Indian Railways New Rules: રેલવેએ ટ્રેનમાં મુસાફરી સાથે જોડાયેલા ઘણા નિયમોમાં બદલાવ કર્યા છે. જો તમે ટ્રેનમાં મુસાફરી કરો છો તો તમને નવા નિયમો વિશે ખબર હોવી જોઈએ. ખરેખર, ભારતીય રેલવેએ મુસાફરોની સુવિધાને વધુ સારી બનાવવા માટે ઘણા ખાસ પગલાં લીધા છે. હવે ખાસ કરીને વરિષ્ઠ નાગરિકો, ૪૫ વર્ષથી ઉપરની મહિલાઓ, સગર્ભા મહિલાઓ, દૃષ્ટિહીન મુસાફરો અને દિવ્યાંગજનો માટે ટ્રેન યાત્રાને આરામદાયક બનાવવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. રેલવેએ આ મુસાફરો માટે ઘણી નવી સુવિધાઓ શરૂ કરી છે.
૧. લોઅર બર્થ ફાળવણી (Lower Berth Allotment)
જો તમે વરિષ્ઠ નાગરિક છો અથવા ૪૫ વર્ષથી ઉપરની મહિલા છો કે સગર્ભા મહિલા છો અને ટિકિટ બુક કરતી વખતે જો તમે લોઅર બર્થની પસંદગી ન પણ કરી હોય, તો પણ તમને ઉપલબ્ધતાના આધારે આપોઆપ લોઅર બર્થ મળી જશે. આ તે લોકો માટે મોટી રાહતની વાત છે જેમને સીડીઓ ચઢવામાં તકલીફ પડે છે.
રેલવેએ એ પણ નક્કી કર્યું છે કે દરેક કોચમાં વરિષ્ઠ નાગરિકો, ૪૫ વર્ષથી ઉપરની મહિલાઓ અને સગર્ભા મહિલાઓ માટે કેટલીક લોઅર બર્થ અનામત રહેશે:
કોચનો પ્રકાર – અનામત લોઅર બર્થની સંખ્યા
સ્લીપર ક્લાસ – ૬-૭ લોઅર બર્થ
૩AC – ૪-૫ લોઅર બર્થ
૨AC – ૩-૪ લોઅર બર્થ
આ સંખ્યા ટ્રેનમાં કોચની સંખ્યા પ્રમાણે થોડી ઓછી કે વધારે હોઈ શકે છે.
૨. દિવ્યાંગજનો માટે ખાસ ક્વોટા (Quota)
દિવ્યાંગજન મુસાફરો અને તેમની સાથે મુસાફરી કરનારા અટેન્ડન્ટ માટે બધી મેઇલ અને એક્સપ્રેસ ટ્રેનોમાં, અહીં સુધી કે રાજધાની અને શતાબ્દી જેવી પ્રીમિયમ ટ્રેનોમાં પણ, સીટોનો એક ખાસ ક્વોટા અનામત કરી દેવામાં આવ્યો છે. આ મુસાફરોને અલગ-અલગ ક્લાસમાં નીચે મુજબ સીટો મળશે:
સ્લીપર ક્લાસ: ચાર બર્થ (જેમાં બે લોઅર અને બે મિડલ બર્થ સામેલ છે).
૩AC/૩E: ચાર બર્થ (જેમાં બે લોઅર અને બે મિડલ બર્થ સામેલ છે).
રિઝર્વ્ડ સેકન્ડ સિટિંગ (૨S) અને એર કન્ડિશન ચેર કાર (CC): ચાર સીટો.
૩. દિવ્યાંગજનો માટે અલગ કોચ
હવે મોટાભાગની મેઇલ અને એક્સપ્રેસ ટ્રેનોમાં દિવ્યાંગજનો માટે અલગ કોચ હશે. આ કોચોને ખાસ કરીને દિવ્યાંગજનોની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવ્યા છે.
આમાં પહોળા દરવાજા છે જેથી વ્હીલચેર સરળતાથી અંદર-બહાર જઈ શકે.
બર્થ પણ મોટા છે અને ટોઇલેટ પણ મોટા અને આરામદાયક છે.
આમાં ગ્રૅબ રેલ (પકડવા માટે હેન્ડલ), વ્હીલચેર પાર્કિંગની જગ્યા અને યોગ્ય ઊંચાઈ પર લાગેલા શીશા અને વૉશ બેસિન પણ છે.
૪. દૃષ્ટિહીન મુસાફરો માટે બ્રેઇલ સાઇનબોર્ડ
જે મુસાફરોને જોવામાં તકલીફ હોય છે, તેમના માટે રેલવેએ બ્રેઇલ લિપિમાં સાઇનબોર્ડ લગાવવાની સુવિધા શરૂ કરી છે. આ સાઇનબોર્ડ પર બ્રેઇલ સ્ક્રિપ્ટ પણ લખેલી હશે, જેનાથી દૃષ્ટિહીન મુસાફરો સરળતાથી સમજી શકે કે કઈ વસ્તુ ક્યાં છે.
૫. આધુનિક ટ્રેનોમાં ખાસ સુવિધાઓ
નવી વંદે ભારત અને અમૃત ભારત ટ્રેનોમાં તો ઍક્સેસિબિલિટી (સુલભતા) ને લઈને વધુ આધુનિક સુવિધાઓ આપવામાં આવી છે:
વંદે ભારત ટ્રેનોના પહેલા અને છેલ્લા કોચમાં વ્હીલચેર માટે જગ્યા છે.
સાથે જ, દિવ્યાંગજનો માટે ખાસ ડિઝાઇન કરેલા ટોઇલેટ અને રૅમ્પ પણ છે, જેનાથી મુસાફરોને ટ્રેનમાં ચઢવા અને ઉતરવામાં સરળતા રહે.
રિઝર્વ્ડ કોચોમાં એન્ટ્રી અને એક્ઝિટ દરવાજા પર નિશાન પણ લગાવવામાં આવ્યા છે જેથી મુસાફરોને સરળતા રહે.
