China Gold Purchases: ચીન દુનિયાનું બધું સોનું ખરીદવા ઉતાવળું થયું છે. ચીનની કેન્દ્રીય બેંકે સપ્ટેમ્બરમાં સોનાની ખરીદી વધારી દીધી. તેણે પોતાના અનામતમાં 23 ટન સોનું ઉમેર્યું. સપ્ટેમ્બર 2023 પછીની આ સૌથી વધુ માસિક ખરીદી છે. દેશે કેન્દ્રીય બેંકના અનામત વ્યવસ્થાપનમાં વ્યાપક ફેરફારો વચ્ચે કિંમતી ધાતુમાં પોતાનું રોકાણ વધારવાનું ચાલુ રાખ્યું છે. ભારત માટે પણ તેના ઘણાં મહત્ત્વ છે.
તાજેતરના આંકડા પીપલ્સ બેંક ઑફ ચાઇના (PBOC) દ્વારા સતત 23મા મહિને સોનાની ખરીદી દર્શાવે છે. આ જુલાઈ અને ઑગસ્ટમાં પ્રત્યેક મહિનામાં 20 ટન સોનાની ખરીદીના વલણને અનુરૂપ છે, જે દર્શાવે છે કે ચીને તાજેતરના મહિનાઓમાં સોનું એકત્ર કરવાની ગતિ જાળવી રાખી છે.
હવે ચીન પાસે સોનાનો કેટલો જથ્થો છે
સપ્ટેમ્બર ઉપરાંત, 2026 માટે ચીનની સત્તાવાર રીતે જાહેર કરાયેલી સોનાની ખરીદી 103 ટન સુધી પહોંચી ગઈ છે. ધ કોબેસી લેટર દ્વારા વહેંચાયેલા આંકડા અનુસાર, ચીન પાસે સોનાનો કુલ જથ્થો વધીને વિક્રમી 2,410 ટન થઈ ગયો છે. તેણે જણાવ્યું છે કે તેના આંકડા વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલ પાસેથી લેવામાં આવ્યા છે.
સતત ખરીદી થઈ રહી છે કારણ કે કેન્દ્રીય બેંકો પોતાના અનામત પોર્ટફોલિયોમાં વિવિધતા લાવી રહી છે. તેઓ સોનાના પોતાના જથ્થાને મજબૂત બનાવવામાં લાગી છે. સોનું પરંપરાગત અનામત સંપત્તિ છે. તેમાં કોઈ પ્રત્યક્ષ સાર્વભૌમ ધિરાણ જોખમ હોતું નથી.
ચીન ફ્રાન્સ અને ઇટાલીની નજીક પહોંચી ગયું
અહેવાલમાં ટાંકવામાં આવેલા આંકડા અનુસાર, ચીન હાલમાં અમેરિકા, જર્મની, ઇટાલી અને ફ્રાન્સ પછી સત્તાવાર સોનાનો સૌથી મોટો જથ્થો ધરાવતો વિશ્વનો પાંચમો દેશ છે.
ચીન અને તેનાથી આગળ રહેલા યુરોપના દેશો વચ્ચેનું અંતર ઘટ્યું છે. ઇટાલી પાસે લગભગ 2,452 ટન સોનું છે, જ્યારે ફ્રાન્સ પાસે લગભગ 2,437 ટન સોનું છે. 2,410 ટન સોના સાથે ચીન ફ્રાન્સથી માત્ર 27 ટન અને ઇટાલીથી 42 ટન પાછળ છે.
જો સોનું એકત્ર કરવાની ગતિ આ જ રીતે ચાલુ રહેશે, તો ચીન સત્તાવાર સોનાના જથ્થાની યાદીમાં ફ્રાન્સ અને ઇટાલીથી આગળ નીકળી શકે છે. જોકે, આ સમયગાળો ભવિષ્યમાં થનારી ખરીદી અને અન્ય કેન્દ્રીય બેંકોના જાહેર કરાયેલા સોનાના જથ્થામાં થતા કોઈપણ ફેરફાર પર આધારિત રહેશે.
આવો ફેરફાર ચીનના વધતા સોનાના ભંડાર અને તેની સત્તાવાર અનામત સંપત્તિમાં વિવિધતા લાવવાના લાંબા ગાળાના પ્રયાસને વધુ સ્પષ્ટ કરશે.
સોનાની માંગ તરફ સંકેત કરતી ખરીદી
ચીનની તાજેતરની ખરીદી બજારના ભાવમાં ઉતાર-ચઢાવ હોવા છતાં સોનાની સતત માંગ તરફ પણ સંકેત કરે છે. કોબેસી લેટરે આ ખરીદીને ભાવમાં ઘટાડા દરમિયાન સોનું ખરીદવાના પ્રયાસ તરીકે વર્ણવી છે. જોકે, માત્ર આંકડાઓથી PBOCની ચોક્કસ સમયની વ્યૂહરચના અથવા વ્યક્તિગત વ્યવહારો પાછળનાં તેનાં પ્રોત્સાહનો નક્કી કરી શકાતાં નથી.
માસિક આંકડા માર્ચ 2026 પછી જાહેર કરાયેલી ખરીદીમાં નોંધપાત્ર વધારો દર્શાવે છે. ચીને માર્ચમાં પાંચ ટન, ત્યારબાદ એપ્રિલમાં આઠ ટન અને મેમાં 10 ટન સોનું ઉમેર્યું. જૂનમાં ખરીદી વધીને 15 ટન થઈ અને જુલાઈ તથા ઑગસ્ટમાં તે બંને મહિનામાં 20 ટન રહી. સપ્ટેમ્બરમાં આ આંકડો 23 ટન સુધી પહોંચ્યો.
સતત સોનું એકત્ર કરવાની પ્રક્રિયા દર્શાવે છે કે ચીનનો સોનું ખરીદવાનો કાર્યક્રમ મજબૂત રીતે ચાલુ છે, જે અનામતમાં એક જ વખત થનારા વધારાનું પ્રતિનિધિત્વ કરતો નથી.
વૈશ્વિક સોનાના બજારો માટે મુખ્ય કેન્દ્રીય બેંકો દ્વારા સતત થતી ખરીદી સત્તાવાર ક્ષેત્રની માંગનો મહત્ત્વપૂર્ણ સ્રોત બની રહી છે. ચીનની તાજેતરની ખરીદી આ વલણમાં મુખ્ય ભાગીદાર તરીકે તેની સ્થિતિને મજબૂત બનાવે છે. જોકે, ભવિષ્યમાં ખરીદીનું પ્રમાણ અને સમય અનિશ્ચિત છે.
ભારત માટે સંદેશ
ચીન દ્વારા સતત સોનું ખરીદવાનો અર્થ એ છે કે વિશ્વના મોટા દેશો હવે અમેરિકી ડૉલર પરનો વિશ્વાસ ઘટાડી રહ્યા છે અને સોનાને સૌથી સુરક્ષિત સંપત્તિ માની રહ્યા છે. ભારત માટે તેની અસર એ થશે કે સમગ્ર વિશ્વમાં સોનાની માંગ ઝડપથી વધશે. તેના કારણે સોનાના ભાવ લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહી શકે છે. ભારતે પણ પોતાની અર્થવ્યવસ્થાને સુરક્ષિત રાખવા માટે પોતાની અનામત નીતિમાં સોનાને પ્રોત્સાહન આપવાનું ચાલુ રાખવું પડશે.
