H1B Visa Grace Period: અમેરિકામાં લોકપ્રિય H-1B વિઝા પર કામ કરતા પ્રોફેશનલ્સની મુશ્કેલીઓ વધુ વધવા જઈ રહી છે. હકીકતમાં, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પ્રશાસને પહેલેથી જ અમેરિકા ફર્સ્ટની નીતિ હેઠળ આ વિઝા સાથે જોડાયેલા નિયમોમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. તેણે આ વિઝા માટેની ફી વધારીને એક લાખ ડોલર કરી દીધી છે. હવે તે આ વિઝા પર અમેરિકામાં પહેલેથી નોકરી કરી રહેલા પ્રોફેશનલ્સને ઝટકો આપવાની તૈયારીમાં છે. તેની સીધી અસર ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ પર પડવાની છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસન આ વિઝા સાથે મળતા 60 દિવસના ગ્રેસ પીરિયડને સમાપ્ત કરવાની યોજના પર કામ કરી રહ્યું છે. અમેરિકામાં રહેતા અન્ય દેશોના પ્રોફેશનલ્સ માટે આ ગ્રેસ પીરિયડ એક સુરક્ષા કવચ જેવું હતું. પરંતુ, ટ્રમ્પ પ્રશાસને આ સુરક્ષા કવચ છીનવી લેવાની તૈયારી કરી લીધી છે. આવી સ્થિતિમાં સૌથી વધુ અસર ભારતીય મૂળના પ્રોફેશનલ્સ પર પડવાની શક્યતા છે.
હકીકતમાં, અમેરિકાના હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી વિભાગે 60 દિવસના વિવેકાધીન ગ્રેસ પીરિયડને સમાપ્ત કરવા સાથે જોડાયેલો પ્રસ્તાવ તૈયાર કર્યો છે. તેને 6 ઓગસ્ટે વ્હાઇટ હાઉસના ઇન્ફોર્મેશન એન્ડ રેગ્યુલેટરી અફેર્સ કાર્યાલય પાસે મોકલવામાં આવ્યો હતો. હવે પ્રસ્તાવને જાહેર કરવામાં આવવાનો છે. ત્યારબાદ લોકો અને સંબંધિત પક્ષો પાસેથી તેના પર સૂચનો લેવામાં આવશે. પછી અંતિમ નિયમ જાહેર કરવામાં આવશે. ત્યાં સુધી હાલની વ્યવસ્થા લાગુ રહેશે.
નોકરી છૂટી જાય ત્યારે 60 દિવસનો ગ્રેસ પીરિયડ શું કરે છે?
હાલના નિયમ હેઠળ H-1B કર્મચારીની નોકરી જતી રહે તો તેને તરત અમેરિકા છોડવા માટે મજબૂર કરવામાં આવતો નથી. તેને મહત્તમ 60 દિવસનો સમય મળે છે. જોકે આ સમયગાળો તેના અધિકૃત રોકાણની અંતિમ તારીખથી આગળ જઈ શકતો નથી. એટલે કે નોકરી ગયા બાદ કર્મચારી પાસે નવી નોકરી શોધવાનો સમય હોય છે. તે અન્ય નોકરીદાતા પાસે નોકરી મેળવી શકે છે. પોતાની ઇમિગ્રેશન સ્થિતિ બદલવા માટે અરજી કરી શકે છે. અથવા પછી અમેરિકા છોડવાની તૈયારી કરી શકે છે. આ જ કારણ છે કે ઇમિગ્રન્ટ કર્મચારીઓ માટે આ 60 દિવસનો સમય ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
ગ્રેસ પીરિયડ સમાપ્ત થયો તો શું થશે?
જો પ્રસ્તાવ અંતિમ નિયમ બની જાય છે તો નોકરી ગયા બાદ વિદેશી કર્મચારીઓ પાસે અમેરિકામાં રોકાવા માટેનું હાલનું સુરક્ષા કવચ રહેશે નહીં. તેની સૌથી મોટી અસર એવા લોકો પર થશે, જેમને અચાનક નોકરીમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવે છે. માની લો કે કોઈ H-1B કર્મચારીની નોકરી જતી રહી. હાલની વ્યવસ્થામાં તેની પાસે નવી નોકરી શોધવા માટે 60 દિવસ છે. નવી કંપની પાસેથી નોકરીની ઓફર મળ્યા બાદ તે પોતાનો સ્ટેટસ બચાવવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે. પરંતુ, જો આ સમયગાળો સમાપ્ત કરી દેવામાં આવે છે તો તેની પાસે અમેરિકામાં કાનૂની સ્થિતિ જાળવી રાખવા માટેનો સમય ખૂબ ઓછો હોઈ શકે છે. તેને કાં તો તરત બીજો રસ્તો શોધવો પડશે અથવા અમેરિકા છોડવું પડી શકે છે.
તેની અસર માત્ર કર્મચારી પર જ નહીં પડે. તેના પરિવાર પર પણ પડશે. H-1B કર્મચારીઓ સાથે તેમના પાત્ર આશ્રિતો પણ અમેરિકામાં રહે છે. આવી સ્થિતિમાં નોકરી જવાની પરિસ્થિતિ સમગ્ર પરિવાર માટે મોટું સંકટ બની શકે છે.
ભારતીયો પર સૌથી વધુ અસર શા માટે પડશે?
આ ફેરફાર ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ માટે એટલા માટે મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે H-1B કાર્યક્રમમાં ભારતીયોની ભાગીદારી ખૂબ વધારે છે. અમેરિકન સરકારના આંકડા અનુસાર નાણાકીય વર્ષ 2024માં મંજૂર થયેલી H-1B અરજીઓમાં 71 ટકા એવા કર્મચારીઓની હતી, જેમનો જન્મ ભારતમાં થયો હતો. એટલે કે જો H-1B વ્યવસ્થામાં કોઈ મોટો ફેરફાર થાય છે તો તેની અસર અન્ય દેશોની સરખામણીમાં ભારતીય કર્મચારીઓ પર ઘણી વધારે પડી શકે છે. ખાસ કરીને IT, એન્જિનિયરિંગ, ફાઇનાન્સ અને અન્ય વિશેષ લાયકાતવાળી નોકરીઓમાં કામ કરતા ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ તેની અસર હેઠળ આવી શકે છે.
H-1B કર્મચારીઓ માટે પહેલેથી જ વધી રહી છે મુશ્કેલીઓ
ગ્રેસ પીરિયડ સમાપ્ત કરવાનો પ્રસ્તાવ એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે ટ્રમ્પ પ્રશાસન H-1B કાર્યક્રમને લઈને સતત કડકાઈ કરી રહ્યું છે. H-1B વિઝા અમેરિકાની કંપનીઓને વિશેષ લાયકાત ધરાવતા વિદેશી કર્મચારીઓને નોકરી આપવાની સુવિધા આપે છે. ભારતીય ટેક્નિકલ કર્મચારીઓની તેમાં મોટી ભાગીદારી છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસનની નીતિ અમેરિકન કર્મચારીઓને પ્રાથમિકતા આપવા અને વિદેશી કર્મચારીઓની ભરતીને નિરુત્સાહિત કરવા માટે કંપનીઓ પર દબાણ વધારવાની રહી છે. આ જ દિશામાં H-1B સાથે જોડાયેલી ફી અને અન્ય શરતોમાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં 60 દિવસનો ગ્રેસ પીરિયડ સમાપ્ત કરવાનો પ્રસ્તાવ ભારતીય કર્મચારીઓ માટે વધુ એક મોટો ઝટકો માનવામાં આવી રહ્યો છે.
