Bank Vs NBFC Loan: પૈસાની જરૂર પડવા પર લોકો બેંકમાંથી લોન લે છે. આ સિવાય લોન પોતાની અલગ અલગ જરૂરિયાતોને પણ પૂરી કરવા માટે બેંકમાંથી લોન લે છે. લોન લેવા માટે કેટલાક લોકો બેંકનો સહારો લે છે. તો વળી કેટલાક લોકો નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્સિયલ કંપની એટલે કે NBFC પાસેથી લોન લે છે. હવે બેંક કે NBFC, બંનેમાંથી લોન લેવામાં શું તફાવત હોય છે અને ક્યાંથી લોન લેવી વધુ ફાયદાકારક હોય છે? આજે અમે તમને આના જ વિશે જણાવવાના છીએ.
NBFC કંપનીઓ પર્સનલ લોન, ઓટો લોન, બિઝનેસ લોન અને ઘણી પ્રકારની નાણાકીય સેવાઓ આપે છે. જોકે, બેંક અને NBFC બંનેનું કામ લોન આપવાનું છે પરંતુ તેમના કામ કરવાની રીત ઘણી અલગ હોય છે. આવી સ્થિતિમાં કોઈ પણ નાણાકીય સંસ્થા પાસેથી લોન લેતા પહેલાં આ બંને વચ્ચેનો તફાવત સમજવો અત્યંત જરૂરી છે. ચાલો જાણીએ વિગતો.
બેંક અને NBFC કેવી રીતે કરે છે કામ ?
બેંક સંપૂર્ણ રીતે લાઇસન્સ પ્રાપ્ત અને રેગ્યુલેટેડ નાણાકીય સંસ્થાઓ હોય છે. તે ગ્રાહકો પાસેથી જમા રાશિ લે છે અને તે જ આધાર પર લોન તથા અન્ય નાણાકીય સેવાઓ પ્રદાન કરે છે. આ જ કારણે બેંકો પર નિયમો અને દેખરેખ ઘણી કડક હોય છે.
વળી, NBFC પણ ગ્રાહકોને લોન આપે છે પરંતુ તેમને પરંપરાગત બેંકોની જેમ ડિમાન્ડ ડિપોઝિટ સ્વીકારવાની પરવાનગી હોતી નથી એટલે કે તે સીધા સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ જેવી સુવિધાઓ નથી આપતી. આવી સ્થિતિમાં આ જ કારણે NBFC પર નિયમો અપેક્ષાકૃત ઓછા કડક હોય છે અને તે ઘણા મામલાઓમાં વધુ લવચીક રીતે કામ કરી શકે છે.
બેંક અને NBFC માં લોન અપ્રૂવલ અને પાત્રતા
બેંક લોન આપતા પહેલાં ગ્રાહકોના દસ્તાવેજો, આવક, ક્રેડિટ સ્કોર અને નાણાકીય સ્થિતિની તપાસ કરે છે. આવી સ્થિતિમાં બેંકમાંથી લોન લેવા માટે સારી ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી અને મજબૂત નાણાકીય રેકોર્ડ હોવો જરૂરી માનવામાં આવે છે. વળી NBFC તે લોકોને પણ લોન આપવા માટે તૈયાર રહે છે જેમને બેંક આસાનીથી લોન નથી આપતી જેમ કે પહેલીવાર લોન લેનારા લોકો, સ્વરોજગાર ધરાવતી વ્યક્તિઓ અને ઓછી ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી વાળા ગ્રાહકો. આ કારણે NBFC તે લોકો માટે સારો વિકલ્પ બની શકે છે જેમને ઝડપથી અને સરળ રીતે નાણાકીય સહાયતા જોઈએ છે.
બેંક અને NBFC માં વ્યાજ દર અને અન્ય ચાર્જ
બેંક સામાન્ય રીતે ઓછા વ્યાજ દર પર લોન આપે છે કારણ કે તે ગ્રાહકોની જમા રાશિના આધાર પર ફંડ એકઠું કરે છે. આવી સ્થિતિમાં તેમની પડતર ઓછી હોય છે. વળી NBFC ને બીજા સ્ત્રોતોમાંથી પૈસા એકઠા કરવા પડે છે, જેના કારણે તેમના વ્યાજ દરો ઘણીવાર થોડા વધારે હોઈ શકે છે. જોકે, માત્ર વ્યાજ દર જોઈને નિર્ણય લેવો યોગ્ય નથી. લોન લેતી વખતે આ વાતો પર પણ ધ્યાન આપવું જોઈએ જેમ કે પ્રોસેસિંગ ફી, પ્રીપેમેન્ટ કે ફોરક્લોઝર ચાર્જ, લેટ પેમેન્ટ પેનલ્ટી અને અન્ય છુપા શુલ્ક. ઘણીવાર ઓછી વ્યાજ વાળી લોન પણ કુલ ખર્ચની દ્રષ્ટિએ મોંઘી સાબિત થઈ શકે છે.
આજના ડિજિટલ યુગમાં ઘણી NBFC ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને ઝડપથી લોન પ્રોસેસ કરે છે. ઓનલાઇન વેરિફિકેશન અને ડિજિટલ ડોક્યુમેન્ટેશનના કારણે ઘણા મામલાઓમાં થોડા કલાકો કે એક-બે દિવસમાં લોન મળી જાય છે. આની સરખામણીએ બેંકોમાં પ્રક્રિયા અપેક્ષાકૃત લાંબી હોઈ શકે છે કારણ કે ત્યાં દસ્તાવેજોની તપાસ અને મંજૂરીની પ્રક્રિયા વધુ વિગતવાર હોય છે. આવી સ્થિતિમાં જો કોઈ વ્યક્તિને તરત જ પૈસાની જરૂર છે, તો NBFC એક ઝડપી વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે.
NBFC અવારનવાર ગ્રાહકોની જરૂરિયાત અનુસાર વધુ લવચીક રિપેમેન્ટ વિકલ્પ આપે છે. તે નાના બિઝનેસ, ફ્રીલાન્સર અને અલગ પ્રકારની આવક વાળા લોકો માટે વિશેષ યોજનાઓ પણ રજૂ કરે છે. વળી, બેંક માત્ર લોન જ નહીં પરંતુ બીજી ઘણી નાણાકીય સેવાઓ પણ આપે છે, જેમ કે સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ, ક્રેડિટ કાર્ડ, રોકાણ અને વીમા સેવાઓ. આનાથી ગ્રાહકોને એક જ જગ્યાએ ઘણી નાણાકીય સુવિધાઓ મળી જાય છે અને બેંક વધુ ભરોસાપાત્ર વિકલ્પ લાગી શકે છે.
