POCSO compensation issue Supreme Court: સુપ્રીમ કોર્ટે ગુનાઓનો ભોગ બનેલા બાળકો, ખાસ કરીને જાતીય શોષણનો ભોગ બનેલા બાળકો માટે POCSO કાયદા હેઠળ વળતર યોજના લાગુ કરવાની માંગ કરતી અરજીમાં નોટિસ જારી કરી છે, જેમાં તેમની માનસિક, ભાવનાત્મક, શૈક્ષણિક અને આર્થિક જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખવામાં આવી છે. સુપ્રીમ કોર્ટના જસ્ટિસ બી.વી. નાગરત્નાની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે 23 મેના રોજ આ મામલે દાખલ કરાયેલી અરજીની સુનાવણી કરતી વખતે કેન્દ્ર સરકાર, કાયદા અને ન્યાય મંત્રાલય અને રાષ્ટ્રીય બાળ અધિકાર સંરક્ષણ આયોગને નોટિસ જારી કરી હતી.
વરિષ્ઠ વકીલ પ્રજ્ઞાન પ્રદીપ શર્માએ ન્યાયાધીશ બી.વી. નાગરત્ના અને ન્યાયાધીશ સતીશ ચંદ્ર શર્માની બેન્ચને જણાવ્યું હતું કે અગાઉ સ્થાયી થયેલા કેસમાં, સુપ્રીમ કોર્ટ રજિસ્ટ્રીએ ‘POCSO પીડિતો માટે વળતર, પુનર્વસન, કલ્યાણ અને શિક્ષણ યોજના, 2019’ નામની યોજના તૈયાર કરી હતી.
શર્માએ કહ્યું કે કેન્દ્ર સરકારે આ ડ્રાફ્ટ યોજનાનો જવાબ આપવો પડશે અને તેને અંતિમ સ્વરૂપ આપવું પડશે અને રાજ્યોમાં તેનો અમલ કરવો પડશે, પરંતુ તે પછી કંઈ થયું નહીં. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે ઘણા રાજ્યો અત્યાર સુધી NALSA યોજના, 2018 મુજબ બાળકોને વળતર આપી શક્યા નથી. વકીલે કહ્યું કે કેસોમાં એવું જોવા મળ્યું છે કે NALSA યોજના બાળકોની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરતી નથી. ન્યાયાધીશ નાગરત્નાએ પૂછ્યું કે શું ભારતીય ન્યાય સંહિતા અથવા ફોજદારી કાર્યવાહી સંહિતા હેઠળની કોઈ યોજના બાળકોને લાગુ પડે છે.
આના પર શર્માએ જવાબ આપ્યો કે આવી કોઈ યોજના બાળકોને લાગુ પડતી નથી. ન્યાયાધીશ નાગરત્નાએ આ અરજીમાં અરજદાર રહેલા 12 બાળકોની યાદી માંગી અને પૂછ્યું કે શું તેમને વળતર મળ્યું છે. તેમણે પૂછ્યું, “શું આ બધા કેસોમાં પૈસા વહેંચવામાં આવ્યા છે?” આના પર એડવોકેટ શર્માએ કહ્યું, “ના, એક પૈસો પણ નહીં. આ તો વિડંબના છે. NALSA યોજનાની વાત ભૂલી જાઓ, આ 8 વર્ષ, 4 વર્ષની વયની બળાત્કાર પીડિતાઓ છે. અમે ઘણી વખત અરજીઓ આપી છે. દરેક રાજ્યની પરિસ્થિતિ સમાન છે.
18 ઓગસ્ટે સુનાવણી પર નજર રાખો
આ એક એવો કેસ છે જેમાં કોર્ટનો હસ્તક્ષેપ જરૂરી છે. તેને ગોઠવવા માટે થોડી દેખરેખ જરૂરી છે. કોર્ટે અગાઉ ત્રણ પ્રતિવાદીઓને નોટિસ જારી કરી હતી. હવે આ કેસ 18 ઓગસ્ટે સુનાવણી માટે સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવ્યો છે. રાજ્યોએ POCSO એક્ટ હેઠળ વળતર યોજના લાગુ કરવાની હતી. પરંતુ અરજદાર કહે છે કે હજુ સુધી એક પણ લાગુ કરવામાં આવી નથી. આવી સ્થિતિમાં, મામલો સુપ્રીમ કોર્ટના ધ્યાન પર આવ્યા પછી, એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે કેસમાં કોઈ પરિણામ આવશે.
