Israel Iran War: સાઉદી અરેબિયાના વડાપ્રધાન અને ક્રાઉન પ્રિન્સ મહોમ્મદ બિન સલમાન (MBS) ઈરાન યુદ્ધની વચ્ચે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથે સતત સંપર્કમાં છે. આ દરમિયાન પ્રિન્સ સલમાન અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ પર સતત દબાણ બનાવી રહ્યા છે કે તેઓ ઈરાન પર હુમલો કરવાનું ચાલુ રાખે. દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને નેતન્યાહુ લગભગ દરરોજ વાત કરી રહ્યા છે. વ્હાઇટ હાઉસના અધિકારીઓએ આ વાતચીતની પુષ્ટિ કરી છે અને જણાવ્યું છે કે ટ્રમ્પ આરબ નેતાઓ, ખાસ કરીને સાઉદી ક્રાઉન પ્રિન્સ મહોમ્મદ બિન સલમાન સાથે પણ નિયમિત વાત કરી રહ્યા છે.
આ ઉપરાંત, અમેરિકી અખબારે ખુલાસો કર્યો છે કે સાઉદી અરેબિયાના ક્રાઉન પ્રિન્સ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને સતત સલાહ આપી રહ્યા છે કે અમેરિકા ઈરાન પર પ્રહાર કરવાનું ચાલુ રાખે. પ્રિન્સ સલમાન ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને એ જ વાત કહી રહ્યા છે જે સાઉદી અરેબિયાના રાજા અબ્દુલ્લાએ (૨૦૧૫ માં અવસાન) વોશિંગ્ટનને વારંવાર કહી હતી કે “સાપનું માથું કાપી નાખો”. આ પહેલા પણ ખુલાસો થયો હતો કે નેતન્યાહુ અને પ્રિન્સ સલમાને ટ્રમ્પને ઈરાન પર હુમલો કરવા માટે અનેકવાર ફોન કર્યા હતા.
ઈરાન વિરુદ્ધ સાઉદી-ઇઝરાયેલ એકસાથે?
એટલે કે શિયા ઈરાન વિરુદ્ધ સુન્ની સાઉદી અરેબિયા ખુલ્લેઆમ ઇઝરાયેલની સાથે ઊભું છે. એટલું જ નહીં, તે ઈરાન વિરુદ્ધ યુદ્ધ ચાલુ રાખવા ઈચ્છે છે. પ્રિન્સ સલમાન અને નેતન્યાહુ બંનેના ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથે ગાઢ સંબંધો છે. ‘જેરુસલેમ પોસ્ટ’ના જણાવ્યા અનુસાર, મધ્ય પૂર્વના સુન્ની આરબ દેશો વર્તમાન યુદ્ધ પછી અમેરિકા અને ઇઝરાયેલની સુરક્ષા વિના ફરીથી મજબૂત થઈ રહેલા ઈરાન સાથે રહેવા માંગતા નથી.
ઇઝરાયેલ ડિફેન્સ ફોર્સ (IDF) ના વરિષ્ઠ અધિકારીઓને ટાંકીને અખબારે લખ્યું છે કે, ઈરાનના મોટા પાયે મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલાઓએ સુન્ની દેશોનો દ્રષ્ટિકોણ બદલી નાખ્યો છે. આ દેશોને હવે ડર છે કે ગમે ત્યારે ઈરાન તેમના પર હુમલો કરી શકે છે. સાઉદી અરેબિયા માને છે કે ઇઝરાયેલ જ તેની સુરક્ષા કરી શકે છે.
શું આરબ દેશોમાં ઈરાન એકલું પડી ગયું છે?
ઈરાને માત્ર UAE અને બહેરીન પર જ નહીં, પણ સાઉદી અરેબિયા પર પણ હુમલા કર્યા છે. ટ્રમ્પ સતત પ્રયાસ કરી રહ્યા છે કે સાઉદી અરેબિયા ઇઝરાયેલને માન્યતા આપે. ઇઝરાયેલે પુષ્ટિ કરી હતી કે મોસાદના ભૂતપૂર્વ વડાઓ તમીર પારડો અને યોસી કોહેને MBS સાથે મુલાકાત કરી હતી. કોહેને તેના પુસ્તક ‘ધ સ્વોર્ડ ઓફ ફ્રીડમ’માં MBS સાથેના નજીકના સંબંધો વિશે વિગતવાર જણાવ્યું છે.
સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૩ માં MBS એ કહ્યું હતું કે ઇઝરાયેલ અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચે સંબંધો સામાન્ય થવાની તૈયારીમાં છે. ગાઝા યુદ્ધ દરમિયાન પણ સાઉદી અરેબિયા ક્યારેય ઇઝરાયેલ વિરુદ્ધ ખુલ્લેઆમ ઊભું રહ્યું નથી. તેણે માત્ર નિવેદનો આપ્યા છે અને હવે તે ઈરાનમાં શિયા શાસનનો ખાત્મો ઈચ્છે છે.
ઈરાને સાઉદી અરેબિયા અને UAE ના ઓઈલ રિફાઈનિંગ અને સ્ટોરેજ સુવિધાઓ પર હુમલા કર્યા છે, જેના કારણે ફુજૈરામાં તેલનું લોડિંગ રોકવું પડ્યું હતું. રિયાધ પર હુમલો એ સાઉદી અરેબિયાની પ્રતિષ્ઠા પર હુમલો છે. તેથી પ્રશ્ન એ છે કે શું મિડલ ઈસ્ટની ‘પાવર ગેમ’ બદલાવાની છે અને શું સાઉદી અરેબિયા ભવિષ્યમાં ઇઝરાયેલના ખેમે ખુલ્લેઆમ ઊભું રહેશે?
