ઈરાન યુદ્ધની અસરથી ભારત પર મોંઘા ક્રૂડનો બોજ, 14 વર્ષમાં બ્રેન્ટની સરેરાશ કિંમત સૌથી ઊંચી
India Crude Oil Imports: ભારત વિશ્વમાં ક્રૂડ ઓઇલનો ત્રીજો સૌથી મોટો વપરાશકાર દેશ છે. દેશમાં દરરોજ ક્રૂડ ઓઇલનો વપરાશ આશરે 55 લાખ બેરલ છે. ઓક્ટોબરમાં બેન્ચમાર્ક બ્રેન્ટની સરેરાશ કિંમત 14 વર્ષમાં સૌથી વધુ રહી હતી. તેના કારણે ભારતનું આયાત બિલ ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 88% વધીને 19.5 અબજ ડોલર પર પહોંચી ગયું હતું. અહેવાલમાં તેલ મંત્રાલયના આંકડાઓને ટાંકીને આ માહિતી આપવામાં આવી છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું આશરે 90% ક્રૂડ ઓઇલ આયાત કરે છે.
ઓક્ટોબરમાં બ્રેન્ટની સરેરાશ કિંમત પ્રતિ બેરલ 123.95 ડોલર રહી હતી, જે માર્ચ 2012 પછીની સૌથી ઊંચી સપાટી છે. ગયા વર્ષના ઓક્ટોબરમાં આ કિંમત 64.54 ડોલર હતી. ઈરાન યુદ્ધ બાદથી જ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ઊંચા સ્તરે રહ્યા છે. માર્ચથી ઓક્ટોબર દરમિયાન બ્રેન્ટની સરેરાશ કિંમત પ્રતિ બેરલ 103.23 ડોલર રહી હતી.
ક્રૂડ ઓઇલની કિંમત
જોકે, ઓક્ટોબરમાં અમેરિકામાં મધ્યસત્ર ચૂંટણી પહેલાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો હતો. એવું માનવામાં આવતું હતું કે આ ચૂંટણી બાદ અમેરિકા ફરી એકવાર ઈરાન પર હુમલા શરૂ કરી શકે છે. આ આશંકાને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો હતો. જોકે, હાલમાં તે પ્રતિ બેરલ આશરે 92 ડોલરની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે.
ઓક્ટોબરમાં ભારતની ક્રૂડ ઓઇલની આયાત ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 11% વધી હતી. તેના કારણે પણ ક્રૂડ ઓઇલનું આયાત બિલ વધ્યું છે. એપ્રિલથી સપ્ટેમ્બર દરમિયાન તેમાં માત્ર 1%નો વધારો થયો હતો. સ્ટ્રેટ ઑફ હોર્મુઝમાંથી તેલનો પુરવઠો વધવાને કારણે ભારતની આયાતમાં વધારો થયો છે.
રિફાઇન્ડ પ્રોડક્ટ્સની નિકાસ
જોકે, આ સમયગાળા દરમિયાન રિફાઇન્ડ પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સની આયાત 12% ઘટીને 1.5 અબજ ડોલર રહી હતી. તેના જથ્થામાં 42%નો ઘટાડો થયો છે. આ દરમિયાન રિફાઇન્ડ પ્રોડક્ટ્સની નિકાસથી કંપનીઓની આવક વધી છે. ઓક્ટોબરમાં નિકાસની આવક 90% વધીને 6.3 અબજ ડોલર પર પહોંચી હતી, જ્યારે નિકાસના જથ્થામાં માત્ર 6%નો વધારો થયો હતો.
એપ્રિલથી સપ્ટેમ્બર દરમિયાન રિફાઇન્ડ પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સની નિકાસથી ભારતીય કંપનીઓની આવકમાં 34%નો વધારો થયો હતો, જ્યારે નિકાસના જથ્થામાં 18%નો ઘટાડો થયો હતો. વૈશ્વિક સ્તરે આ પ્રોડક્ટ્સની કિંમતો વધવાથી કંપનીઓને ફાયદો થયો છે. રિફાઇન્ડ પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સ ભારતમાંથી સૌથી વધુ નિકાસ થતી વસ્તુઓમાં સામેલ છે. અમેરિકાની મધ્યસત્ર ચૂંટણીમાં ડેમોક્રેટ્સની મોટી જીત બાદથી ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં નરમાઈ આવી છે.

