AI Bot Security: ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ કરતી વખતે તમે ક્યારેક ને ક્યારેક આ સવાલનો જવાબ આપવા માટે કે શું તમે એક માણસ છો, તે દર્શાવતા ચેકબોક્સ પર ક્લિક જરૂર કર્યું હશે. ઇન્ટરનેટ પર માણસો અને મશીનો વચ્ચેનો તફાવત ઓળખવા માટેની આ સૌથી જૂની સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓમાંની એક રહી છે, પરંતુ હવે તે બિનઅસરકારક સાબિત થઈ રહી છે. હકીકતમાં અમેરિકાની બેંકોમાં AI એજન્ટ્સ દ્વારા અનધિકૃત નાણાકીય વ્યવહારોની ઘટનાઓએ ભારતના ઈ-કોમર્સ ક્ષેત્રમાં હલચલ મચાવી દીધી છે.
સૌથી મોટી સમસ્યા એ છે કે લોકોએ મેટાના મ્યુઝ, ગ્રોકબોટ અને ઓપનક્લો જેવા AI બોટ્સને પોતાના બેંકિંગ ક્રેડેન્શિયલ્સ સોંપી દીધા છે. આવી સ્થિતિમાં ભારતીય પ્લેટફોર્મ્સ સામે એ સમજવાનો પડકાર ઊભો થયો છે કે તેમની વેબસાઇટ પર આવતો ટ્રાફિક વાસ્તવિક માણસોનો છે, મદદરૂપ AIનો છે કે પછી કોઈ સાઇબર ગુનેગારનો.
જૂની કેપ્ચા વ્યવસ્થાઓ સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ થઈ રહી છે
આધુનિક AI મોડલ્સ સામે જૂની વિઝ્યુઅલ અથવા ટેક્સ્ટ આધારિત કેપ્ચા સુરક્ષા આપવામાં નિષ્ફળ સાબિત થઈ રહી છે. અકામાઈ ટેક્નોલોજીસ અનુસાર, વિઝન-લેંગ્વેજ અને મલ્ટી-મોડલ AI મોડલ્સ કેપ્ચામાં પૂછાયેલા સવાલોના જવાબ માણસો કરતાં વધુ ઝડપથી અને ચોકસાઈથી આપી શકે છે.
આ કારણે ટેક કંપનીઓએ હવે ઇનવિઝિબલ અને મલ્ટી-લેયર સુરક્ષા તરફ આગળ વધવું પડી રહ્યું છે. હવે વપરાશકર્તાઓની ઓળખ માત્ર એક ક્લિકથી નહીં, પરંતુ બ્રાઉઝરના વર્તન, ટાઇપિંગની રીત, મોબાઇલ બાયોમેટ્રિક્સ અને બેકગ્રાઉન્ડ પ્રવૃત્તિ પર નજર રાખીને કરવામાં આવી રહી છે. ઑટોમેટેડ બોટ્સને ઓળખવા માટે આ જરૂરી છે.
જવાબદારી નક્કી કરવાનો પડકાર
– ઝેરોધાના CTO કૈલાશ નાથ જણાવે છે કે AI એજન્ટ્સને સંપૂર્ણપણે ઓળખવા અથવા રોકવા તકનીકી રીતે અશક્ય છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, જ્યારે લોકો પોતાના AI એજન્ટને OTP અથવા એકાઉન્ટની સંપૂર્ણ ઍક્સેસ આપી દે છે, ત્યારે કોઈપણ નાણાકીય વ્યવહાર માટે જવાબદારી નક્કી કરવી મુશ્કેલ બની જાય છે.
– આ સમસ્યાનો સામનો કરવા માટે માસ્ટરકાર્ડ ભારતમાં એજન્ટ પે ફ્રેમવર્ક બનાવી રહ્યું છે. તેમાં વેરિફાઇડ એજન્ટ્સને ક્રિપ્ટોગ્રાફિક ટોકન દ્વારા ટ્રેક કરી શકાય એવા નાણાકીય વ્યવહારો કરવાની સુવિધા આપવામાં આવશે. આ જ રીતે વીઝા પણ પોતાના ટ્રસ્ટેડ એજન્ટ પ્રોટોકોલ પર કામ કરી રહ્યું છે.
– સરળ ભાષામાં કહીએ તો, આ નવા ફ્રેમવર્કનો હેતુ દરેક નાણાકીય વ્યવહારમાં એ સ્પષ્ટ કરવાનો છે કે ભૂલ અથવા જવાબદારી માણસની હતી કે મશીનની.
ઈ-કોમર્સ સાઇટ્સને નકલી ઓર્ડર્સનો ડર
અહેવાલો અને આંકડાઓ અનુસાર, AI બોટ્સના નિશાન પર સૌથી વધુ ઈ-કોમર્સ સાઇટ્સ છે. આ કારણે ભારતમાં ઑનલાઇન વ્યવસાય કરતા વેપારીઓને વધતા ટ્રાફિક, ધીમી પડતી વેબસાઇટ અને કૅશ ઑન ડિલિવરીના નકલી ઓર્ડર્સને કારણે નુકસાન થવાનો ડર છે.
આ ઉપરાંત નાના વેપારીઓ પાસે મજબૂત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પણ નથી. આ કારણે તેઓ ડેટાની ચોરી ઉપરાંત નકલી ઓર્ડર્સના રિટર્નથી પણ પરેશાન છે. ઝોમેટો-બ્લિંકિટ જેવી કંપનીઓ આ સ્થિતિ પર નજર રાખી રહી છે અને જરૂર પડ્યે અનિચ્છનીય ટ્રાફિકને બ્લોક કરવાનો વિકલ્પ પણ ખુલ્લો રાખી રહી છે.
