Heart Attack Warning Signs: 29 સપ્ટેમ્બરે વર્લ્ડ હાર્ટ ડે મનાવવામાં આવે છે. આ દિવસનો હેતુ લોકોને હૃદયના સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે જાગૃત કરવા અને હાર્ટ સાથે જોડાયેલી બીમારીઓના જોખમને સમજાવવાનો છે. હાર્ટ એટેક એક ગંભીર મેડિકલ ઇમરજન્સી છે, પરંતુ ઘણા કિસ્સાઓમાં શરીર તે પહેલાં કેટલાક સંકેતો આપવા લાગે છે. આ સંકેતો હાર્ટ એટેક આવવાના થોડા કલાકો, દિવસો અથવા ક્યારેક અઠવાડિયાઓ પહેલાં પણ દેખાઈ શકે છે. સમસ્યા એ છે કે ઘણા લોકો તેને સામાન્ય થાક, ગેસ, અપચો અથવા રોજિંદી નબળાઈ સમજીને નજરઅંદાજ કરી દે છે.
અમેરિકન હાર્ટ એસોસિએશન અનુસાર દરેક વ્યક્તિમાં હાર્ટ એટેકના શરૂઆતના સંકેતો એકસરખા હોતા નથી. કેટલાક લોકોમાં એકસાથે અનેક લક્ષણો દેખાઈ શકે છે, જ્યારે કેટલાકમાં માત્ર એક કે બે સંકેતો નજરે પડી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં શરીરમાં થતા અસામાન્ય ફેરફારોને ઓળખવા અને સમયસર મેડિકલ મદદ લેવી ખૂબ જરૂરી છે. ચાલો તમને 7 શરૂઆતના લક્ષણો વિશે જણાવીએ.
વારંવાર થતો છાતીમાં દુખાવો અથવા અસ્વસ્થતા
છાતીમાં થતી દરેક તકલીફને ગેસ માનવી યોગ્ય નથી. હાર્ટ એટેક પહેલાં છાતીમાં દુખાવો અથવા અસ્વસ્થતા થોડા સમય માટે થઈ શકે છે અને ત્યારબાદ પોતે જ ઠીક પણ થઈ શકે છે. તે થોડા મિનિટો સુધી રહી શકે છે અને ફરી પાછી આવી શકે છે. જરૂરી નથી કે દુખાવો ખૂબ જ તીવ્ર હોય. કેટલાક લોકોને છાતીમાં દબાણ, જકડાશ, ભારેપણું, ભરાવ અથવા બળતરા જેવી લાગણી થઈ શકે છે. જો આવી તકલીફ વારંવાર થઈ રહી હોય, તો તેને નજરઅંદાજ કરવાને બદલે ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે.
કોઈ કારણ વગર ખૂબ વધારે થાક
જો સામાન્ય કામ કરવામાં પણ અચાનક જરૂર કરતાં વધારે થાક અનુભવાય, તો તેના પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. જે કામ તમે દરરોજ સરળતાથી કરો છો, તે કરવામાં અચાનક ખૂબ વધારે ઊર્જા લાગવા લાગે અથવા સામાન્ય પ્રવૃત્તિઓ પછી જ શરીર જવાબ આપવા લાગે, તો તેને હળવાશથી ન લો. કેટલાક લોકોને હાર્ટ એટેક પહેલાંના દિવસો અથવા અઠવાડિયાઓમાં સામાન્ય કરતાં વધારે થાક અનુભવાઈ શકે છે. ખાસ કરીને જો આ થાકનું કોઈ સ્પષ્ટ કારણ ન હોય, તો ડૉક્ટર સાથે વાત કરવી વધુ સારું છે.
સામાન્ય કામ કરતી વખતે શ્વાસ ફૂલવો
જે કામ કરવામાં પહેલાં કોઈ તકલીફ થતી ન હતી, તે દરમિયાન અચાનક શ્વાસ ફૂલવા લાગે તો આ સંકેત પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. કેટલાક લોકોને ઓછી મહેનતમાં અથવા આરામની સ્થિતિમાં પણ શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થઈ શકે છે. જો શ્વાસ ફૂલવાની સમસ્યા વારંવાર થઈ રહી હોય અથવા એટલી વધી જાય કે સૂવામાં પણ તકલીફ અનુભવાય, તો મેડિકલ સલાહ લેવી જરૂરી છે.
વારંવાર ઊબકા આવવા
ઊબકા અથવા મિતલીને ઘણીવાર પેટની સમસ્યા સાથે જોડીને જોવામાં આવે છે, પરંતુ કેટલાક કિસ્સાઓમાં તે હાર્ટ સાથે જોડાયેલી તકલીફ સાથે પણ થઈ શકે છે. જો કોઈ સ્પષ્ટ કારણ વગર વારંવાર ઊબકા આવી રહ્યા હોય અને તેની સાથે અન્ય અસામાન્ય લક્ષણો પણ દેખાઈ રહ્યા હોય, તો તેને નજરઅંદાજ ન કરો.
અચાનક પોતાને ઠીક ન લાગવું
ક્યારેક શરીર એવો સંકેત આપે છે જેને શબ્દોમાં સમજાવવો મુશ્કેલ હોય છે. વ્યક્તિને લાગે છે કે તે સારું અનુભવી રહ્યો નથી, પરંતુ તેને એ સમજાતું નથી કે તકલીફ આખરે શું છે. કેટલાક લોકોએ હાર્ટ એટેક પહેલાં સામાન્ય રીતે અસ્વસ્થ અનુભવવાની વાત જણાવી છે. આ લાગણી હાર્ટ એટેકના થોડા દિવસો પહેલાં પણ રહી શકે છે. જો તમને સતત એવું અનુભવાઈ રહ્યું હોય કે શરીરમાં કંઈક સામાન્ય નથી, તો તેને નજરઅંદાજ કરવાને બદલે ડૉક્ટરની સલાહ લો.
શરીરના ઉપરના ભાગમાં અસ્વસ્થતા
હાર્ટ સાથે જોડાયેલી તકલીફ હંમેશા માત્ર છાતી સુધી મર્યાદિત હોતી નથી. કેટલાક લોકોને શરીરના ઉપરના ભાગમાં પણ અસ્વસ્થતા અનુભવાઈ શકે છે. તેથી અચાનક થતી આવી તકલીફને પણ હળવાશથી ન લેવી જોઈએ, ખાસ કરીને જો તેની સાથે છાતીમાં દબાણ, શ્વાસ ફૂલવો અથવા નબળાઈ જેવા લક્ષણો પણ હાજર હોય.
લક્ષણોનું વારંવાર આવવું અને જતું રહેવું
હાર્ટ એટેક પહેલાં આવતા સંકેતો હંમેશા સતત રહેતા નથી. ઘણીવાર લક્ષણો થોડા મિનિટો માટે આવે છે અને પછી અદૃશ્ય થઈ જાય છે. આ જ કારણ છે કે લોકો તેને ગંભીરતાથી લેતા નથી. છાતીમાં અસ્વસ્થતા, શ્વાસ ફૂલવો, અસામાન્ય થાક અથવા ઊબકા જેવા લક્ષણો જો વારંવાર થઈ રહ્યા હોય, તો માત્ર આ કારણસર રાહત ન અનુભવો કે તે પોતે જ ઠીક થઈ ગયા. વારંવાર પાછા આવતા આવા લક્ષણોની તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.
ક્યારે તરત મેડિકલ મદદ લેવી?
જો તમને લાગે છે કે હાર્ટ એટેક થઈ શકે છે, તો રાહ ન જુઓ. છાતીમાં સતત દબાણ અથવા દુખાવો, શ્વાસ લેવામાં ગંભીર તકલીફ અથવા અચાનક બગડતી સ્થિતિ હોય ત્યારે તરત ઇમરજન્સી મેડિકલ મદદ લો. હાર્ટ એટેકમાં સમય ખૂબ મહત્વપૂર્ણ હોય છે અને વહેલી સારવાર મળવાથી હૃદયના સ્નાયુઓને થતા નુકસાનને ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે.
