9 સપ્ટેમ્બરે શા માટે ઉજવવામાં આવે છે World EV Day, ભારતમાં ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ્સનું વેચાણ કેવું છે?

World EV Day: દર વર્ષે 9 સપ્ટેમ્બરે સમગ્ર વિશ્વમાં વર્લ્ડ EV ડે (World EV Day) ઉજવવામાં આવે છે. જાગૃતિ અભિયાન તરીકે શરૂ થયેલો આ દિવસ આજે ઓટોમોબાઇલ ક્ષેત્રના સૌથી મોટા અને મહત્વપૂર્ણ આયોજનોમાંનો એક બની ગયો છે. આ વર્ષે એટલે કે 2026માં 7મો વર્લ્ડ EV ડે ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે, જેની થીમ ઇલેક્ટ્રિક વાહનો અપનાવવામાં આવતા ખર્ચ અને બજેટ પર કેન્દ્રિત છે. પરંતુ, શું તમને ખબર છે કે વર્લ્ડ EV ડે શા માટે ઉજવવામાં આવે છે અને ભારતમાં EVનું વેચાણ કેવું છે? ચાલો તમને તેના વિશે વિગતવાર જણાવીએ.

ભારતમાં ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ્સ (EV)નું વેચાણ કેવું છે?

1. જુલાઈ 2026માં ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ્સની કુલ 3,27,901 યુનિટ્સનું રેકોર્ડ વેચાણ નોંધાયું હતું, જે ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 66%થી વધુનો વધારો દર્શાવે છે. એટલે કે તે મહિનામાં વેચાયેલા દર 8માંથી લગભગ 1 વાહન ઇલેક્ટ્રિક હતું.
2. ઓગસ્ટ 2026માં કુલ 2,98,448 ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ્સનું વેચાણ થયું હતું. તેની સરખામણી જો ગયા વર્ષના ઓગસ્ટ સાથે કરવામાં આવે તો વેચાણમાં 52.9%નો વધારો જોવા મળે છે. તેમાં ઇલેક્ટ્રિક ટૂ-વ્હીલર, થ્રી-વ્હીલર, ફોર-વ્હીલર અને કોમર્શિયલ વ્હીકલ્સનું વેચાણ સામેલ છે.

વર્લ્ડ EV ડે શા માટે ઉજવવામાં આવે છે અને તેની શરૂઆત કોણે કરી?

• શરૂઆત – વર્લ્ડ EV ડેની શરૂઆત 2020માં સસ્ટેનેબિલિટી મીડિયા પ્લેટફોર્મ Green.TVએ ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રની દિગ્ગજ કંપની ABB સાથે મળીને કરી હતી.
• શા માટે ઉજવવામાં આવે છે? – તેનો હેતુ પેટ્રોલ અને ડીઝલથી ચાલતા વાહનોની જગ્યાએ ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી (ઈ-મોબિલિટી)ને સામાન્ય લોકોની પ્રથમ પસંદગી બનાવવાનો છે.
• ઇતિહાસ – 2020માં લૉકડાઉન દરમિયાન સ્વચ્છ થયેલી હવા અને શાંત રસ્તાઓથી પ્રેરણા લઈને આ દિવસની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી.

વર્લ્ડ EV ડે 2026ની થીમ શું છે?

• થીમ – આ વર્ષે એટલે કે 2026 માટે વર્લ્ડ EV ડેની થીમ છે “Switching Electric: driving down the cost of motoring”. એટલે કે ઇલેક્ટ્રિક તરફ વળવું અને ડ્રાઇવિંગનો ખર્ચ ઘટાડવો.
• બજેટ પર ફોકસ – પેટ્રોલ-ડીઝલની સતત બદલાતી કિંમતો વચ્ચે 2026ની આ થીમ લોકોને એ સમજાવવા પર કેન્દ્રિત છે કે બેટરીના ઘટતા ભાવ અને કિફાયતી EV મોડલ્સને કારણે હવે ઇલેક્ટ્રિક વાહન ચલાવવું પેટ્રોલની સરખામણીમાં પ્રતિ કિલોમીટર ઘણું સસ્તું પડે છે.

ચાર્જિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને સરકારી યોજનાઓ

ભારતમાં EV હવે માત્ર ભવિષ્યની ટેક્નોલોજી નથી, પરંતુ આજની વાસ્તવિકતા બની ચૂકી છે.

• રેકોર્ડ વેચાણ – નાણાકીય વર્ષ 2026 (FY2026)માં ભારતમાં 24.5 લાખથી વધુ EVsનું વેચાણ થયું, જે વાર્ષિક ધોરણે 25%નો વધારો છે. તેમાં પેસેન્જર કારના વેચાણમાં 80%થી વધુનો ઉછાળો જોવા મળ્યો.
• ચાર્જિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર – 2026 સુધીમાં ભારતમાં પબ્લિક ચાર્જિંગ સ્ટેશનોની સંખ્યા 27,000થી વધુ થઈ ચૂકી છે, જે ત્રણ વર્ષ પહેલાંની સરખામણીમાં ચાર ગણી છે. તેમાં કર્ણાટક અને મહારાષ્ટ્ર સૌથી આગળ છે.
• સરકારી યોજનાઓ – FAME અને PLI જેવી સરકારી નીતિઓએ સ્થાનિક સ્તરે બેટરી અને વાહનોના ઉત્પાદનને ઘણું પ્રોત્સાહન આપ્યું છે.