ભારતનો નંબર 1 દુશ્મનઃ જ્યારે પણ ભારતના દુશ્મનોની વાત આવે છે ત્યારે ચીન અને પાકિસ્તાનનું નામ સૌથી ઉપર આવે છે. જો તમને પૂછવામાં આવે કે ચીન અને પાકિસ્તાન વચ્ચે કયા દેશને ભારત માટે સૌથી વધુ ખતરો છે, તો તમે પણ આશ્ચર્યચકિત થઈ જશો. ચાલો આ લેખમાં આ પ્રશ્નનો જવાબ શોધવાનો પ્રયાસ કરીએ.
ભારત એક એવો દેશ છે કે જે તેની આઝાદી બાદથી જ એવા પડોશીઓથી ઘેરાયેલો છે જેઓ દરરોજ તેને નુકસાન પહોંચાડવાનું કાવતરું ઘડે છે. અગાઉ ભારતને માત્ર પાકિસ્તાન અને ચીનથી જ ખતરો હતો, પરંતુ હવે શ્રીલંકા, બાંગ્લાદેશ, માલદીવ અને મ્યાનમાર-નેપાળ જેવા પાડોશી દેશોએ પણ ચીનની તાકાત પર ભારતની ચિંતા કરવાનું શરૂ કર્યું છે. આ બધું એક દિવસમાં બન્યું નથી. ચીન અને પાકિસ્તાન લાંબા સમયથી ભારતના પડોશી દેશોને પોતાના દુશ્મન બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.
આપણે ભારતીયોના મનમાં પણ પાકિસ્તાન અને ચીનને લઈને ઘણા પ્રશ્નો છે. જો આપણે ભારતનો નંબર વન દુશ્મન પસંદ કરવો હોય તો તે ચીન હશે કે પાકિસ્તાન? અવારનવાર દેશના અખબારો અને મીડિયા ચેનલોની હેડલાઈન્સ પાકિસ્તાનની નાપાક પ્રવૃત્તિઓથી ભરેલી હોય છે, પરંતુ ચીન ભારતને જમીન, સમુદ્ર અને હવા એમ ત્રણેય બાજુથી ઘેરવાના પ્રયાસમાં પાકિસ્તાન કરતાં આગળ છે.
જ્યારે પાકિસ્તાન કાશ્મીરમાં ભારત વિરુદ્ધ ઉગ્રવાદીઓને ઉશ્કેરવામાં અને ભારતમાં અશાંતિ ફેલાવવામાં વ્યસ્ત છે. તે જ સમયે, ચીન તેનાથી પણ આગળ વધી ગયું છે અને ભારતના મિત્રોને પોતાની તરફ આકર્ષવામાં, ભારતના વેપાર માર્ગોને મર્યાદિત કરવામાં અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતને અસ્પૃશ્ય બનાવવા માટે વ્યસ્ત છે. પાકિસ્તાન ભારતમાં અશાંતિ ઈચ્છે છે અને ચીન ભારતને એશિયામાં મોટી શક્તિ બનતું જોવા નથી ઈચ્છતું. ચાલો આજે એક નજર કરીએ ભારતનો સૌથી મોટો દુશ્મન કોણ છે.
ચીન ભારત માટે કેટલો મોટો ખતરો છે?
આઝાદી બાદ તત્કાલીન ભારત સરકારે ચીન સાથે સારા સંબંધો જાળવવાની જાહેરાત કરી હતી. વર્ષ 1954માં તત્કાલિન વડાપ્રધાન પંડિત જવાહરલાલ નેહરુએ પણ હિન્દી-ચીની ભાઈ-ભાઈનો નારો આપ્યો હતો. આ તે વર્ષ હતું જ્યારે ભારત અને ચીન વચ્ચે પંચશીલ કરારનો પાયો નાખવામાં આવ્યો હતો. આ કરાર ચીનના કબજા હેઠળના વિસ્તાર તિબેટ અને ભારત વચ્ચેના વેપાર અને પરસ્પર સંબંધોને લઈને કરવામાં આવ્યો હતો. આ કરાર હેઠળ ભારતે તિબેટ પર ચીનનું શાસન સ્વીકાર્યું.
દલાઈ લામા અને જવાહરલાલ નેહરુ
જે સમયે ભારતમાં ચીન સાથે મિત્રતાના ગીતો ગાવામાં આવી રહ્યા હતા તે જ સમયે ચીનના નકશામાં 120,000 ચોરસ કિલોમીટર ભારતીય વિસ્તારને ચીનનો ભાગ બતાવવામાં આવી રહ્યો હતો. 20 ઓક્ટોબર 1962ના રોજ ચીને ભારત પર હુમલો કર્યો ત્યારે હદ થઈ ગઈ હતી. આ યુદ્ધને ચીન-ભારત યુદ્ધ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ યુદ્ધમાં ભારતને હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો અને ત્યારથી આજ સુધી ચીને ભારતના કેટલાય હજાર ચોરસ કિલોમીટર વિસ્તાર પર કબજો જમાવ્યો છે.
ચીન અહીં જ અટક્યું નથી, તે આજે પણ ભારતમાં ઘૂસવાનો પ્રયાસ કરે છે અને તાજેતરનો મામલો 2020માં ગલવાન ખીણનો છે, જ્યારે ભારત અને ચીનના સૈનિકો વચ્ચેની અથડામણમાં 20 ભારતીય અને 4 ચીની સૈનિકો માર્યા ગયા હતા. ત્યારથી ભારત સરકારે ચીન સાથેનો વેપાર બંધ કરી દીધો છે. અરુણાચલ પ્રદેશ અને લદ્દાખના ઘણા ભાગોમાં પેટ્રોલિંગને લઈને બંને સેનાઓ વચ્ચે આવી અથડામણો અને મતભેદો થતા રહે છે. ચીન હંમેશા અહીં ભારતીય સરહદમાં ઘૂસવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ સિવાય ચીન અન્ય ઘણી રીતે ભારતને નિશાન બનાવી રહ્યું છે.
ચીન અન્ય દેશોને ભારતથી દૂર કરી રહ્યું છે
1998માં તત્કાલિન રક્ષા મંત્રી જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિસે એક અંગ્રેજી મીડિયા ચેનલને આપેલા ઈન્ટરવ્યુમાં કહ્યું હતું કે, આપણા દેશના લોકો સત્યનો સામનો કરતા શરમાતા હોય છે અને ચીનના ઈરાદા પર કોઈ સવાલ ઉઠાવતું નથી. ચીન જે રીતે પાકિસ્તાનને મિસાઈલ અને આર્થિક મદદ આપી રહ્યું છે, મ્યાનમારના સૈન્ય શાસનને સૈન્ય મદદ કરી રહ્યું છે અને જમીન અને દરિયાઈ માર્ગે ભારતને ઘેરી લેવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, તે સ્પષ્ટ છે કે ચીન આપણો સૌથી મોટો દુશ્મન છે.
ચીને પોતાના વન બેલ્ટ વન રોડ પ્રોજેક્ટ દ્વારા ઘણા દેશોને પોતાની સાથે જોડ્યા છે. ભારતને આનાથી દૂર રાખવામાં આવ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા ચીન દક્ષિણ પૂર્વ એશિયા, મધ્ય એશિયા, ગલ્ફ ક્ષેત્ર, આફ્રિકા અને યુરોપના ઘણા દેશોને જમીની અને દરિયાઈ માર્ગે જોડી રહ્યું છે. ચીનના આ પ્રોજેક્ટને ન્યૂ સિલ્ક રોડ પણ કહેવામાં આવી રહ્યું છે. તેનો એક ભાગ પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીરમાંથી પણ પસાર થઈ રહ્યો છે, જેના પર ભારતે ઘણી વખત વાંધો વ્યક્ત કર્યો છે. આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા ચીન વિશ્વના ઘણા દેશોમાં ભારત પર પોતાનું વર્ચસ્વ સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
આ સિવાય ચીને હાલમાં જ અફઘાનિસ્તાનની નવી તાલિબાન સરકાર સાથે મિત્રતા વધારી છે, જ્યારે એશિયામાં ભારતના સૌથી શ્રેષ્ઠ મિત્ર એવા બાંગ્લાદેશમાં શેખ હસીનાના અંત બાદ ચીન બાંગ્લાદેશ સાથે મિત્રતા વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. આ સિવાય ચીન ભૂટાન, નેપાળ અને શ્રીલંકામાં દરેક જગ્યાએ પોતાનું વર્ચસ્વ સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
પાકિસ્તાનથી ભારતને કેટલો ખતરો છે?
આઝાદી પછી, ભારત અને પાકિસ્તાન 4 મોટા યુદ્ધો (1947-1948, 1965, 1971 અને 1999) લડ્યા છે. આ તમામ યુદ્ધોમાં પાકિસ્તાનને નુકસાન થયું છે. સીધા યુદ્ધ સિવાય પાકિસ્તાન ભારત વિરુદ્ધ આતંકવાદીઓને ટ્રેનિંગ, પૈસા અને આશ્રય આપતું રહે છે. કાશ્મીરમાં અશાંતિ પાછળ પાકિસ્તાનની મોટી ભૂમિકા છે.
છેલ્લા કેટલાક સમયથી પાકિસ્તાન આર્મી સતત ચીન સાથે યુદ્ધ અભ્યાસ કરી રહી છે અને ચીન તેને અનેક પ્રકારના હથિયારો પણ આપી રહ્યું છે. જો આપણે ભારત માટે પાકિસ્તાનના ખતરા વિશે વાત કરીએ તો તે માત્ર તેને લગતી સરહદ પર અથવા અમુક અંશે ભારતમાં આતંકવાદીઓની ઘૂસણખોરી કરીને અથવા ભારતના તોફાની તત્વોને પૈસા આપીને અથવા અન્ય રીતે મદદ કરીને શાંતિને ખલેલ પહોંચાડે છે.
ભારતીય સેના અને સુરક્ષા એજન્સીઓ પાકિસ્તાનની આ ધમકીઓનો સામનો કરવા માટે સંપૂર્ણ રીતે સક્ષમ છે અને દિવસેને દિવસે તેઓ પાકિસ્તાનના નાપાક ષડયંત્રોને પણ નિષ્ફળ બનાવી રહ્યા છે.
પાકિસ્તાન ભારતથી દુનિયાને દૂર કરી શકે તેમ નથી
પાકિસ્તાન ઘણા આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ પર ભારતની સામે ઊભું હોય તેવું દેખાય છે. પાકિસ્તાને સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં કાશ્મીરનો મુદ્દો ઘણી વખત ઉઠાવ્યો છે, પરંતુ તે મુસ્લિમ દેશને ભારતથી દૂર કરી શક્યું નથી. પાકિસ્તાનના સૌથી મોટા સમર્થક સાઉદી અરેબિયા સાથે પણ ભારતના સારા સંબંધો છે. ઈરાન અને UAE જેવા દેશોએ પણ કાશ્મીર મુદ્દે પાકિસ્તાનને સમર્થન આપવાનું ટાળ્યું છે.
જો કે પાકિસ્તાન કાશ્મીર મુદ્દે મલેશિયા અને તુર્કી જેવા કેટલાક દેશોને ભારત સામે ઉભા કરવામાં સફળ રહ્યું છે, પરંતુ આ દેશોએ પણ માત્ર શબ્દો દ્વારા જ ભારતનો વિરોધ કર્યો છે. આ બંને દેશો સાથે ભારતના મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધો છે.
ઘણા નિષ્ણાતો માને છે કે પાકિસ્તાન ભારતને મોટા પાયે નુકસાન પહોંચાડી શકે નહીં કારણ કે તેની પાસે સૈન્ય અથવા આર્થિક રીતે સફળ થવાની ક્ષમતા નથી.
