Women Menstrual Health: ઘણી છોકરીઓ ફરિયાદ કરે છે કે તેમની માસિક ચક્ર (મેન્સ્ટ્રુઅલ સાયકલ) સામાન્ય નથી. તેમાંથી મોટાભાગની છોકરીઓ નાની પિરિયડ સાયકલની સમસ્યાથી પીડાતી હોય છે. આ માટે હોર્મોન્સનું અસંતુલન, ખરાબ લાઈફસ્ટાઈલ અને અતિશય તણાવ જેવા કારણો જવાબદાર છે. આનાથી જોડાયેલા સૌથી વધુ કેસ શહેરી વસ્તીમાં જોવા મળે છે. હેલ્ધી ડાયટ અને લાઈફસ્ટાઈલ દ્વારા આ સમસ્યા પર કાબૂ મેળવી શકાય છે, જોકે કેટલાક કિસ્સાઓમાં નિષ્ણાતની મદદ લેવી જરૂરી બને છે.
સામાન્ય મેન્સ્ટ્રુઅલ સાયકલ શું હોય છે?
સૌ પ્રથમ એ સમજવું પડશે કે સામાન્ય માસિક ચક્ર શું છે. જો તમને 21 થી 35 દિવસના અંતરાલમાં પિરિયડ્સ આવે છે, તો તે સામાન્ય ગણાય છે.
જોકે, આ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું પણ જરૂરી છે:
શું બ્લીડિંગ અટકી-અટકીને થાય છે?
શું બ્લીડિંગ વધારે થાય છે?
શું પિરિયડ્સ દરમિયાન અસહ્ય દુખાવો થાય છે?
શું લોહીના ગઠ્ઠા (clots) નીકળે છે?
શું સાયકલની તારીખમાં અચાનક ફેરફાર થયો છે?
જો આમાંથી કોઈ પણ પ્રશ્નનો જવાબ હા હોય, તો તે સામાન્ય નથી અને શરીરમાં કોઈ સમસ્યાનો સંકેત હોઈ શકે છે.
નાની મેન્સ્ટ્રુઅલ સાયકલના કારણો
તણાવ અને લાઈફસ્ટાઈલ: ક્રોનિક સ્ટ્રેસ, અપૂરતી ઊંઘ અને હેક્ટિક રૂટીનને કારણે હાઈપોથેલેમિક પિટ્યુટરી ઓવેરિયન એક્સિસ ખોરવાય છે.
વજનનું અસંતુલન: વજનમાં અચાનક વધારો કે ઘટાડો થવાથી એસ્ટ્રોજન અને પ્રોજેસ્ટેરોનનું સંતુલન બગડે છે.
બાયોલોજિકલ ફેક્ટર્સ: થાઈરોઈડ લેવલમાં ગરબડ, પેરિમેનોપોઝ અથવા ઓવેરિયન રિઝર્વમાં ઘટાડો થવાથી સાયકલ નાની થઈ જાય છે.
હેલ્થ પર થતી અસરો
શારીરિક અસર: વારંવાર પિરિયડ્સ આવવાથી આયર્નની ઉણપ અને એનિમિયા થઈ શકે છે, જેનાથી થાક અને નબળાઈ અનુભવાય છે.
માનસિક અસર: આનાથી મૂડમાં ઉતાર-ચઢાવ, ચીડિયાપણું અને એન્ઝાયટી જેવી સમસ્યાઓ જોવા મળે છે, જે રોજિંદા કામ કરવાની ક્ષમતાને અસર કરે છે.
સાયકલ યોગ્ય રાખવા માટે શું કરવું અને શું ન કરવું?
શું કરવું:
વજન મેન્ટેન રાખો.
આયર્ન, પ્રોટીન અને વિટામિનયુક્ત ખોરાક લો.
પૂરતી ઊંઘ લો અને સ્ટ્રેસ મેનેજમેન્ટ પર ધ્યાન આપો.
નિયમિત કસરત કરો અને પિરિયડ સાયકલ ટ્રૅક કરો.
શું ન કરવું:
ક્રેશ ડાયટિંગ ટાળો.
અતિશય ભારે વર્કઆઉટથી બચો.
અનિયમિતતાને નજરઅંદાજ ન કરો અને ડૉક્ટરની સલાહ વગર હોર્મોનલ દવાઓ ન લો.
મેડિકલ મદદ ક્યારે લેવી?
જ્યારે સાયકલ સતત 21 દિવસથી નાની હોય, પેટર્ન અચાનક બદલાય, વધુ પડતું કે ઓછું બ્લીડિંગ થાય, અથવા કન્સીવ કરવામાં મુશ્કેલી પડે ત્યારે નિષ્ણાતની સલાહ લેવી અનિવાર્ય છે. ઈન્ટરનેટની માહિતીના આધારે જાતે દવાઓ ન લો.
