Congress on Dimagi Naxali Remark: કોંગ્રેસે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ‘દિમાગી નક્સલી’ નિવેદનને તેમની હતાશા અને બેચેની ગણાવી છે. પક્ષે કટાક્ષ કરતાં કહ્યું કે વડાપ્રધાનના ‘ઝોળા ઉઠાવીને જવાનો સમય’ હવે નજીક આવી રહ્યો છે. કોંગ્રેસે આરોપ લગાવ્યો કે મોદીએ દિવાળી જેવા ગંભીર અને બિનરાજકીય પ્રસંગે પણ પોતાના રાજકીય વિરોધીઓ માટે અભદ્ર ભાષાનો ઉપયોગ કર્યો.
કોંગ્રેસે કહ્યું કે વડાપ્રધાને દિવાળીના દિવસે પણ દેશને પોતાની ‘હંમેશની ગાળાગાળીભરી ભાષા’થી બાકાત રાખ્યો નથી. પક્ષના મહાસચિવ જયરામ રમેશે આરોપ લગાવ્યો કે મોદીએ સુરક્ષા દળોના જવાનો સાથે દિવાળી મનાવવાના ગંભીર પ્રસંગનો ઉપયોગ રાજકીય વિરોધીઓ પર હુમલો કરવા માટે કર્યો. તેમણે કહ્યું કે PM સ્પષ્ટપણે પરેશાન, હતાશ અને બેચેન છે.
વડાપ્રધાન મોદીએ છત્તીસગઢના બસ્તરમાં આપેલા નિવેદન બાદ કોંગ્રેસની આ પ્રતિક્રિયા સામે આવી છે. આ નિવેદનમાં તેમણે કહ્યું હતું કે જંગલોમાં સશસ્ત્ર નક્સલીઓનો સફાયો થઈ ગયો છે, પરંતુ હવે દેશને ‘દિમાગી નક્સલીઓ’થી બચાવવાની જરૂર છે. વડાપ્રધાને આરોપ લગાવ્યો હતો કે આવા લોકોએ અનેક સંસ્થાઓ અને રાજકીય પક્ષોમાં ઘૂસણખોરી કરી છે અને તેઓ બંધારણ તથા લોકશાહી વિરુદ્ધ લોકોને ઉશ્કેરી રહ્યા છે.
‘સુરક્ષા દળોનો ગણવેશ પહેર્યો અને…’
જયરામ રમેશે વડાપ્રધાનના નિવેદનની ટીકા કરતાં કહ્યું કે મોદીએ દિવાળીના દિવસે પણ દેશને પોતાની ખાસ અભદ્ર ભાષાથી બાકાત રાખ્યો નથી. તેમણે કહ્યું, “વડાપ્રધાને ફરી એકવાર એવા લોકો વિશે વાત કરી છે, જેમને તેઓ ‘દિમાગી નક્સલી’ કહે છે. તેમણે એક અત્યંત ગંભીર અને બિનરાજકીય પ્રસંગનો ઉપયોગ કર્યો, સુરક્ષા દળોનો ગણવેશ પહેર્યો અને પોતાના રાજકીય વિરોધીઓ વિશે અપમાનજનક ટિપ્પણીઓ કરી.”
કોંગ્રેસના નેતાએ આને સંસ્થાકીય મર્યાદાઓ પર ખુલ્લો હુમલો ગણાવ્યો. તેમણે સવાલ ઉઠાવ્યો કે વડાપ્રધાનનું આવું વર્તન સંસ્થાઓની પરંપરાઓ અને મર્યાદાઓને અનુરૂપ કેવી રીતે હોઈ શકે. કોંગ્રેસના નેતાએ કહ્યું કે વડાપ્રધાનના આવા વર્તનથી તેમને કોઈ આશ્ચર્ય નથી. તેમણે કહ્યું કે મોદી અગાઉ પણ પોતાના રાજકીય વિરોધીઓ અને અલગ-અલગ મુદ્દાઓ પર આંદોલન કરનારા લોકો માટે આવી ભાષાનો ઉપયોગ કરતા રહ્યા છે.
The Prime Minister has not spared the nation even on Diwali day his trademark abuse.
He has once again spoken of what he calls dimagi naxals. He has used a very solemn non-political occasion, donned the uniform of the security forces, and hurled invectives at his political rivals. This is a brazen assault on all institutional norms but when has that ever stopped this man?
It was on April 28, 2024 that he had said that those demanding a caste census were urban naxals. Later on April 30, 2025, he announced that a caste census will be carried out as part of Census 2027.
Earlier, in Sept 2020, he had called those agitating against the three black farm laws as supporters of a naxal ideology. Later, on Nov 19, 2021, he withdrew those very laws.
The PM is clearly distraught, disturbed and desperate. Jhola-picking-up time is fast approaching.
— Jairam Ramesh (@Jairam_Ramesh) November 8, 2026
જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરી અને ખેડૂત આંદોલનનો પણ ઉલ્લેખ
જયરામ રમેશે વડાપ્રધાનનાં જૂનાં નિવેદનોનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે મોદીએ અગાઉ પણ પોતાના રાજકીય વિરોધીઓ અને આંદોલનોને ‘નક્સલી’ વિચારધારા સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું કે 28 એપ્રિલ 2024ના રોજ વડાપ્રધાને જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરીની માગણી કરનારાઓને ‘શહેરી નક્સલી’ કહ્યા હતા. રમેશના જણાવ્યા અનુસાર, ત્યારબાદ 30 એપ્રિલ 2025ના રોજ વડાપ્રધાને જાહેરાત કરી હતી કે 2027ની વસ્તી ગણતરીના ભાગરૂપે જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરી કરવામાં આવશે.
કોંગ્રેસના નેતાએ ત્રણ કૃષિ કાયદાઓ વિરુદ્ધ થયેલા ખેડૂત આંદોલનનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે સપ્ટેમ્બર 2020માં વડાપ્રધાને ત્રણ કૃષિ કાયદાઓ વિરુદ્ધ આંદોલન કરનારાઓને નક્સલી વિચારધારાના સમર્થક ગણાવ્યા હતા. ત્યારબાદ 19 નવેમ્બર 2021ના રોજ વડાપ્રધાને એ જ કૃષિ કાયદાઓ પાછા ખેંચવાની જાહેરાત કરી હતી. જયરામ રમેશે આ ઉદાહરણો દ્વારા વડાપ્રધાનનાં નિવેદનો અને સરકારના ત્યારબાદના નિર્ણયો વચ્ચેના વિરોધાભાસ તરફ ધ્યાન દોર્યું.
વડાપ્રધાને આ પહેલાં ઓગસ્ટમાં સ્વતંત્રતા દિવસના સંબોધનમાં પણ ‘દિમાગી નક્સલીઓ’નો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે દેશ સશસ્ત્ર નક્સલવાદને ખતમ કરવામાં સફળ રહ્યો છે, પરંતુ તેના વૈચારિક સમર્થકો હિંસાને પ્રોત્સાહન આપવાની તકો શોધી રહ્યા છે.
‘વડાપ્રધાન હતાશ અને પરેશાન છે’
જયરામ રમેશે પોતાના નિવેદનમાં વડાપ્રધાનની રાજકીય સ્થિતિ પર પણ ટિપ્પણી કરી. તેમણે કહ્યું કે મોદી સ્પષ્ટપણે હતાશ, પરેશાન અને બેચેન છે. રમેશે કટાક્ષ કરતાં કહ્યું, ‘PM સ્પષ્ટપણે હતાશ, પરેશાન અને બેચેન છે. તેમના ઝોળા ઉઠાવીને જવાનો સમય ઝડપથી નજીક આવી રહ્યો છે.’ પક્ષનું કહેવું છે કે લોકશાહીમાં સરકારની ટીકા કરનારાઓને આ રીતે અપમાનજનક શબ્દોથી સંબોધિત કરવા યોગ્ય નથી.
બસ્તરમાં મોદીએ શું કહ્યું હતું?
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ છત્તીસગઢના બસ્તરમાં કેન્દ્રીય રિઝર્વ પોલીસ દળ એટલે કે CRPFના જવાનો સાથે દિવાળી મનાવી હતી. આ દરમિયાન તેમણે નક્સલવાદ વિરુદ્ધ સરકાર અને સુરક્ષા દળોની કાર્યવાહીને મોટી સફળતા ગણાવી હતી. મોદીએ કહ્યું હતું કે જંગલોમાં સશસ્ત્ર નક્સલીઓનો સફાયો થઈ ગયો છે, પરંતુ ખતરો સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થયો નથી.
વડાપ્રધાને કહ્યું, “સશસ્ત્ર નક્સલીઓ જંગલોમાંથી ગાયબ થઈ ગયા છે, પરંતુ ‘દિમાગી નક્સલીઓ’એ અનેક સંસ્થાઓ પર કબજો કરી લીધો છે. આજે પણ તેઓ દેશના બંધારણ અને લોકશાહી વિરુદ્ધ લોકોને ઉશ્કેરી રહ્યા છે. તેમણે અનેક રાજકીય પક્ષો અને અલગ-અલગ સંગઠનોમાં ઘૂસણખોરી કરી છે. આપણે તેમને ઓળખવા પડશે, હરાવવા પડશે અને દેશને સુરક્ષિત રાખવો પડશે.” મોદીએ એમ પણ કહ્યું કે નક્સલવાદ અને અલગતાવાદ વિરુદ્ધની લડાઈમાં સરકારે નક્સલીઓના ભંડોળ પર મોટા પ્રહાર કર્યા છે.
જ્ઞાનેશ કુમારને પદ પરથી હટાવવાની માગણી સાથે જોડાયેલું નિવેદન?
મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારને પદ પરથી હટાવવાની માગણીને લઈને થઈ રહેલાં વિરોધ પ્રદર્શનોના સંદર્ભમાં પણ વડાપ્રધાનના ‘દિમાગી નક્સલી’ નિવેદનને જોવામાં આવી રહ્યું છે. જોકે, બસ્તરમાં પોતાના સંબોધન દરમિયાન મોદીએ કોઈ ચોક્કસ વિરોધ પ્રદર્શન કે વ્યક્તિનું નામ લીધું નહોતું. તેમણે વ્યાપક રીતે રાજકીય પક્ષો અને સંસ્થાઓમાં કથિત રીતે હાજર ‘દિમાગી નક્સલીઓ’નો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
કોંગ્રેસની પ્રતિક્રિયાથી સ્પષ્ટ છે કે આ નિવેદનને લઈને રાજકીય ટકરાવ વધુ તીવ્ર બન્યો છે. વિપક્ષનો આરોપ છે કે સરકારની ટીકા કરનારાઓને દેશ, બંધારણ અને લોકશાહીના વિરોધી તરીકે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. બીજી તરફ, વડાપ્રધાને પોતાના સંબોધનમાં આવા તત્ત્વોને દેશની સુરક્ષા અને લોકશાહી વ્યવસ્થા માટે ખતરો ગણાવ્યા હતા.
આ સમગ્ર વિવાદના કેન્દ્રમાં એક મોટો સવાલ છે કે શું સરકારની ટીકા કરનારાઓને ‘દિમાગી નક્સલી’ કહેવું લોકશાહી ચર્ચાને નબળી પાડતું નથી?
