NPS Vatsalya: બાળકના ભવિષ્ય માટે રોકાણ શરૂ કરવા માટે મોટી રકમની રાહ જોવાની જરૂર નથી. NPS વાત્સલ્ય દ્વારા માતા-પિતા અથવા વાલી 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોના નામે લાંબા ગાળાની બચત શરૂ કરી શકે છે. ખાસ વાત એ છે કે તેમાં વાર્ષિક માત્ર 250 રૂપિયા સાથે શરૂઆત કરી શકાય છે. નાની ઉંમરથી બચત શરૂ કરવાનો લાભ એ છે કે રોકાણને વધવા માટે વધુ સમય મળે છે. માતા-પિતા બાળક મોટું થાય તેની રાહ જોવાને બદલે નાની-નાની રકમ લાંબા સમય સુધી જમા કરી શકે છે. તેનાથી ભવિષ્યમાં બાળકની નાણાકીય જરૂરિયાતો માટે પહેલેથી તૈયારી કરવી સરળ બની શકે છે.
NPS વાત્સલ્ય શું છે?
NPS વાત્સલ્ય બાળકોના ભવિષ્ય માટે લાંબા ગાળે નાણાં જમા કરવાની એક રોકાણ યોજના છે. તેને કેન્દ્ર સરકારે યુનિયન બજેટ 2024-25માં જાહેર કરી હતી. આ યોજનાને પેન્શન ફંડ રેગ્યુલેટરી એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (PFRDA) રેગ્યુલેટ કરે છે. એટલે કે યોજના હેઠળ થતા રોકાણની દેખરેખ PFRDAના નિયમો અનુસાર થાય છે. આ યોજનામાં માતા-પિતા અથવા કાનૂની વાલી 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકના નામે અકાઉન્ટ ખોલી શકે છે. બાળક 18 વર્ષનું થાય ત્યાં સુધી માતા-પિતા અથવા વાલી તેમાં નાણાં જમા કરી શકે છે. તેમાં માત્ર માતા-પિતા જ નાણાં જમા કરી શકતા નથી. સગાં અને મિત્રો પણ બાળકને ભેટ તરીકે NPS વાત્સલ્ય અકાઉન્ટમાં નાણાં આપી શકે છે.
નાણાં ક્યાં રોકાણ થાય છે?
NPS વાત્સલ્યમાં જમા નાણાં PFRDA સાથે રજિસ્ટર્ડ પેન્શન ફંડ દ્વારા રોકાણ કરવામાં આવે છે. તેનો અર્થ એ છે કે આ અકાઉન્ટમાં જમા નાણાં માત્ર બચત અકાઉન્ટની જેમ પડ્યા રહેતા નથી, પરંતુ બજાર સાથે જોડાયેલા રોકાણમાં લગાવવામાં આવે છે. આ કારણે રોકાણ પર મળતું રિટર્ન બજારના પરફોર્મન્સ સાથે જોડાયેલું હોય છે અને રિટર્નની કોઈ નિશ્ચિત રકમ અગાઉથી નક્કી હોતી નથી. NPS વાત્સલ્યમાં રોકાણ શરૂ કરવા માટે મોટી રકમની જરૂર નથી. અકાઉન્ટ માત્ર 250 રૂપિયાના મિનિમમ ઇનિશિયલ કન્ટ્રિબ્યુશન સાથે ખોલી શકાય છે. ત્યારબાદ પણ વર્ષમાં ઓછામાં ઓછા 250 રૂપિયાનું યોગદાન કરી શકાય છે. આ યોજનામાં મહત્તમ રોકાણની કોઈ મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી નથી. એટલે કે રોકાણકાર પોતાની ફાઇનાન્શિયલ કેપેસિટી અને લક્ષ્ય અનુસાર વધુ અમાઉન્ટ પણ જમા કરી શકે છે.
નાની ઉંમરે રોકાણ શરૂ કરવાનો લાભ
આ યોજનાનો એક મોટો લાભ લાંબા સમય સુધી રોકાણ કરવાની તક મળવી છે. જો બાળકની નાની ઉંમરમાં જ રોકાણ શરૂ કરી દેવામાં આવે તો નાણાંને અનેક દાયકાઓ સુધી વધવાનો સમય મળી શકે છે. લાંબા સમય સુધી નિયમિત રોકાણ કરવાથી કમ્પાઉન્ડિંગનો લાભ મળી શકે છે. એટલે કે રોકાણમાંથી મળતું રિટર્ન પણ આગળ રોકાણનો હિસ્સો બની શકે છે અને સમયની સાથે રોકાણનું ટોટલ ફંડ વધી શકે છે.
દર વર્ષે રોકાણની રકમ વધારી શકાય છે
માતા-પિતાને શરૂઆતથી જ મોટી રકમ રોકાણ કરવાની જરૂર નથી. તેઓ પોતાની ક્ષમતા અનુસાર નાની રકમથી શરૂઆત કરી શકે છે અને બાળકની ઉંમર વધવાની સાથે રોકાણની રકમ પણ ધીમે-ધીમે વધારી શકે છે. કેટલું રોકાણ કરવું જોઈએ, તે તમારા ફાઇનાન્શિયલ ગોલ અને નાણાંને વધવા માટે ઉપલબ્ધ સમય પર નિર્ભર કરશે.
18 વર્ષ પછી શું થશે?
બાળક 18 વર્ષનું થયા પછી NPS વાત્સલ્ય અકાઉન્ટને તરત બંધ કરવું જરૂરી નથી. તેને મહત્તમ ત્રણ વર્ષ વધુ એટલે કે બાળક 21 વર્ષનું થાય ત્યાં સુધી NPS વાત્સલ્ય હેઠળ ચાલુ રાખી શકાય છે. જોકે, સબ્સ્ક્રાઇબર ઇચ્છે તો તે પહેલાં અકાઉન્ટમાંથી બહાર નીકળી શકે છે અથવા લાગુ પડતા અન્ય કોઈ NPS મોડેલમાં તેને શિફ્ટ કરી શકે છે. બાળક 18 વર્ષનું થયા પછી અકાઉન્ટ આગળ ચાલુ રાખવા માટે કેટલીક જરૂરી પ્રોસેસ પૂર્ણ કરવી પડશે. સબ્સ્ક્રાઇબરે નવું KYC પૂર્ણ કરવું પડશે. આ ઉપરાંત નોમિનીની માહિતી અને અન્ય જરૂરી માહિતી પણ ઉપલબ્ધ કરાવવી પડશે. ત્યારબાદ અકાઉન્ટ આગળ ચાલુ રાખવાની પ્રોસેસ પૂર્ણ કરી શકાય છે.
