EV Battery Degradation: ઈલેક્ટ્રિક ગાડીઓ (EVs) ખરીદનારા લોકોના મનમાં હંમેશા એક ચિંતા રહે છે કે મારી કારની બેટરી કેટલા વર્ષ ચાલશે અને હવામાનની તેના પર શું અસર થશે. ગરમી કે ઠંડીમાંથી કઈ ઋતુ ઈવીની બેટરી માટે વધુ ખતરનાક હોય છે? આ વાત જાણવા માટે ઈલેક્ટ્રિક કારો પર સંશોધન કરતી સંસ્થા રિકરન્ટ (Recurrent) એ ટેસ્લા કારો પર એક અભ્યાસ કર્યો છે. આ સંશોધનમાં સામે આવ્યું છે કે ઠંડા અને દરિયાઈ તટવાળા વિસ્તારો (Cold & Marine Climates) માં ચાલતી ટેસ્લા કારોની બેટરી લાઈફ વધુ ગરમીવાળા વિસ્તારો (Hot Climates) માં ચાલતી કારોની સરખામણીએ વધુ સારી હોય છે. ચાલો આ સંપૂર્ણ સંશોધન, તેના વૈજ્ઞાનિક કારણો અને ઈવીની બેટરીને સુરક્ષિત રાખવાની રીતો વિશે વિગતવાર જાણીએ.
રેન્જ સ્કોર અને ક્લાઈમેટ ઝોન શું છે?
રેન્જ સ્કોર (Range Score) – આ એક નંબર હોય છે જે જણાવે છે કે નવી કારની સરખામણીએ આજે તમારી ગાડીની બેટરી કેટલા ટકા બચી છે. ઉદાહરણ તરીકે જો રેન્જ સ્કોર 90 છે, તો તેનો અર્થ છે કે કાર આજે પણ તેની શરૂઆતની રેન્જની 90% રેન્જ આપી શકે છે.
ક્લાઈમેટ ઝોન (Climate Zones) – અમેરિકી ઉર્જા વિભાગ અનુસાર હવામાનને અનેક ભાગોમાં વહેંચવામાં આવ્યું છે. આ અભ્યાસ માટે વૈજ્ઞાનિકોએ ભેજવાળી અને સૂકી ગરમીને એક શ્રેણીમાં રાખી અને ઠંડી, અતિશય ઠંડી તથા દરિયાઈ વિસ્તારોને બીજી શ્રેણીમાં રાખ્યા.
આ સંશોધન ટેસ્લા પર જ કેમ થયું? – આના બે કારણો છે. પ્રથમ, મોટાભાગના લોકો પાસે ટેસ્લા કારો છે, જેનાથી ડેટા મેળવવો સરળ હતો. બીજું, ટેસ્લાનું બેટરી થર્મલ મેનેજમેન્ટ (કુલિંગ સિસ્ટમ) ખૂબ એડવાન્સ છે. ગાડી ભલે ચાર્જિંગ પર લાગેલી હોય કે તડકામાં ઉભી હોય, તેની સિસ્ટમ બેટરીને સુરક્ષિત તાપમાન પર રાખવા માટે આપમેળે એક્ટિવ થઈ જાય છે.
ગરમીમાં કેમ જલ્દી ખરાબ થઈ જાય છે બેટરી?
રિકરન્ટના સંશોધન મુજબ સમયની સાથે સાથે ઈવીની બેટરી લાઈફ ઓછી થાય છે. અતિશય ગરમી બેટરી માટે નુકસાનકારક હોય છે.
વૈજ્ઞાનિક કારણ – જ્યારે તાપમાન 30 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (86°F) ની પાર જતું રહે છે, ત્યારે બેટરીની અંદર થતી ઈલેક્ટ્રોકેમિકલ રિએક્શન્સ ખૂબ તેજ થઈ જાય છે.
અસર – આ અતિશય ગરમીને કારણે બેટરીની અંદર કેટલીક કેમિકલ રિએક્શન થવા લાગે છે, જેનાથી બેટરી પોતાની લાઈફ પૂરી થાય તે પહેલા જ ખરાબ થવા લાગે છે.
શું કડકડતી ઠંડીથી પણ બેટરી ખરાબ થાય છે?
ઘણીવાર લોકો વિચારે છે કે શિયાળાની ઋતુ પણ બેટરીને નુકસાન પહોંચાડે છે, પરંતુ સંશોધને તેને ખોટું સાબિત કર્યું છે.
ઠંડા હવામાનમાં ઈલેક્ટ્રિક કારની રેન્જ ચોક્કસપણે ઓછી થઈ જાય છે કારણ કે બેટરીની ઉર્જાનો એક મોટો હિસ્સો કેબિન અને બેટરીને ગરમ રાખવામાં ખર્ચ થાય છે.
ઠંડીને કારણે બેટરીને કોઈ કાયમી નુકસાન થતું નથી. જેવું હવામાન ફરી ગરમ થાય છે, કારની રેન્જ અને પર્ફોર્મન્સ પહેલા જેવું નોર્મલ થઈ જાય છે.
ગરમીથી ઈવીની બેટરીને કેવી રીતે બચાવવી?
અભ્યાસમાં જોવામાં આવ્યું કે ગરમ વિસ્તારોમાં રહેતા ઘણા ઈલેક્ટ્રિક કાર માલિકોની બેટરી પણ બિલકુલ પરફેક્ટ (હાઈ રેન્જ સ્કોર સાથે) હતી. આવું એટલા માટે થયું કારણ કે તેમણે તેમની ગાડીની સાચી કાળજી રાખી હતી. તમે પણ આ રીતોથી તમારી ઈવીની બેટરી બચાવી શકો છો.
છાંયડામાં પાર્ક કરો – જ્યારે ખૂબ તેજ તડકો હોય, તો ગાડીને હંમેશા કોઈ ગેરેજ કે છાંયડાવાળી જગ્યા પર જ ઉભી રાખો.
50% ચાર્જિંગનો નિયમ – જો તમારે મજબૂરીમાં ઈલેક્ટ્રિક કારને તેજ તડકા કે ગરમીમાં છોડવી પડી રહી છે, તો તેને 100% ફૂલ ચાર્જ કરવાને બદલે લગભગ 50% ચાર્જ પર છોડો. અડધી ચાર્જ બેટરી વધુ સ્થિર હોય છે અને આંતરિક ખામીથી બચેલી રહે છે.
LFP બેટરી પસંદ કરો – જો તમે એવા વિસ્તારમાં રહો છો જ્યાં ખૂબ તેજ ગરમી પડે છે, તો નવી કાર ખરીદતી વખતે LFP (લિથિયમ આયર્ન ફોસ્ફેટ) બેટરીવાળી ઈવી પસંદ કરો. આ બેટરીઓ ગરમીને વધુ સારી રીતે સહન કરી શકે છે.
પ્લગ-ઈન કરીને છોડો – જો તમારી કારમાં એક્ટિવ થર્મલ મેનેજમેન્ટ (સ્માર્ટ કુલિંગ) છે, તો તડકામાં ઉભી રાખતી વખતે કારની ચાર્જિંગ લિમિટ સેટ કરીને તેને ચાર્જરથી કનેક્ટેડ છોડી દો. ઘણી કારોની કુલિંગ સિસ્ટમ પ્લગ-ઈન હોવા પર વધુ સારું કામ કરે છે.
