રકમ અંદાજે ૧૯ કરોડ ૨૧ લાખ ૪ હજાર ૪૪ ડોલર હતી. ન્યાય વિભાગે કહ્યું છે કે ‘સમજૂતીની રકમ OFAC ના આ નિષ્કર્ષને દર્શાવે છે કે AEL ના સંભવિત ઉલ્લંઘન ગંભીર પ્રકૃતિના હતા અને તેમની જાણકારી સ્વેચ્છાએ આપવામાં આવી નહોતી.’
કાયમી રૂપે રદ
સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈના મુતાબિક, અદાલતમાં દાખલ દસ્તાવેજમાં અમેરિકી ન્યાય વિભાગે અદાણી પરિવાર પરના આરોપનામાને કાયમી રૂપે રદ કરવાની માંગ કરી છે. વિભાગે કહ્યું, “ન્યાય વિભાગે મામલાની સમીક્ષા કરી છે અને પ્રોસિક્યુશનના વિવેકાધિકારનો ઉપયોગ કરતા આ ફોજદારી આરોપો પર આગળ સંસાધનો ખર્ચ ન કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.” આના પછી અદાલતે આદેશ આપ્યો કે અદાણી અને અન્ય લોકો વિરુદ્ધના આરોપનામાને ‘વિથ પ્રીજ્યુડિસ’ હેઠળ રદ કરવામાં આવે, જેનો મતલબ છે કે આ મામલો ફરીથી ખોલી શકાશે નહીં. આ નિર્ણય તે મામલામાં મોટો વળાંક માનવામાં આવી રહ્યો છે, જેણે અદાણી સમૂહની વૈશ્વિક વિસ્તરણ યોજનાઓ પર અસર પડવાની આશંકા પેદા કરી દીધી હતી. બ્લૂમબર્ગના મુતાબિક, અમેરિકી ફોજદારી મામલાઓમાં ‘વિથ પ્રીજ્યુડિસ’ ની સાથે કેસ રદ થવો ઘણો દુર્લભ માનવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે આનો મતલબ એવો થાય છે કે વિગતવાર સમીક્ષા પછી પ્રોસિક્યુશન એજન્સીઓએ માન્યું કે મામલો આગળ વધારવો યોગ્ય નથી.
