Agriculture AI Bharat Vistaar: ખેતી-કિસાનને AI થી સજ્જ બનાવવા માટે સરકારે મોટું પગલું ભર્યું છે. વાસ્તવમાં નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે બજેટ ૨૦૨૬ માં ‘ભારત વિસ્તાર’ (Bharat Vistaar) નામે એક AI સંચાલિત પ્લેટફોર્મ લોન્ચ કરવાની જાહેરાત કરી છે. આને તમે ખાસ ખેડૂતો માટે લોન્ચ થનાર AI અથવા ડિજિટલ સાથી સમજી શકો છો, જે તેમને હવામાન, જમીનની તંદુરસ્તી અને સરકારી યોજનાઓની સચોટ માહિતી તેમની પોતાની ભાષામાં આપશે. સરકારનું માનવું છે કે આ મોડલથી ખેડૂતોની પેદાશ વધશે અને તેઓ ટેકનિકલ રીતે કુશળ પણ બનશે.
પોતાની ભાષામાં મળશે એક્સપર્ટ સલાહ
ભારત વિસ્તારનું પૂરું નામ ‘વર્ચ્યુઅલી ઇન્ટિગ્રેટેડ સિસ્ટમ ટુ એક્સેસ એગ્રીકલ્ચરલ રિસોર્સિસ’ છે. આ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ અનેક ભાષાઓમાં કામ કરશે અને સીધું એગ્રી-સ્ટેક પોર્ટલ અને ICAR ના ડેટા સાથે જોડાયેલું હશે. આનો ફાયદો એ થશે કે ખેડૂતોને હવામાન વિશે તેમની પોતાની સમજમાં આવે તેવી ભાષામાં વિગતવાર માહિતી મળશે. અહેવાલો મુજબ બિહાર, મધ્ય પ્રદેશ અને રાજસ્થાન જેવા રાજ્યોમાં ૪,૦૦૦ કર્મચારીઓ AI ચેટબોટનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. હવે તેને આખા દેશમાં લાગુ કરવામાં આવશે જેથી ખેડૂતો ડેટાના આધારે વાવણીથી લઈને લણણી સુધીનો નિર્ણય લઈ શકે.
યોજનાઓ સુધી સરળ પહોંચ પણ
અહેવાલ મુજબ, આ AI સજ્જ પ્લેટફોર્મનો સૌથી મોટો ફાયદો એ થશે કે હવે ખેડૂતોએ નિષ્ણાતોની સલાહ માટે ભટકવું નહીં પડે. વાધવાની AI એક એવો ચેટબોટ બનાવી રહ્યું છે, જે સીધો કિસાન કોલ સેન્ટર સાથે જોડાયેલો હશે. આ બોટ દ્વારા એક સાથે લાખો સવાલોના જવાબ મેળવી શકાય છે. આ સાથે આ પ્લેટફોર્મ ખેડૂતો માટે ચાલતી યોજનાઓની માહિતી પણ આપશે. આ જ પ્લેટફોર્મ પરથી ખેડૂતો પોતાના માટે યોગ્ય યોજનાઓ માટે અરજી પણ કરી શકશે. આ પ્લેટફોર્મને કારણે ખેડૂત અને સરકાર વચ્ચે સીધો સંબંધ બનશે અને વચ્ચે કોઈ વચેટિયાની જરૂર રહેશે નહીં.
ઇમેજ-રેકગ્નિશન કરશે જીવાતોની ઓળખ
ભારત વિસ્તારની ખાસ વાત એ છે કે તે માત્ર પુસ્તકિયું જ્ઞાન જ નહીં પરંતુ સ્થાનિક અનુભવ વિશે પણ વિગતવાર માહિતી રાખશે. આ પ્લેટફોર્મમાં તમિલનાડુ જેવા રાજ્યોના હજારો ખેડૂતોના વ્યવહારુ અનુભવોને જોડવામાં આવ્યા છે. આ પ્લેટફોર્મમાં ‘સમગ્ર’ જેવી સંસ્થાઓ ઇમેજ-રેકગ્નિશન ફીચર જોડી રહી છે. આની મદદથી ખેડૂત પોતાના પાકનો ફોટો પાડીને જાણી શકશે કે તેમાં કઈ જીવાત પડી છે અને તેને કેવી રીતે ઠીક કરવી. આ AI સિસ્ટમ અવાજ અને ટેક્સ્ટ બંને રીતે ખેડૂતોને મદદ કરવાનું કામ કરશે.
