Vinod Tawde on Mission UP: BJP એ રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ નિતિન નવીનની નવી ટીમની જાહેરાત થતાં જ દેશના સૌથી મોટા પ્રદેશ UP માટે પ્રભારી નક્કી કરી દીધા છે. BJPએ મહારાષ્ટ્રની રાજનીતિમાં લાંબી રાજકીય કારકિર્દી ધરાવતા વિનોદ તાવડે અને ગુજરાતના પૂર્વ ધારાસભ્ય જગદીશ પટેલને પ્રભારી અને સહ-પ્રભારીની જવાબદારી સોંપી છે. ગયા ડિસેમ્બર મહિનાને યાદ કરો, જ્યારે UP BJPના નવા અધ્યક્ષ પંકજ ચૌધરી સાથે વિનોદ તાવડે લખનઉ પહોંચ્યા હતા. ત્યારથી એવી અટકળો હતી કે વિનોદ તાવડે જ UP BJPના પ્રભારી બનશે. વિનોદ તાવડે લાંબા સમયથી UPના મોરચે સક્રિય છે. બિહારમાં BJPથી દૂર ગયેલા નીતિશ કુમારને ફરી સાથે લાવવામાં તાવડેની મોટી ભૂમિકા રહી હતી. BJPએ આવી જ અપેક્ષા સાથે સૌથી મોટા પ્રદેશમાં ચૂંટણી જંગ પહેલાં તેમના પર મોટો દાવ લગાવ્યો છે.
BJPએ કેમ રમ્યું ડબલ કાર્ડ
મુંબઈમાં જન્મેલા વિનોદ તાવડેની સૌથી મોટી મજબૂતી એ છે કે તેઓ ખૂબ શાંત નેતા છે. તેઓ OBC વર્ગમાંથી આવે છે. તેમણે ક્યારેય ખુલ્લેઆમ કહ્યું નથી કે તેઓ કુર્મી છે, પરંતુ UPમાં ખૂબ મહત્વ ધરાવતા આ વર્ગ સાથે તાવડેનું જોડાણ છે. તેઓ મરાઠા છે. મરાઠામાં ક્ષત્રિય અને ખેડૂત બંને વર્ગના લોકો આવે છે, જ્યારે બીજી તરફ ગુજરાતના પાટીદાર સમુદાયમાંથી આવતા જગદીશ પટેલ પણ કુર્મી કનેક્શન ધરાવે છે. BJPના કેન્દ્રીય નેતૃત્વે બંને નેતાઓને UPના મોરચે લગાવીને મોટો સંકેત આપવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી UPમાં કુર્મી સમુદાય BJPથી છૂટો પડ્યો છે. પંકજ ચૌધરીની નિમણૂક પણ સમુદાયમાં ઉત્સાહ પેદા કરી શકી નથી. એટલું જ નહીં, UPમાં BJP પાસે ઘણા કુર્મી નેતાઓ છે. તેમાં પંકજ ચૌધરી ઉપરાંત સ્વતંત્ર દેવ સિંહ, સંજય ગંગવાર, રાકેશ સચાન અને અપના દળ (સોનેલાલ)ના પ્રમુખ તથા મંત્રી આશિષ પટેલ સાથે તેમની પત્ની અનુપ્રિયા પટેલનો સમાવેશ થાય છે, પરંતુ આ નેતાઓ સમગ્ર કુર્મી સમુદાયમાં પ્રભાવ પેદા કરી શક્યા નથી. તેમાં રાકેશ સચાન મૂળરૂપે BJPના નથી. તેઓ સમાજવાદી પાર્ટીમાંથી કોંગ્રેસમાં ગયા હતા અને ત્યાર બાદ BJPમાં આવ્યા હતા. આ જ રીતે સંજય ગંગવાર BSPમાંથી BJPમાં આવ્યા છે.
લોકસભા ચૂંટણીમાં લાગ્યો હતો ઝટકો
જ્યારે 2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં UPમાં BJPની બેઠકો ઘટી હતી અને SP+કોંગ્રેસથી પાછળ રહી હતી, ત્યારે ઘણું વિશ્લેષણ થયું હતું, પરંતુ ગુજરાતના વર્તુળોમાં વારાણસીમાં PM મોદીની જીતના અંતરની ખૂબ ચર્ચા થઈ હતી. એવું માનવામાં આવ્યું હતું કે કુર્મી મતો છૂટા પડ્યા હતા. UPમાં લોકસભાની બેઠકો ઘટ્યા બાદ એક ચર્ચા સામે આવી હતી કે ટિકિટ વિતરણ યોગ્ય રીતે થયું નહોતું, પરંતુ વારાણસીમાં તો ખુદ PM મોદી મેદાનમાં હતા, તો ત્યાં જીતનું અંતર કેમ ઘટ્યું? તેનો જવાબ કોઈ આપી શક્યું નહોતું. રાજકીય વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે વિનોદ તાવડે અને જગદીશ પટેલની નિમણૂક કરીને BJPએ ડબલ કાર્ડ રમ્યું છે. હવે જોવાનું છે કે કુર્મી સમુદાયની શું પ્રતિક્રિયા સામે આવે છે. પટેલ અટકની વાત કરીએ તો UPમાં જે લોકો પટેલ લખે છે, તેઓ પોતાને સરદાર પટેલથી પ્રભાવિત માને છે. અન્યથા UPમાં પટેલ લખવાનું કોઈ અન્ય કનેક્શન નથી. જગદીશ પટેલ અગાઉ મર્યાદિત ભૂમિકામાં PMના સંસદીય મતવિસ્તાર વારાણસીમાં પોતાની હાજરી નોંધાવી ચૂક્યા છે. હવે જોવાનું રહેશે કે રાષ્ટ્રીય મંત્રીમાંથી શક્તિશાળી મહાસચિવ બનેલા વિનોદ તાવડે અખિલેશ યાદવના PDA દાવથી કેવી રીતે નિપટે છે.
UPના ક્યારે કોણ પ્રભારી રહ્યા
- અમિત શાહ (2013 – 2014): અમિત શાહને 2014ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલાં UPના પ્રભારી બનાવવામાં આવ્યા હતા. તેમના કુશળ વ્યૂહાત્મક નેતૃત્વમાં BJPએ 2014ની સામાન્ય ચૂંટણીમાં UPની 80માંથી 71 બેઠકો (સહયોગી પક્ષ સાથે 73) જીતીને ઐતિહાસિક સફળતા મેળવી હતી. ત્યાર બાદ તેઓ પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ બન્યા.
- ઓમ માથુર (2014 – 2018): અમિત શાહના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ બન્યા બાદ વરિષ્ઠ નેતા ઓમ માથુરને ઉત્તર પ્રદેશના પ્રભારી તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. ચૂંટણી સફળતા: તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન BJPએ 2017ની ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભા ચૂંટણી લડી અને 300થી વધુ બેઠકો જીતીને પ્રચંડ બહુમતી સાથે રાજ્યમાં સરકાર બનાવી.
- JP નડ્ડા (2019 લોકસભા ચૂંટણી પ્રભારી): 2019ની લોકસભા ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને પાર્ટીએ જગત પ્રકાશ નડ્ડા (JP નડ્ડા)ને ઉત્તર પ્રદેશના ચૂંટણી પ્રભારી તરીકે નિયુક્ત કર્યા હતા. SP-BSPના મજબૂત ગઠબંધન છતાં તેમના નેતૃત્વમાં BJPએ રાજ્યમાં શાનદાર પ્રદર્શન કરતાં 62 બેઠકો પર જીત નોંધાવી હતી.
- રાધા મોહન સિંહ (2020 – 2024): નવેમ્બર 2020માં પૂર્વ કેન્દ્રીય મંત્રી રાધા મોહન સિંહને ઉત્તર પ્રદેશના પૂર્ણકાલીન સંગઠન પ્રભારી બનાવવામાં આવ્યા હતા.
- ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન (2022 વિધાનસભા ચૂંટણી વિશેષ ચૂંટણી પ્રભારી): સંગઠન પ્રભારી રાધા મોહન સિંહની સાથે કેન્દ્રીય મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનને ખાસ કરીને 2022ની UP વિધાનસભા ચૂંટણી માટે ‘ચૂંટણી પ્રભારી’ બનાવવામાં આવ્યા હતા. તેમની સાથે અનુરાગ ઠાકુર સહિત અનેક નેતાઓને સહ-પ્રભારી બનાવવામાં આવ્યા હતા.
- વિનોદ તાવડે (ઓગસ્ટ 2026થી): આગામી 2027ની ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભા ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને BJP હાઇકમાન્ડે રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ વિનોદ તાવડેને UPના નવા પ્રભારી તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે. તેમની સાથે ગુજરાતના નેતા જગદીશ ઈશ્વરભાઈ પટેલને સહ-પ્રભારીની જવાબદારી આપવામાં આવી છે.
બે પેઢીથી RSS સાથે જોડાણ
મહારાષ્ટ્રમાં એક સમયે મુખ્યમંત્રી પદના દાવેદાર રહેલા વિનોદ તાવડે ખૂબ સામાન્ય પૃષ્ઠભૂમિમાંથી આવે છે. તેમના પિતા શ્રીધર રામચંદ્ર તાવડે પણ સંઘ સાથે જોડાયેલા હતા, જ્યારે માતા ગૃહિણી હતાં. 1980માં ABVP અને ત્યાર બાદ 1988માં ABVPના મહાસચિવ બનેલા તાવડે 1994માં BJPમાં આવ્યા હતા. 1999માં તેઓ મુંબઈ BJPના પ્રમુખ અને ત્યાર બાદ 2008માં વિધાન પરિષદના સભ્ય બન્યા. 2014માં બોરીવલીથી ધારાસભ્ય તરીકે ચૂંટાયા હતા. મહારાષ્ટ્રમાં તબીબી, શિક્ષણ અને સંસ્કૃતિ મંત્રી રહેલા તાવડે નવી ટીમમાં સૌથી અનુભવી મહાસચિવ છે. તાવડેને રાજકારણમાં લાવવાનો શ્રેય પ્રમોદ મહાજનને આપવામાં આવે છે. ત્યાર બાદ તેઓ ગોપીનાથ મુંડે અને નિતિન ગડકરીના નેતૃત્વમાં આગળ વધ્યા. હવે તેઓ ગૃહમંત્રી અમિત શાહના સૌથી વિશ્વાસુ નેતાઓમાંના એક છે. તાવડે અને જગદીશ પટેલની જોડી સામે મોટો પડકાર OBCમાં આવતી (યાદવને છોડીને) અન્ય જાતિઓ વચ્ચેની નારાજગી દૂર કરવાનો છે. તાવડેના પરિવારમાં તેમની પત્ની વર્ષા પવાર અને પુત્રી અનવી છે.
