FDA Action on Dark Stores: પુણેમાં Amazon અને BigBasketના ડાર્ક સ્ટોરના ફૂડ લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ, તપાસમાં મળ્યાં ફૂગવાળાં અને એક્સપાયર થયેલાં ખાદ્યપદાર્થો

Arati Parmar
4 Min Read
FDA Action on Dark Stores

ક્વિક કોમર્સ કંપનીઓની બેદરકારી સામે કાર્યવાહી, Amazon અને BigBasketના ડાર્ક સ્ટોરમાં ખાદ્ય સુરક્ષાના નિયમોનો ભંગ

FDA Action on Dark Stores: મહારાષ્ટ્રના ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA)એ પુણેમાં Amazon અને BigBasketના બે ડાર્ક સ્ટોરના ફૂડ લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ કરી દીધા છે. ખાદ્ય સુરક્ષા અને સ્વચ્છતાના નિયમોનો ગંભીર ભંગ થયો હોવાનું જણાતાં આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. આ પહેલી ઘટના નથી જ્યારે સત્તાવાળાઓએ ક્વિક કોમર્સ કંપનીઓ સામે આવી કાર્યવાહી કરી હોય. આ પહેલાં દિલ્હી, બેંગલુરુ અને હૈદરાબાદ સહિત અનેક શહેરોમાં ક્વિક કોમર્સ કંપનીઓના ડાર્ક સ્ટોર સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. જોકે, આટલી કાર્યવાહી છતાં કંપનીઓની કામગીરીમાં સુધારો થઈ રહ્યો નથી.

FDAએ શનિવારે પુણેના સિંહગઢ રોડ પર આવેલા Amazon અને BigBasketના ડાર્ક સ્ટોરનાં ફૂડ લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ કર્યા હતા. અધિકારીઓનો દાવો છે કે તપાસ દરમિયાન ત્યાં એક્સપાયર થઈ ગયેલી મીઠાઈઓ અને ફૂગ લાગેલી ખાદ્યવસ્તુઓ મળી હતી. આ ઉપરાંત ખાદ્યપદાર્થો સાબુની સાથે સંગ્રહિત કરવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ એક્ટ, 2006 હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.

- Advertisement -

ડાર્ક સ્ટોર શું હોય છે?

ડાર્ક સ્ટોર રિટેલ પ્રકારની સુવિધા અથવા વેરહાઉસ હોય છે. તેને ખાસ કરીને ઑનલાઇન ઓર્ડર પૂરા કરવા માટે બનાવવામાં આવે છે. આ એક પ્રકારનાં નાનાં સપ્લાય સેન્ટર હોય છે. અહીં સામાન્ય ગ્રાહકોની અવરજવર હોતી નથી, તેથી તેને ડાર્ક સ્ટોર કહેવામાં આવે છે. અહીં માત્ર વધુ માગ ધરાવતી વસ્તુઓ રાખવામાં આવે છે, જેથી ઑનલાઇન ઓર્ડર ઝડપથી પહોંચાડી શકાય.

આ મોડલની શરૂઆત 2000ના દાયકામાં UKમાં ફુલફિલમેન્ટ હબ તરીકે થઈ હતી. બ્રિટિશ સુપરમાર્કેટ Sainsbury’sએ લંડનમાં ઑનલાઇન ફુલફિલમેન્ટ સેન્ટર શરૂ કર્યું હતું, પરંતુ ઓછી માગને કારણે તેને બંધ કરવું પડ્યું હતું. વર્ષ 2009માં UKની રિટેલ કંપની Tescoએ ગ્રાહકો માટે પ્રવેશ વિનાનાં સુપરમાર્કેટ શરૂ કર્યાં હતાં, જેના પરથી ડાર્ક સ્ટોર શબ્દનો ઉદ્ભવ થયો હતો. ભારતમાં Blinkit, Zepto અને Swiggy Instamartએ 10થી 15 મિનિટમાં ડિલિવરી કરવા માટે આ મોડલ અપનાવ્યું છે.

- Advertisement -

FDAની કાર્યવાહી

પુણેમાં Amazonના જે ડાર્ક સ્ટોરનું લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યું છે, તેનું સંચાલન ગજાનન ઇન્વેન્ટરીઝ કરતી હતી. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, તપાસ દરમિયાન ત્યાંથી એક્સપાયર થઈ ગયેલા લાડુ, પેંડા અને અન્ય ખાદ્યપદાર્થો મળી આવ્યા હતા. અનેક ખાદ્યપદાર્થો પર ફૂગ લાગેલી હતી અને ફૂડ કન્ટેનરમાં ધૂળ પણ મળી હતી. ઘીના એક કન્ટેનરનું ઢાંકણ તૂટેલું હતું અને કાર્ટનમાંથી ઘી લીક થઈ રહ્યું હતું.

આવી જ રીતે BigBasketના ડાર્ક સ્ટોરનું સંચાલન ઇનોવેટિવ રિટેલ કૉન્સેપ્ટ કરતી હતી. ત્યાં એક્સપાયર થઈ ગયેલી કેક, બ્રેડ, મિલ્ક રસ્ક અને ચટણી મળી હતી. આ ઉપરાંત ખાદ્ય સુરક્ષા સાથે જોડાયેલા અન્ય નિયમોનો પણ ભંગ જોવા મળ્યો હતો. અનેક ખાદ્યપદાર્થો જમીન પર પડેલા મળી આવ્યા હતા. FDAનું કહેવું છે કે ગ્રાહકોના સ્વાસ્થ્ય સાથે બાંધછોડ કરનારા અથવા ખાદ્ય સુરક્ષાના નિયમોનો ભંગ કરનારા એકમો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

- Advertisement -

અગાઉ પણ થઈ ચૂકી છે કાર્યવાહી

ફૂડ સેફ્ટી એજન્સીઓએ ક્વિક કોમર્સ કંપનીઓના ડાર્ક સ્ટોર સામે કાર્યવાહી કરી હોય તેવી આ પહેલી ઘટના નથી. આટલી કાર્યવાહી છતાં કંપનીઓની કામગીરીમાં સુધારો થઈ રહ્યો નથી. સપ્ટેમ્બરમાં બેંગલુરુમાં FDAને Amazon અને Instamartના ડાર્ક સ્ટોર, વેરહાઉસ અને સપ્લાય સુવિધાઓમાંથી 3 કરોડ રૂપિયાની કિંમતના એક્સપાયર થઈ ગયેલા અને ખોટા લેબલવાળા ખાદ્યપદાર્થો મળ્યા હતા.

આવી જ રીતે ઑક્ટોબરમાં તેલંગાણામાં ખાદ્ય સુરક્ષાના નિયમોનો ભંગ કરવા બદલ Swiggy Instamart, Flipkart અને Zeptoનાં લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યાં હતાં. રાજસ્થાનમાં પણ Blinkitની સુવિધાઓમાંથી એક્સપાયર થઈ ગયેલી ડેરી પ્રોડક્ટ્સ મળી હતી. ફૂડ સેફ્ટી રેગ્યુલેટર FSSAIએ પણ દેશભરમાં અનેક સ્થળોએ દરોડા પાડીને ખાદ્ય સુરક્ષામાં રહેલી ખામીઓ શોધી કાઢી છે.

Share This Article