Children Obesity Habits: બદલાતી જીવનશૈલીની અસર માત્ર પુખ્ત વયના અને વૃદ્ધો પર જ નથી થઈ રહી, પરંતુ બાળકો પણ આની ઝપેટમાં આવી રહ્યા છે. આજકાલના બાળકોમાં સ્થૂળતા (મોટાપો) એક મોટી સમસ્યા બનતી જઈ રહી છે. અને આનું સૌથી મોટું કારણ માત્ર બહારનું ખાવાનું કે જંક ફૂડ નથી, પરંતુ ઘરની અંદર બનેલી ખાવા-પીવાની કેટલીક એવી ટેવો પણ છે, જે ધીમે-ધીમે બાળકોનું વજન વધારવા લાગે છે. ઘણી વખત માતા-પિતાને લાગે છે કે તેઓ બાળકની દરેક જરૂરિયાત પૂરી કરી રહ્યા છે, પરંતુ અજાણતામાં જ તે આદતો આગળ જતાં સ્થૂળતાનું કારણ બની જાય છે. જો સમય રહેતા આના પર ધ્યાન આપવામાં ન આવે, તો બાળક નાની ઉંમરમાં જ સ્થૂળતાનો ભોગ બની શકે છે.
બાળકોને તરત જ ખાવાનું કેમ ન આપવું જોઈએ?
સૌથી પહેલી આદત છે, બાળકના દરેક વખતે ભૂખ લાગવાની વાત પર તરત જ કંઈક ખાવા આપી દેવું. ઘણી વખત બાળકો ખરેખર ભૂખ્યા નથી હોતા, પરંતુ કંટાળો, આદત અથવા કોઈ વસ્તુની ક્રેવિંગ (તીવ્ર ઈચ્છા) ના કારણે ખાવાની માંગ કરે છે. તેવામાં જો દરેક વખતે તેમને કંઈક ને કંઈક આપી દેવામાં આવે, તો ઓવરઈટિંગ (જરૂર કરતાં વધુ ખાવાની) ની આદત બની શકે છે. આનાથી બચવા માટે બાળકોનો ફિક્સ મીલ ટાઇમ (ભોજનનો સમય) અને સ્નેક ટાઇમ (નાસ્તાનો સમય) નક્કી કરવો જરૂરી છે.
વાત-વાતમાં નાસ્તો પકડાવી દેવાની આદત
બીજી આદત છે, દરેક સમયે સાથે નાસ્તો લઈને ચાલવું અને તક મળતાં જ બાળકને પકડાવી દેવું. આજકાલ કાર, સ્કૂલ બેગ કે બહાર જતી વખતે બાળકો માટે નાસ્તો રાખવો સામાન્ય બાબત બની ગઈ છે. પરંતુ વારંવાર નાસ્તો કરવાથી બાળક એ સમજી જ નથી શકતું કે અસલી ભૂખ શું હોય છે. આવા સંજોગોમાં જરૂરિયાત કરતાં વધુ કેલરી શરીરમાં જવા લાગે છે. બહેતર રહેશે કે બાળકને દરેક વખતે ચિપ્સ, કુકીઝ કે મીઠી વસ્તુઓ આપવાના બદલે ફળ, શાકભાજી કે હળવો પૌષ્ટિક નાસ્તો આપવામાં આવે.
બાળકો માટે અલગથી રસોઈ બનાવવી
ત્રીજી આદત છે, બાળકો માટે અલગથી તેમની પસંદગીનું ભોજન બનાવવું. ઘણા ઘરોમાં એવું બને છે કે જો બાળક ઘરનું સામાન્ય ભોજન નથી ખાઈ રહ્યું, તો તેના માટે અલગથી મેગી, ફ્રેન્ચ ફ્રાઈસ, નગેટ્સ કે બીજી મનપસંદ વસ્તુઓ બનાવી દેવામાં આવે છે. આનાથી બાળક પૌષ્ટિક આહારથી દુર થવા લાગે છે અને તેને લાગે છે કે દરેક વખતે તેની પસંદગીનું જ ભોજન મળશે. આનાથી બચવા માટે જરૂરી છે કે બાળકને ધીમે-ધીમે એ જ સંતુલિત આહાર ખાવાની આદત પાડવામાં આવે, જે ઘરમાં બાકીના લોકો ખાઈ રહ્યા છે.
આ વસ્તુઓથી પણ પરેજી રાખવી જોઈએ
ચોથી આદત છે, પાણી અને દૂધની જગ્યાએ મીઠા પીણાં આપવા. સોફ્ટ ડ્રિંક, પેકેજ્ડ જ્યુસ, ફ્લેવર્ડ ડ્રિંક કે મીઠા શરબત બાળકોના શરીરમાં ખૂબ જ ઝડપથી વધારાની ખાંડ પહોંચાડે છે. આ જ ખાંડ આગળ જતાં વજન વધારવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવે છે. તેથી બાળકોને પાણી પીવાની આદત પાડવી અને મીઠા પીણાંથી અંતર રાખવું જરૂરી છે.
બાળકોના વજનને લઈને આ ભૂલો ન કરો
પાંચમી અને સૌથી જરૂરી વાત એ છે કે બાળકોના વજનને લઈને કાં તો ખૂબ જ નકારાત્મક વલણ અપનાવવામાં આવે છે અથવા તો આના પર બિલકુલ વાત જ કરવામાં આવતી નથી. બંને રીતો ખોટી છે. બાળકને શરમ અનુભવ કરાવવાના બદલે પરિવારમાં પૌષ્ટિક આહાર ખાવા અને સક્રિય રહેવાની આદત પર ભાર મૂકવો જોઈએ. જો શરૂઆતથી જ ખાવા-પીવાની આ પાંચ આદતો સુધરી જાય, તો બાળકોને સ્થૂળતાથી ઘણા અંશે બચાવી શકાય છે.
