Ahmedabad 1.5 Crore Boss Scam: ગુજરાતના અમદાવાદમાં 1.5 કરોડ રૂપિયાના ‘બોસ સ્કેમ’ની તપાસમાં એક મોટા આંતરરાષ્ટ્રીય સાઇબર ક્રાઇમ નેટવર્કનો પર્દાફાશ થયો છે. અમદાવાદ સાઇબર ક્રાઇમ પોલીસે કાર્યવાહી કરીને સાઇબર અપરાધ માટે ખરીદવામાં આવેલા આશરે 4,500 સિમ કાર્ડ જપ્ત કર્યા છે. તપાસમાં નેટવર્કના ચીન અને પાકિસ્તાન સાથે જોડાયેલા શંકાસ્પદ કનેક્શન પણ સામે આવ્યા છે. આ મામલો જૂનમાં સામે આવ્યો હતો. સાઇબર ઠગોએ પોતાને એક વરિષ્ઠ અધિકારી એટલે કે ‘બોસ’ તરીકે ઓળખાવીને એક કર્મચારીને છેતરપિંડીના જાળમાં ફસાવ્યો અને તેની પાસેથી 1.5 કરોડ રૂપિયા ટ્રાન્સફર કરાવ્યા. ફરિયાદ મળ્યા બાદ અમદાવાદ સાઇબર ક્રાઇમ પોલીસે ઝડપથી તપાસ શરૂ કરી અને છેતરાયેલી રકમમાંથી 1.3 કરોડ રૂપિયા જપ્ત કરીને પીડિતને પરત કરી દીધા.
શરૂઆતમાં આ મામલાને હાઇ-પ્રોફાઇલ ઇમ્પર્સનેશન ફ્રોડ માનવામાં આવી રહ્યો હતો. જોકે, તપાસ આગળ વધતાં પોલીસને એક મોટા અને સંગઠિત સાઇબર અપરાધ નેટવર્ક વિશે માહિતી મળી. તપાસ દરમિયાન પોલીસે પશ્ચિમ બંગાળના 24 પરગણામાંથી ઇમરાન અલી પ્યાદા અને કોલકાતામાંથી ઇંજમુલ મુજીબર મોલ્લાની ધરપકડ કરી. પોલીસે આરોપીઓના કબજામાંથી આઠ ઇલેક્ટ્રોનિક ડિવાઇસ જપ્ત કર્યા. તેમાં એક એવું ડિવાઇસ પણ સામેલ છે, જેના દ્વારા એકસાથે ચાર સિમ કાર્ડ ચલાવી શકાય છે. પૂછપરછમાં પોલીસને જાણવા મળ્યું કે આરોપીઓએ સાઇબર અપરાધોને અંજામ આપવા અને અલગ-અલગ ઓપરેશનને સપોર્ટ કરવા માટે આશરે 4,500 સિમ કાર્ડ ખરીદ્યા હતા. આટલી મોટી સંખ્યામાં સિમ કાર્ડની જપ્તીથી નેટવર્ક મોટા પાયે સંચાલિત હોવાનો સંકેત મળ્યો.
ચીન અને પાકિસ્તાન સાથે જોડાયેલા આંતરરાષ્ટ્રીય લિંક્સ
તપાસમાં નેટવર્કના આંતરરાષ્ટ્રીય કનેક્શન પણ સામે આવ્યા. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, આ નેટવર્કમાં ચીનમાં તૈયાર કરવામાં આવેલા મેલવેરનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો હતો અને તેને કથિત રીતે હોંગકોંગથી ઓપરેટ કરવામાં આવતું હતું. તપાસકર્તાઓને નેટવર્ક સાથે જોડાયેલા એક કોલ સેન્ટરનું ઠેકાણું ઇસ્લામાબાદમાં પણ મળ્યું. પોલીસ અનુસાર, સાઇબર છેતરપિંડીથી મેળવેલી રકમને સીધી એક જગ્યાએ ટ્રાન્સફર કરવાને બદલે અનેક દેશો મારફતે મોકલવામાં આવતી હતી, જેથી મની ટ્રેલ છુપાવી શકાય. આંતરરાષ્ટ્રીય લિંક્સ સામે આવ્યા બાદ અમદાવાદ સાઇબર ક્રાઇમ ટીમે ઇન્ડિયન સાઇબરક્રાઇમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર (I4C) સાથે મળીને તપાસનો વ્યાપ વધાર્યો છે.
251 ફરિયાદોથી નેટવર્કનો મોટો વ્યાપ સામે આવ્યો
તપાસકર્તાઓને તે સમયે વધુ એક મહત્વપૂર્ણ સુરાગ મળ્યો, જ્યારે જાણવા મળ્યું કે ધરપકડ કરાયેલા આરોપીઓ સાથે જોડાયેલા મોબાઇલ નંબરો સામે નેશનલ સાઇબરક્રાઇમ રિપોર્ટિંગ પોર્ટલ પર અગાઉથી જ 251 ફરિયાદો નોંધાઈ ચૂકી હતી. આથી પોલીસને અંદાજ આવ્યો કે આરોપીઓ માત્ર એક કેસમાં જ નહીં, પરંતુ અનેક સાઇબર અપરાધોમાં સક્રિય હોઈ શકે છે. અમદાવાદ પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, તપાસમાં એક મોટા ‘સાઇબરક્રાઇમ-એઝ-એ-સર્વિસ’ નેટવર્કનો પર્દાફાશ થયો છે. આવા નેટવર્કમાં સાઇબર અપરાધીઓને છેતરપિંડી કરવા માટે જરૂરી તકનીકી અને અન્ય સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે છે.
WhatsApp ગ્રુપનો ઉપયોગ કરતા હતા
પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, આ નેટવર્ક અન્ય સાઇબર અપરાધીઓને સેવાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવા માટે WhatsApp ગ્રુપનો ઉપયોગ કરતું હતું. તેમાં OTP સંબંધિત સહાય પણ સામેલ હતી. આ વ્યવસ્થા દ્વારા અન્ય અપરાધીઓ સંપૂર્ણ તકનીકી ઓપરેશનને જાતે સંભાળ્યા વિના સાઇબર છેતરપિંડીને અંજામ આપી શકતા હતા. તપાસમાં પાકિસ્તાન અને ચીન સાથે જોડાયેલા સાઇબર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના કનેક્શન સામે આવ્યા બાદ મામલાની ગંભીરતા વધુ વધી ગઈ છે. અમદાવાદ પોલીસ હવે નેટવર્ક સાથે જોડાયેલા અન્ય લોકો, વિદેશમાં રહેલા ઓપરેટરો અને સાઇબર અપરાધ સાથે જોડાયેલા નાણાકીય લેવડદેવડની માહિતી એકત્ર કરી રહી છે.
