Solar Tree શું છે? ઓછી જગ્યામાં વધારે વીજળી બનાવતી અનોખી ટેક્નોલોજી વિશે જાણો

Solar Tree કેવી રીતે કામ કરે છે? સામાન્ય સોલર સિસ્ટમ કરતાં કેમ છે વધુ અસરકારક

Solar Tree: શું તમે એવા વૃક્ષની કલ્પના કરી શકો છો, જે ઓક્સિજનની જગ્યાએ વીજળી આપે? નહીં, આ કોઈ સાયન્સ-ફિક્શન સ્ટોરીનો પ્લોટ નથી, પરંતુ હકીકત છે અને આ વૃક્ષને સોલર ટ્રી એટલે કે સોલર વૃક્ષ કહેવામાં આવે છે. સ્પષ્ટ રીતે આ કોઈ સાચું વૃક્ષ નથી, પરંતુ વૃક્ષના આકારમાં બનાવવામાં આવેલો સોલર સિસ્ટમનો સેટઅપ છે, જે સારી માત્રામાં વીજળી બનાવી શકે છે.

તાજેતરમાં દિલ્હી સચિવાલયમાં આવા જ એક સોલર ટ્રી લગાવવાની ખબર સામે આવી હતી, ત્યારબાદ આ ટેક્નોલોજી ચર્ચામાં આવી. આ સોલર સેટઅપ વૃક્ષની ડાળીઓની જેમ ફેલાયેલો હોય છે, જેના પર પાંદડાંની જગ્યાએ સોલર પેનલ લગાવવામાં આવ્યા હોય છે. વૃક્ષના આકારનું હોવાને કારણે પરંપરાગત સોલર પેનલની સરખામણીએ તે ખૂબ ઓછી જગ્યા રોકે છે અને આખો દિવસ સૂર્યપ્રકાશને અલગ-અલગ એંગલથી શોષી શકે છે.

શું છે સોલર ટ્રી?

• સોલર ટ્રી કોઈ વૃક્ષ નથી, પરંતુ વૃક્ષના આકારની સોલર સિસ્ટમ છે. તે દેખાવમાં વૃક્ષ જેવો લાગે છે, પરંતુ તેના પર પાંદડાંની જગ્યાએ સોલર પેનલ લગાવવામાં આવ્યા હોય છે.
• તેના આકાર અને ડિઝાઇનને કારણે જ તેને સોલર ટ્રી નામ આપવામાં આવ્યું છે.
• સામાન્ય રીતે તે લોખંડનું બનેલું હોય છે, જેના પર જરૂરિયાત અને સિસ્ટમની ક્ષમતા પ્રમાણે સોલર પેનલ લગાવવામાં આવ્યા હોય છે.

કેવી રીતે કામ કરે છે સોલર ટ્રી?

• સોલર ટ્રી બરાબર એ જ રીતે કામ કરે છે, જેમ તમારા ઘરની છત પર લગાવેલી સામાન્ય સોલર સિસ્ટમ કામ કરે છે.
• તેમાં અનોખી બાબત માત્ર તેનો વૃક્ષ જેવો આકાર છે.
• સોલર ટ્રી પર પાંદડાં તરીકે લગાવવામાં આવેલા સોલર પેનલ સૂર્યપ્રકાશને શોષીને તેને વીજળીમાં ફેરવે છે.
• આ પેનલ દ્વારા બનતી DC વીજળી ઇન્વર્ટર સુધી પહોંચે છે, જે આ કરંટને AC કરંટમાં બદલી દે છે. તેનો ઉપયોગ ઓફિસો અને ઘરો વગેરેમાં થઈ શકે છે.
• કેટલાક સોલર ટ્રી એટલા સ્માર્ટ હોય છે કે તેઓ સૂર્યની દિશા પ્રમાણે પોતાની સ્થિતિ બદલતા રહે છે. તેના કારણે આખો દિવસ શક્ય તેટલી વધુ વીજળી ઉત્પન્ન થઈ શકે છે.

કેટલી વીજળી બનાવી શકે છે સોલર ટ્રી?

• સોલર ટ્રીની વીજળી બનાવવાની ક્ષમતા તેના પર લગાવવામાં આવેલા પેનલોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે.
• જો સોલર ટ્રી નાનો અથવા મધ્યમ કદનો હોય, તો તેની ક્ષમતા 3 કિલોવોટથી 5 કિલોવોટ સુધી હોઈ શકે છે, જે દરરોજ 12થી 20 યુનિટ વીજળી બનાવી શકે છે.
• મોટા અથવા કોમર્શિયલ સોલર ટ્રી 10 કિલોવોટ અથવા તેથી વધુ ક્ષમતા ધરાવી શકે છે, જે દરરોજ 40થી 50 યુનિટ વીજળી બનાવી શકે છે.

સોલર ટ્રી સામાન્ય સોલર સિસ્ટમ કરતાં વધુ સારું કેમ?

• એક સરેરાશ સોલર ટ્રી પોતાના સમગ્ર જીવનકાળ દરમિયાન દર વર્ષે અનેક ટન કાર્બન ડાયોક્સાઇડ ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.
• સામાન્ય સોલર પેનલને છત અથવા જમીન પર લગાવવા માટે ઘણો મોટો સમતળ વિસ્તાર જરૂરી હોય છે.
• તેના વિપરીત, સોલર ટ્રીને ઉભું રાખવા માટે માત્ર 3થી 10 ચોરસ ફૂટ જમીનની જરૂર પડે છે. નીચે બચેલી જમીનનો ઉપયોગ પાર્કિંગ, બેસવાની વ્યવસ્થા અથવા ગાર્ડનિંગ માટે કરી શકાય છે.
• ઉપરાંત સામાન્ય સોલર પેનલ મોટાભાગે એક જ દિશા અને એંગલ પર સ્થિર હોય છે. જ્યારે સોલર ટ્રીની ડાળીઓ અલગ-અલગ ખૂણાઓ પર ફેલાયેલી હોય છે, જેના કારણે તે સવારે લઈને સાંજ સુધી સૂર્યકિરણોને વધુ સારી રીતે શોષી શકે છે.
• આ જ કારણ છે કે તે સામાન્ય સિસ્ટમની સરખામણીએ 10%થી 20% સુધી વધુ વીજળી ઉત્પન્ન કરી શકે છે.
• ઉપરાંત જ્યાં સામાન્ય સોલર પેનલ સામાન્ય દેખાય છે, ત્યાં સોલર ટ્રી કોઈપણ પાર્ક, ઓફિસ પરિસર, સ્માર્ટ સિટી અથવા જાહેર સ્થળની સુંદરતા વધારી દે છે.
• તેનો એક વધુ ફાયદો એ છે કે સોલર ટ્રીનો ઉપયોગ વીજળી ઉત્પન્ન કરવા ઉપરાંત તેના નીચે સ્ટ્રીટ લાઇટ, EV ચાર્જિંગ પોઇન્ટ, Wi-Fi હોટસ્પોટ અને બેસવા માટે બેન્ચ જેવી સુવિધાઓ માટે પણ કરી શકાય છે.