Kidney Stone Natural Removal: કિડની સ્ટોનના દર્દીઓનો બીમારીના નિદાન પછી સૌથી પહેલો સવાલ એ જ હોય છે કે શું તેમની પથરી ઓપરેશન વગર જાતે નીકળી જશે? આનો જવાબ એકદમ સીધો નથી, કારણ કે ફ્લૂઈડ ઇનટેક (તરલ પદાર્થો) સાચો રાખવો, લીંબુના રસનું સેવન કરવું, તુલસી-ડેન્ડેલિયનનો જ્યુસ પીવો, વધુ મીઠું અને ફિઝ વાળા ડ્રિંક્સથી દૂર રહેવા પર કિડનીની પથરી કુદરતી રીતે નીકળી તો શકે છે, પરંતુ આમાં પથરીની સાઈઝ અને તેની જગ્યાની ભૂમિકા ખૂબ મહત્વની હોય છે.
કિડનીની કેટલી મોટી પથરી જાતે નીકળી શકે છે?
જો પથરીની સાઈઝ નાની છે અને તે લોઅર યુરિનરી ટ્રેક્ટમાં હાજર છે તો તેના શરીરમાંથી જાતે નીકળવાની શક્યતા વધુ હોય છે. યુરોલોજી એસોસિએટ્સ ઓફ સેન્ટ્રલ મિઝોરીના જણાવ્યા અનુસાર, 4 mm કે તેથી નાની સાઈઝની કિડનીની પથરી ૩૧ દિવસમાં જાતે નીકળી શકે છે. 4 mm થી 6 mm જેટલી મોટી પથરી જાતે પાસ થવાની શક્યતા ૬૦ ટકા હોય છે અને આ પ્રક્રિયામાં લગભગ ૪૫ દિવસનો સમય લાગી શકે છે. બીજી તરફ, 6 mm થી મોટા કિડની સ્ટોનને કાઢવા માટે ઘણીવાર ડોક્ટરી મદદની જરૂર હોય છે.
આ ઉપરાંત, કિડની સ્ટોનનું જાતે પાસ થવું તેના લોકેશન પર પણ નિર્ભર કરે છે. જો પથરી બ્લેડર (મૂત્રાશય) ની પાસે યુરેટરમાં છે તો તેના જાતે નીકળવાની શક્યતા ૭૯ ટકા હોય છે. પરંતુ જો તે યુરેટરમાં ઉપરની તરફ હોય છે, તો ડોક્ટરી મદદ વગર તેના જાતે નીકળવાની શક્યતા ઘટીને ૪૮ ટકા રહી જાય છે. તમને જણાવી દઈએ કે યુરેટર શરીરની બંને તરફ આવેલી તે નળીઓ છે, જે પેશાબને કિડનીથી બ્લેડર સુધી લાવે છે. પરંતુ આ વાતનું ધ્યાન રાખો કે કિડની સ્ટોનને સર્જરી વગર કાઢવાની પ્રક્રિયા પણ ડોક્ટરની દેખરેખ અને સલાહ પર કરવી જોઈએ. કારણ કે, તેઓ તમારી કિડનીની કન્ડિશન, પથરીની ગંભીરતા અને ઇન્ફેક્શનના જોખમને જોતા સારવારની રીતની પસંદગી કરે છે.
કિડનીની પથરી કેવી રીતે નીકળશે જાતે?
કિડની સ્ટોન કાઢવા માટે તમારે બે સ્તર પર કામ કરવું પડે છે. પહેલું પથરીને તોડવાનું કે કાઢવાનું સ્તર અને બીજું તેની સાઈઝ વધતી કે નવી પથરી બનતી રોકવાનું સ્તર. આ માટે NHS અને યુરોલોજી એસોસિએટ્સ ઓફ સેન્ટ્રલ મિઝોરીએ નીચે મુજબના કામ બતાવ્યા છે:
ખૂબ ફ્લૂઈડ લો: NHS મુજબ, કિડનીની પથરીથી છુટકારો મેળવવા માટે તમારે દિવસમાં લગભગ ૩ લિટર પાણી પીવું જોઈએ. સાદું અને રૂમ ટેમ્પરેચરનું પાણી સૌથી બેસ્ટ છે, પરંતુ ફ્લૂઈડ ઇનટેક વધારવા માટે તમે ચા-કોફી પણ પી શકો છો, પણ તેનું સેવન મર્યાદિત માત્રામાં કરવું જોઈએ.
લીંબુનો તાજો રસ: તમે પાણીની અંદર લીંબુનો તાજો રસ ભેળવીને પણ પીવો. કેટલાક સંશોધનો માને છે કે લીંબુમાં રહેલું સાઇટ્રેટ કેલ્શિયમ ઓક્સાલેટથી બનતા સ્ટોનનો વિકાસ અટકાવે છે અને તેને શરીરની અંદર તોડવામાં પણ મદદ કરી શકે છે.
હેલ્ધી જ્યુસ: યુરોલોજી એસોસિએટ્સ ઓફ સેન્ટ્રલ મિઝોરી સલાહ આપે છે કે લીંબુ, તુલસીના પાન અને ડેન્ડેલિયન રૂટને મિક્સ કરીને બનાવેલો જ્યુસ પીવાથી યુરિક એસિડનું લેવલ કંટ્રોલ રાખવામાં મદદ મળે છે. આ સાથે કિડનીમાં કેલ્શિયમના જમાવને સાફ કરવામાં પણ મદદ મળે છે.
કેટલાક ફૂડ્સ ઓછા ખાવા: પાલક, બીટ, બટાકા અને કેટલાક નટ્સમાં ઓક્સાલેટની માત્રા વધુ હોય છે, જે પથરીના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપે છે. કિડનીની પથરીમાં આ પદાર્થો અને એનિમલ પ્રોટીનનું સેવન ઓછામાં ઓછું કરવું જોઈએ.
મીઠું અને ફિઝ વાળા ડ્રિંક: તમારે ડાયટમાં વધુ મીઠું-સોડિયમ અને ફિઝ વાળા ડ્રિંક્સને સામેલ કરવાથી બચવું જોઈએ. આ કિડનીની પથરી બહાર કાઢવાની પ્રક્રિયાને અવરોધી શકે છે.
ડોક્ટર કેવી રીતે કાઢે છે કિડનીની મોટી પથરી?
જ્યારે કિડની સ્ટોન 6 mm કે તેથી મોટી સાઈઝના હોય છે, ત્યારે તમારે દરેક સંજોગોમાં ડોક્ટરી મદદ લેવી જોઈએ. જેમાં એન્ટી-સિકનેસ અને આલ્ફા-બ્લોકર્સ જેવી દવાઓથી લઈને સર્જરી સુધીની બાબતો સામેલ હોય છે. NHS મુજબ, શોકવેવ લિથોટ્રિપ્સી (SWL), યુરેટેરોસ્કોપી અને પરક્યુટેનિયસ નેફ્રોલિથોટોમી (PCNL) જેવી સર્જરીથી કિડની સ્ટોન હટાવવામાં આવે છે. સર્જરીની પસંદગી પણ પથરીના લોકેશન અને ગંભીરતા પર કરવામાં આવે છે.
જો તમને પથરીના કારણે અસહ્ય દુખાવો કે યુરિન ઇન્ફેક્શનનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે તો ડોક્ટરી સલાહ પછી સર્જરી કરાવવી અનિવાર્ય બની જાય છે. સ્વસ્થ લોકો કિડનીની પથરીથી બચવા માટે કેટલીક હેલ્ધી આદતો અપનાવી શકે છે, જેમાં પૂરતું પાણી પીવું, કેલ્શિયમયુક્ત આહાર અને મીઠાનો ઓછો ઉપયોગ જેવા કામ સામેલ છે.
