Gold Demand Falls: શું હવે સોનું પોતાની ચમક ગુમાવી રહ્યું છે? રોકાણ માટે સોના પર નિર્ભર રહેનારા ઘણા લોકો હવે તેનાથી અંતર બનાવી રહ્યા છે. આ જ કારણ છે કે છેલ્લા કેટલાક સમયથી સોનાની માંગમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. હકીકતમાં, રેકોર્ડ ઊંચી કિંમતો, આયાત શુલ્કમાં વધારો અને લગ્ન-પ્રસંગ માટેના ઓછા શુભ મુહૂર્તોના કારણે ચાલુ વર્ષની એપ્રિલ-જૂન ત્રિમાસિક દરમિયાન ભારતમાં સોનાની કુલ માંગ ઘટીને છેલ્લા છ વર્ષના સૌથી નીચા સ્તરે આવી ગઈ છે.
રિપોર્ટમાં સામે આવેલી માહિતી
વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલ (World Gold Council – WGC)ના તાજેતરના રિપોર્ટ અનુસાર, અક્ષય તૃતીયા દરમિયાન થયેલી ખરીદી છતાં કુલ વપરાશના પ્રમાણમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. જોકે, સોનાના ભાવ આસમાને હોવાને કારણે આ સમયગાળા દરમિયાન દેશમાં સોનાની ખરીદી પર કુલ ખર્ચ રેકોર્ડ 1,97,900 કરોડ રૂપિયા રહ્યો. બીજી તરફ સોનાની કિંમત તેના ઓલ ટાઇમ હાઇની સરખામણીએ 25 ટકાથી વધુ ઘટી ગઈ છે.
કયા ક્ષેત્રમાં કેટલો ઘટાડો?
રિપોર્ટ અનુસાર એપ્રિલ-જૂન ત્રિમાસિક દરમિયાન સોનાની માંગમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો. વાર્ષિક ધોરણે આ સમયગાળા દરમિયાન કુલ સોનાની માંગમાં 6 ટકાનો ઘટાડો થયો અને તે 131 ટન રહી. જ્યારે દાગીનાની માંગમાં 15 ટકાનો ઘટાડો થયો અને તે 75.1 ટન રહી, જ્યારે ગયા વર્ષની સમાન અવધિમાં તે 88.8 ટન હતી.
માંગમાં ઘટાડાના 5 મુખ્ય કારણો
- રેકોર્ડ કિંમતો: સ્થાનિક બજારમાં સોનાના ભાવ ગયા વર્ષની સરખામણીએ લગભગ 60 ટકા મોંઘા રહ્યા, જેના કારણે ગ્રાહકોએ ઓછા વજન અને ઓછા કેરેટના દાગીનાને પ્રાથમિકતા આપી.
- આયાત શુલ્કમાં વધારો: મે મહિનાના મધ્યમાં આયાત શુલ્ક વધારીને 15 ટકા કરવામાં આવ્યું, ત્યારબાદ સોનાની ખરીદીમાં ભારે મંદી આવી.
- ઓછા શુભ મુહૂર્ત: મે અને જૂન દરમિયાન લગ્ન માટે ઓછા શુભ મુહૂર્ત હોવાને કારણે દાગીનાના વેચાણ પર અસર પડી.
- પ્રધાનમંત્રીની અપીલ: બિનજરૂરી સોનાની ખરીદી ઘટાડવા અને બચતના અન્ય વિકલ્પો અપનાવવા અંગે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની અપીલની પણ બજાર પર અસર જોવા મળી.
- વળતર ન મળવું: સોનું હવે રોકાણકારોને સારું વળતર આપી રહ્યું નથી. ઓલ ટાઇમ હાઇ પરથી ભારે ઘટાડા બાદ તેની કિંમતોમાં મોટો ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળ્યો છે. કુલ કિંમતોમાં ઘટાડો નોંધાયો છે.
રોકાણની માંગમાં તેજી
આ ત્રિમાસિક દરમિયાન રોકાણની માંગ ઉત્સાહજનક રહી. સોનાની બાર અને સિક્કાઓની માંગ 9 ટકા વધીને 50.3 ટન થઈ ગઈ.
ભારતના Gold ETF માં 4.2 ટનનું રોકાણ આવ્યું, જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે Gold ETF માંથી નાણાંની ઉપાડ જોવા મળી.
એપ્રિલ-જૂન ત્રિમાસિક દરમિયાન ભારતમાં કુલ સોનાનું રિસાયક્લિંગ 17 ટકા ઘટીને 19.2 ટન રહ્યું, જ્યારે ગયા વર્ષની સમાન અવધિમાં તે 23.1 ટન હતું.
ભારતમાં કુલ સોનાની આયાત 23 ટકા ઘટીને 98.1 ટન રહી, જ્યારે ગયા વર્ષે તે 127.4 ટન હતી.
સોનાની કિંમત ઘટી
છેલ્લા 6 મહિનામાં સોનાની કિંમતોમાં પણ મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. જાન્યુઆરી 2026ના અંતમાં MCX પર 24 કેરેટ સોનાનો ભાવ પ્રતિ 10 ગ્રામ લગભગ 1.93 લાખ રૂપિયા સુધી પહોંચ્યો હતો. આ તેનો ઓલ ટાઇમ હાઇ હતો. હાલમાં તે લગભગ 1.42 લાખ રૂપિયા છે. એટલે કે સોનું તેના ઓલ ટાઇમ હાઇની સરખામણીએ 26 ટકાથી વધુ ઘટી ગયું છે.
