Prashant Vala on Congress Protest: વિદ્યાર્થી મુદ્દે કોંગ્રેસ પર ભાજપનો પ્રહાર, 1974ના નવનિર્માણ આંદોલન અંગે માફી માંગવાની ઉઠી માંગ
Prashant Vala on Congress Protest: દિલ્હીમાં સીજેપીની આગેવાની હેઠળ યોજાયેલા પ્રોટેસ્ટ દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓ પર બળપ્રયોગના મુદ્દે કોંગ્રેસ ગૃહમંત્રી અમિત શાહ સામે આક્રમક છે. ગુજરાત ભાજપના મીડિયા વિંગના ચીફ પ્રશાંત વાલાએ 1974ના નવનિર્માણ આંદોલનનો ઉલ્લેખ કરીને મોટો હુમલો કર્યો છે. વાલાએ કહ્યું છે કે કોંગ્રેસના માપદંડ દ્વિધા છે. કોંગ્રેસે પહેલા ગુજરાતના નવનિર્માણ આંદોલનમાં વિદ્યાર્થીઓ પર ગોળીબાર કરાવવા બદલ માફી માંગવી જોઈએ. વાલાએ આરોપ લગાવ્યો છે કે શહીદ વિદ્યાર્થીઓને ભૂલી ચૂકેલી કોંગ્રેસ આજે કયા મુખે વિદ્યાર્થી હિતની વાત કરી રહી છે. વાલાએ કહ્યું છે કે લોકશાહીમાં વિરોધ કરવો દરેક નાગરિકનો અધિકાર છે, પરંતુ વિરોધના નામે ઇતિહાસને ભૂલી જવો અથવા તેને અનુકૂળતા મુજબ યાદ કરવો રાજકીય ઈમાનદારી કહેવાય નહીં.
કોંગ્રેસ વિદ્યાર્થીઓને ગેરમાર્ગે દોરી રહી છે
વાલાએ કહ્યું છે કે જો રાજકીય પક્ષો પોતાના સ્વાર્થ માટે વિદ્યાર્થી હિતની વાતો કરીને વિદ્યાર્થીઓને ગેરમાર્ગે દોરવાનો પ્રયાસ કરે, તો દેશની જનતાનું કર્તવ્ય બને છે કે તેઓને તેમનો ભૂતકાળ યાદ અપાવે. દિલ્હીના જંતર-મંતર ખાતે બનેલી ઘટનાને લઈને કોંગ્રેસ અને તેના સહયોગી પક્ષો વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી તથા ભાજપ સરકાર વિરુદ્ધ દુષ્પ્રચાર કરી રહ્યા છે. પરંતુ શું એ જ કોંગ્રેસે પોતાના ઇતિહાસના સૌથી કાળા અધ્યાય ‘ગુજરાતના નવનિર્માણ આંદોલન’ અંગે ક્યારેય આત્મમંથન કર્યું છે? હકીકત એ છે કે નવનિર્માણ આંદોલનમાં શહીદ થયેલા વિદ્યાર્થીઓના પરિવારો પાસે કોંગ્રેસ અથવા ગાંધી પરિવારે આજ સુધી ક્યારેય માફી પણ માંગી નથી.
ઇતિહાસનું સૌથી મોટું વિદ્યાર્થી આંદોલન
વાલાના જણાવ્યા અનુસાર ગુજરાતનું નવનિર્માણ આંદોલન ભારતના ઇતિહાસના સૌથી મોટા વિદ્યાર્થી આંદોલનોમાં ગણાય છે. ડિસેમ્બર 1973માં સૌથી પહેલા મોરબી એન્જિનિયરિંગ કોલેજ અને ત્યારબાદ અમદાવાદની એલ.ડી. એન્જિનિયરિંગ કોલેજના વિદ્યાર્થીનિવાસમાં ભોજન ફી વધારવાના વિરોધમાં વિદ્યાર્થીઓએ આંદોલન શરૂ કર્યું. શરૂઆતમાં આ માત્ર વિદ્યાર્થી આંદોલન હતું, પરંતુ ટૂંક સમયમાં જ તે સમગ્ર ગુજરાતમાં ભ્રષ્ટાચાર, મોંઘવારી અને કુશાસન વિરુદ્ધ જનઆંદોલનમાં ફેરવાઈ ગયું. તે સમયે ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી કોંગ્રેસના ચીમનભાઈ પટેલ હતા અને કેન્દ્રમાં ઇન્દિરા ગાંધી વડાપ્રધાન હતાં. સરકાર પર ભ્રષ્ટાચારના ગંભીર આરોપો લાગ્યા હતા અને જનતાનો વિશ્વાસ ડગમગી ગયો હતો. વિદ્યાર્થીઓ સાથે વેપારીઓ, મધ્યમવર્ગ, મહિલાઓ, કર્મચારીઓ અને સામાન્ય નાગરિકો પણ આંદોલન સાથે જોડાતા ગયા અને સમગ્ર ગુજરાતમાં વિરોધની લહેર ફેલાઈ ગઈ.
ગુજરાતના 33 શહેરોમાં ફેલાયું હતું આંદોલન
વાલાએ કહ્યું કે શાળાઓ અને કોલેજો બંધ રાખવાનો આહ્વાન કરવામાં આવ્યો. સ્થળે સ્થળે પ્રદર્શન શરૂ થયા અને જોતા જોતા હજારો વિદ્યાર્થીઓ રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા. તત્કાલીન શિક્ષણમંત્રી આયશા બેગમે વિદ્યાર્થી આંદોલનને રાષ્ટ્રવિરોધી આંદોલન જાહેર કર્યું. આંદોલન વધુ ઉગ્ર બનતું ગયું અને ગુજરાતના અંદાજે 33 શહેરો સુધી ફેલાઈ ગયું. કોંગ્રેસ સરકારે અમદાવાદ, વડોદરા અને પાલનપુર જેવા નાના શહેરોમાં પણ કર્ફ્યૂ લગાવ્યો. વિદ્યાર્થીનીઓએ કોંગ્રેસના કાર્યાલયોમાં જઈને ચૂડીઓ ફેંકીને ઉગ્ર પ્રદર્શન કર્યા. વિદ્યાર્થીઓની ધરપકડ શરૂ થઈ ગઈ અને આંદોલન સતત વ્યાપક બનતું ગયું.
મુખ્યમંત્રીના રાજીનામાની હતી માંગ
વાલાના જણાવ્યા અનુસાર વિદ્યાર્થીઓની માત્ર એક જ માંગ હતી કે મુખ્યમંત્રી ચીમનભાઈ પટેલ રાજીનામું આપે. પરંતુ ચીમનભાઈ કોઈપણ પરિસ્થિતિમાં રાજીનામું આપવા તૈયાર નહોતા. લોકશાહીમાં જનતાનો અવાજ સાંભળવાના બદલે કોંગ્રેસ સરકારે કડક પોલીસ કાર્યવાહીનો માર્ગ અપનાવ્યો. વિદ્યાર્થીઓને નિયંત્રિત કરવા માટે સેનાને બોલાવવી પડી. પોલીસ દ્વારા લાઠીચાર્જ અને ગોળીબારની ઘટનાઓ બની.
1974 નવનિર્માણ આંદોલન
નવનિર્માણ આંદોલન 73 દિવસ સુધી ચાલ્યું હતું.
સરકારી અભિલેખો અનુસાર પોલીસના ગોળીબારમાં 105 વિદ્યાર્થીઓનાં મોત થયા હતા.
8,053 લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.
184 લોકોને મીસા (એમઆઈએસએ) હેઠળ કસ્ટડીમાં લેવામાં આવ્યા હતા.
1,654 વખત લાઠીચાર્જ કરવામાં આવ્યો હતો.
4,342 આંસુ ગેસના ગોળા છોડવામાં આવ્યા હતા.
1,405 રાઉન્ડ ગોળીઓ ચલાવવામાં આવી હતી.
310 લોકો ઘાયલ થયા હતા.
પ્રશાંત વાલાએ કોંગ્રેસને પૂછ્યા કડક સવાલો
પ્રશાંત વાલાએ કહ્યું છે કે આ આંકડા દર્શાવે છે કે તે સમયની પરિસ્થિતિ કેટલી ગંભીર હતી અને કોંગ્રેસ સરકાર દ્વારા મોટા પાયે બળપ્રયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. અપાર પીડા, યાતનાઓ અને 105 વિદ્યાર્થીઓની શહાદત બાદ અંતે ચીમનભાઈ પટેલ અને તેમની સરકારે રાજીનામું આપવું પડ્યું.
આજે કોંગ્રેસ દરેક ઘટનામાં માનવાધિકાર, વિદ્યાર્થી હિત, સંવિધાન અને લોકશાહીની વાત કરે છે.
પરંતુ પ્રશ્ન એ છે કે શું કોંગ્રેસે નવનિર્માણ આંદોલનના શહીદ વિદ્યાર્થીઓ માટે ક્યારેય આત્મમંથન કર્યું? શું કોંગ્રેસે ક્યારેય જાહેર રીતે સ્વીકાર્યું કે તે સમયની પરિસ્થિતિ દુર્ભાગ્યપૂર્ણ હતી? શું કોંગ્રેસે ક્યારેય તે પરિવારો પાસે માફી માંગી? જો આ તમામ પ્રશ્નોના જવાબ ‘ના’ હોય, તો આજે કોંગ્રેસને નૈતિકતાનો ઉપદેશ આપવાનો અધિકાર કેવી રીતે પ્રાપ્ત થાય છે?
નવનિર્માણ આંદોલનના શહીદો કોઈ એક રાજકીય પક્ષના નહોતા. તેઓ ગુજરાતના યુવાનો હતા.
