Peptides vs Proteins: વજન ઘટાડવા અને મસલ્સ બનાવવા પેપ્ટાઇડ્સ કેટલા અસરકારક? એક્સપર્ટ્સે શું કહ્યું તે જાણો

Arati Parmar
4 Min Read

Peptides vs Proteins: મસલ્સ, વજન ઘટાડવા અને એન્ટી-એજિંગ માટે કયું વધુ સારું? જાણો રિસર્ચ શું કહે છે

Peptides vs Proteins: પેપ્ટાઇડ્સ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી હેલ્થ, ફિટનેસ અને એન્ટી-એજિંગ માટે ખૂબ જ લોકપ્રિય બન્યા છે. સોશિયલ મીડિયા પર ફિટનેસ ઇન્ફ્લુએન્સર્સ પેપ્ટાઇડ્સને મસલ્સ બનાવવા, ફેટ ઘટાડવા અને ઉંમર વધવાની પ્રક્રિયાને ધીમી કરવામાં મદદરૂપ હોવાનો દાવો કરી રહ્યા છે. લોકો પેપ્ટાઇડ્સને પ્રોટીન કરતાં વધુ સારું માની રહ્યા છે, પરંતુ શું આ સાચું છે? અને આ અંગેની રિસર્ચ શું કહે છે?

પેપ્ટાઇડ્સ અને પ્રોટીન બંનેમાંથી કયું વધુ સારું છે તે સમજવા માટે સૌથી પહેલાં પેપ્ટાઇડ્સ વિશે સમજીએ.

- Advertisement -

પેપ્ટાઇડ્સ શું છે?

એનએચજીઆરના સ્ટડી અનુસાર પેપ્ટાઇડ્સ એમિનો એસિડની નાની-નાની ચેઇન હોય છે. એમિનો એસિડથી જ શરીરમાં પ્રોટીન બને છે. લગભગ 2 થી 50 એમિનો એસિડની ચેઇનને પેપ્ટાઇડ્સ કહેવામાં આવે છે અને જ્યારે આ ચેઇન વધુ મોટી થવા લાગે છે ત્યારે તેને પ્રોટીન કહેવામાં આવે છે.

શરીરમાં કુદરતી રીતે હાજર પેપ્ટાઇડ્સ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. જો તેને સરળ શબ્દોમાં સમજીએ તો ઇન્સ્યુલિન પણ પેપ્ટાઇડ હોર્મોન છે, જે બ્લડ શુગરને નિયંત્રિત કરવાનું કામ કરે છે. તેની સાથે જ પેપ્ટાઇડ્સ ઇમ્યુન સિસ્ટમ, ઘા ભરાવા, સેલ્સની વૃદ્ધિ અને ભૂખ જેવી સ્થિતિઓને નિયંત્રિત કરવામાં પોતાની ખાસ ભૂમિકા ભજવે છે.

- Advertisement -

પ્રોટીનને છોડીને પેપ્ટાઇડ્સની ચર્ચા કેમ વધુ થઈ રહી છે?

ફિટનેસ ઇન્ફ્લુએન્સર્સ અથવા સોશિયલ મીડિયા પીઆરમાં પેપ્ટાઇડને મસલ્સ માટે વધુ સારું અને વજન ઘટાડવા માટે વધુ સારો વિકલ્પ માનવામાં આવી રહ્યો છે. પરંતુ હાર્વર્ડ હેલ્થ અનુસાર હાલમાં પેપ્ટાઇડ્સ પર રિસર્ચ ચાલી રહી છે. કારણ કે ઇન્જેક્ટ કરવામાં આવતા પેપ્ટાઇડ્સ પર ક્લિનિકલ ટ્રાયલ કરવામાં આવ્યા નથી. અને મળતા પેપ્ટાઇડ્સની ગુણવત્તા પર પણ સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. બીમારીની સારવાર માટે પેપ્ટાઇડનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવામાં આવે તે અંગે રિસર્ચ ચાલી રહી છે. ફિટનેસ અથવા એન્ટી-એજિંગ માટે તેના ઉપયોગ અંગે પણ હાલમાં સ્ટડી ચાલી રહી છે.

શું પેપ્ટાઇડ્સ અને પ્રોટીનને એક જ માનવામાં આવી શકે?

ઓસ્ટ્રેલિયાની મોલેક્યુલર બાયોસાયન્સ ઇન્સ્ટિટ્યૂટની સ્ટડી અનુસાર પેપ્ટાઇડ્સ અને પ્રોટીન બંને એમિનો એસિડથી બને છે, પરંતુ તેમનું કામ અને કદ બંને અલગ-અલગ હોય છે. તેથી પેપ્ટાઇડ્સ અને પ્રોટીન બંને એકબીજાથી અલગ હોય છે.

- Advertisement -
પ્રોટીનપેપ્ટાઇડ્સ
પ્રોટીન મોટા મોલેક્યુલ્સથી બનેલા હોય છે, જે શરીરની મસલ્સ, ત્વચા, હાડકાં અને ટિશ્યુના નિર્માણ અને તેમની મરામતમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. તેની સાથે જ પ્રોટીન એન્ઝાઇમ, હોર્મોન અને એન્ટિબોડી બનાવવામાં પણ મદદ કરે છે. શરીરને પ્રોટીનની પૂર્તિ ઇંડા, દૂધ, દાળ, સોયા, માછલી, ચિકન જેવી ખાદ્ય વસ્તુઓમાંથી મળી શકે છે.નાના-નાના મોલેક્યુલ્સથી પેપ્ટાઇડ્સ બને છે, જેનું મુખ્ય કામ શરીરમાં બાયોલોજિકલ સિગ્નલ મોકલવાનું હોય છે. એટલે કે પ્રોટીન શરીરને એમિનો એસિડની પૂર્તિ કરવામાં સહાયક હોય છે, જ્યારે પેપ્ટાઇડ્સ શરીરની અલગ-અલગ પ્રક્રિયાઓને નિયંત્રિત કરવામાં સહાયક હોય છે.

શું પેપ્ટાઇડ્સને સ્વાસ્થ્ય માટે સારું માનવામાં આવી શકે?

હેલ્થ એક્સપર્ટ અને નેશનલ લાઇબ્રેરી ઑફ મેડિસિનની સ્ટડી અનુસાર આ બાબત તેના પર નિર્ભર કરે છે કે કયા પ્રકારના પેપ્ટાઇડની વાત કરવામાં આવી રહી છે. શરીરમાં કુદરતી રીતે બનતા અથવા ડૉક્ટર દ્વારા આપવામાં આવતા કેટલાક પેપ્ટાઇડ્સને સ્વાસ્થ્ય માટે સુરક્ષિત અને વધુ સારા માનવામાં આવ્યા છે. પરંતુ વજન ઘટાડવા, મસલ્સ બનાવવા અથવા એન્ટી-એજિંગ માટે પેપ્ટાઇડના ઉપયોગ અંગે કોઈ ખાસ રિસર્ચ ઉપલબ્ધ નથી. તેથી ફિટનેસ, સારા મસલ્સ અથવા એન્ટી-એજિંગ માટે કોઈપણ વિકલ્પ અપનાવવો યોગ્ય નથી. તેના કરતાં હેલ્થી લાઇફસ્ટાઇલ અને હેલ્થી ડાયટ દરરોજ અનુસરવી વધુ સારી છે.

પેપ્ટાઇડ્સ સારવારમાં પોતાની ભૂમિકા ભજવી શકે છે, પરંતુ જ્યાં સુધી રિસર્ચ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી તેને સ્વાસ્થ્ય માટે બાહ્ય રીતે આપવું યોગ્ય રહેશે નહીં. બીજી તરફ, જો તમે ઝડપથી વજન ઘટાડવા, મસલ્સ બનાવવા અથવા એન્ટી-એજિંગ માટે પેપ્ટાઇડનો વિકલ્પ અપનાવવા ઇચ્છતા હો, તો મેડિકલ સાયન્સ હાલમાં તેની સલાહ આપતું નથી.

Share This Article