Income Tax Rules 2026: સરકારે ઇન્કમ ટેક્સનો નવો નિયમ Income Tax Rules 2026 અધિસૂચિત કરી દીધો છે. આમાં સરકારે HRA થી લઈને કેપિટલ ગેઈન્સ સુધીમાં ફેરફાર કર્યા છે. મોટા શહેરોમાં રહેતા અને નોકરી કરતા લોકોને HRA છૂટનો વધુ ફાયદો મળશે. બીજી તરફ ભાડૂઆતે મકાનમાલિક સાથે પોતાનો સંબંધ પણ જણાવવો પડશે. આ નવા નિયમો 1 એપ્રિલ 2026 (નાણાકીય વર્ષ 2026-27) થી લાગુ થશે. તેની અસર જુલાઈ 2027 માં ભરવામાં આવતા ITR પર જોવા મળશે.
જાણો શું-શું થયો ફેરફાર?
1. સેલેરીડ લોકો માટે HRA માં છૂટ
નવા નિયમો હેઠળ પગારદાર કર્મચારીઓ માટે હાઉસ રેન્ટ એલાઉન્સ (HRA) છૂટના નિયમો સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યા છે.
હવે ભારતના 8 મુખ્ય શહેરો માં રહેતા કર્મચારીઓને તેમના પગારના 50% સુધીની HRA છૂટ મળશે. આ શહેરો દિલ્હી, મુંબઈ, કોલકાતા, ચેન્નાઈ, હૈદરાબાદ, પુણે, અમદાવાદ અને બેંગલુરુ છે.
આ 8 શહેરો સિવાયના અન્ય સ્થળોએ રહેતા લોકો માટે HRA છૂટની મર્યાદા 40% રહેશે.
2. મકાનમાલિક સાથે જણાવવો પડશે સંબંધ
ટેક્સ ચોરી રોકવા માટે સરકારે હવે પારદર્શિતા વધારી દીધી છે. ઇન્કમ ટેક્સના નવા નિયમો મુજબ ટેક્સપેયર્સે હવે ફોર્મ 124 માં એ ખુલાસો કરવો પડશે કે તેમનો મકાનમાલિક સાથે શું સંબંધ છે.
HRA છૂટની ગણતરી હજુ પણ ત્રણ આધારોમાંથી સૌથી ઓછી રકમ પર થશે: 1. પ્રાપ્ત થયેલ વાસ્તવિક HRA, 2. ચૂકવેલ ભાડું (પગારના 10% બાદ કર્યા પછી) અને 3. પગારના 50% અથવા 40%.
3. સ્ટોક એક્સચેન્જો માટે કડક નિયમો
સરકારે ઇન્કમ ટેક્સના નવા નિયમોમાં સ્ટોક એક્સચેન્જોને લઈને પણ કેટલાક ફેરફાર કર્યા છે. ડેરિવેટિવ ટ્રેડિંગ (F&O) માટે માન્યતા પ્રાપ્ત સ્ટોક એક્સચેન્જ કહેવા માટે હવે એક્સચેન્જોએ કડક શરતોનું પાલન કરવું પડશે:
એક્સચેન્જોએ ગ્રાહકોના PAN અને યુનિક ક્લાયન્ટ આઈડી જેવા ડેટાને ફરજિયાતપણે કેપ્ચર કરવા પડશે.
તમામ કેશ અને ડેરિવેટિવ વ્યવહારોનો સંપૂર્ણ ઓડિટ ટ્રેલ 7 વર્ષ સુધી સુરક્ષિત રાખવો પડશે.
એક્સચેન્જોએ દરેક મહિનાની 15 તારીખ સુધીમાં આવકવેરા મહાનિદેશક (સિસ્ટમ) ને માસિક વિગતો સબમિટ કરવી પડશે.
4. એસેટ હોલ્ડિંગ પીરિયડ પર સ્પષ્ટતા
કેપિટલ ગેઈન્સની ગણતરી માટે હોલ્ડિંગ પીરિયડ (સંપત્તિ પાસે રાખવાનો સમયગાળો એટલે કે શોર્ટ ટર્મ કે લોન્ગ ટર્મ) ને લઈને નિયમો સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યા છે:
જો તમે બોન્ડ અથવા ડિબેન્ચરને શેરમાં બદલ્યા છે, તો હોલ્ડિંગ પીરિયડની ગણતરી મૂળ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ ખરીદ્યાની તારીખથી કરવામાં આવશે.
જો અચલ સંપત્તિ ઇન્કમ ડિકલેરેશન સ્કીમ (IDS) 2016 હેઠળ જાહેર કરેલી છે, તો હોલ્ડિંગ પીરિયડ રજિસ્ટર્ડ ડીડની તારીખથી ગણવામાં આવશે. અન્ય સંપત્તિઓના કિસ્સામાં હોલ્ડિંગ પીરિયડની ગણતરી 1 જૂન 2016 થી થશે.
શું છે નવા નિયમોનો ઉદ્દેશ્ય?
સરકારનું માનવું છે કે નવા Income Tax Rules 2026 થી ટેક્સ સિસ્ટમમાં પારદર્શિતા વધશે અને નિયમો વધુ સ્પષ્ટ થશે. જોકે આનાથી ટેક્સપેયર્સ અને કંપનીઓ માટે કોમ્પ્લાયન્સ (પાલન) નો વ્યાપ પણ વધશે. સરકારનો ફોકસ ટેક્સ ચોરી રોકવા અને સિસ્ટમને આધુનિક બનાવવાનો છે.
