NPS New Rules 2025: નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) માં રોકાણ કરનારાઓ માટે સારા સમાચાર છે. પેન્શન ફંડ રેગ્યુલેટરી એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (PFRDA) એ NPS સબ્સ્ક્રાઇબર્સ માટે ઘણા મોટા ફેરફારો કર્યા છે. આ ફેરફારો સરકારી, બિન-સરકારી અને NPS-લાઇટ સ્વાવલંબનના તમામ સબ્સ્ક્રાઇબર્સ પર લાગુ થશે. આ ફેરફારોથી NPS ને વધુ લવચીક અને ફાયદાકારક બનાવવામાં આવ્યું છે. અહીં અમે તમને એવા ૧૦ નિયમો વિશે જણાવી રહ્યા છીએ જેમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે.
૧. રોકાણની ઉંમર
સૌથી મોટો ફેરફાર એ છે કે હવે NPS સબ્સ્ક્રાઇબર્સ ૭૫ વર્ષની ઉંમરને બદલે ૮૫ વર્ષની ઉંમર સુધી પણ પોતાના NPS ખાતામાં રોકાણ ચાલુ રાખી શકે છે. આ સુવિધા સરકારી અને બિન-સરકારી બંને પ્રકારના સબ્સ્ક્રાઇબર્સ માટે છે. આનો અર્થ એ છે કે તમે તમારા રિટાયરમેન્ટ પ્લાનિંગને વધુ લાંબું ખેંચી શકો છો અને વધુ પૈસા જમા કરી શકો છો.
૨. ૨૦% એન્યુટી ખરીદવાનો વિકલ્પ
પહેલાં, જ્યારે તમે નિવૃત્ત થતા હતા અથવા અમુક ખાસ પરિસ્થિતિઓમાં, તમારે તમારા કુલ જમા પૈસાના ૪૦% હિસ્સો એન્યુટી ખરીદવામાં લગાવવો પડતો હતો. ખાસ કરીને જો તમારું જમા કોર્પસ ૫ લાખ રૂપિયાથી વધુ હતું તો આવું કરવું પડતું હતું. પરંતુ હવે, બિન-સરકારી ક્ષેત્રના સબ્સ્ક્રાઇબર્સ માટે આ નિયમ બદલાઈ ગયો છે. હવે તેઓ તેમના કુલ જમા પૈસા (Accumulated Pension Wealth) નો માત્ર ૨૦% હિસ્સો જ એન્યુટી ખરીદવામાં લગાવી શકે છે. એન્યુટી એક પ્રકારની પેન્શન યોજના હોય છે જે નિવૃત્તિ પછી તમને નિયમિત આવક આપે છે.
૩. ૧૦૦% રકમ ઉપાડવાની સુવિધા
બીજો એક મોટો ફેરફાર એ છે કે હવે સરકારી અને બિન-સરકારી બંને પ્રકારના સબ્સ્ક્રાઇબર્સ પોતાના NPS ખાતામાંથી ૧૦૦% રકમ એકસાથે ઉપાડી શકે છે, ભલે તેમનું જમા કોર્પસ ૮ લાખ રૂપિયા કે તેથી ઓછું હોય. પહેલાં આ સુવિધા અમુક ખાસ શરતો સાથે જ મળતી હતી.
૪. સિસ્ટમેટિક યુનિટ રિડેમ્પશનની શરૂઆત
NPS માંથી પૈસા ઉપાડવાની એક નવી રીત પણ શરૂ કરવામાં આવી છે, જેને ‘સિસ્ટમેટિક યુનિટ રિડેમ્પશન’ કહે છે. આ રીતમાં, સરકારી અને બિન-સરકારી બંને ક્ષેત્રોના સબ્સ્ક્રાઇબર્સ પોતાના NPS કોર્પસમાંથી ધીરે ધીરે, એટલે કે હપ્તાઓમાં, યુનિટ્સ ઉપાડે છે. પરંતુ આ સુવિધાનો લાભ લેવા માટે, તમારે ઓછામાં ઓછા છ વર્ષ સુધી આ યુનિટ્સ ઉપાડવા પડશે. આ તે લોકો માટે ફાયદાકારક હોઈ શકે છે જેઓ નિવૃત્તિ પછી એકસાથે મોટી રકમ ઉપાડવા માંગતા નથી, પરંતુ ધીમે ધીમે પોતાની જરૂરિયાત મુજબ પૈસા ઉપાડવા માંગે છે.
૫. નવા કોર્પસ સ્લેબ
સરકારે NPS કોર્પસ માટે નવા સ્લેબ પણ બનાવ્યા છે. હવે ૮ લાખ રૂપિયા સુધી અથવા ૮ લાખ રૂપિયાથી વધુ અને ૧૨ લાખ રૂપિયા સુધીના કોર્પસ માટે અલગ-અલગ નિયમો હશે. જો તમારું જમા કોર્પસ ૮ લાખ રૂપિયા કે તેથી ઓછું છે, તો ૬૦ વર્ષની ઉંમરે અથવા અમુક ખાસ પરિસ્થિતિઓમાં તમે તમારા NPS રિટાયરમેન્ટ કોર્પસના ૧૦૦% સુધી ઉપાડી શકો છો.
૬. ૬૦ વર્ષ પહેલાં વધુ વખત પૈસા ઉપાડવાની સુવિધા
હવે NPS સબ્સ્ક્રાઇબર્સ ૬૦ વર્ષની ઉંમર પહેલાં અથવા સુપરએન્યુએશન (સેવાનિવૃત્તિ) કે રિટાયરમેન્ટ પહેલાં, જે પણ પછી હોય, મહત્તમ ચાર વખત પૈસા ઉપાડી શકશે. પહેલાં આ મર્યાદા ત્રણ વખત હતી. જોકે, દરેક વખતે પૈસા ઉપાડવા વચ્ચે ઓછામાં ઓછા ચાર વર્ષનું અંતર હોવું જરૂરી છે. આ તે લોકો માટે રાહતની વાત છે જેમને ૬૦ વર્ષની ઉંમર પહેલાં અચાનક પૈસાની જરૂર પડી શકે છે.
૭. ૬૦ વર્ષ પછી પણ પૈસા ઉપાડવા પર ૩ વર્ષનો ગેપ
જો તમે ૬૦ વર્ષની ઉંમર પછી પણ NPS માં રહો છો, તો તમે તમારા કોર્પસમાંથી આંશિક ઉપાડ કરી શકો છો. હવે આ આંશિક ઉપાડ વચ્ચે ઓછામાં ઓછા ત્રણ વર્ષનું અંતર રાખવું પડશે. પરંતુ, આ સુવિધાનો લાભ લેવા માટે, ઉપાડવામાં આવતી રકમ તમારા કુલ યોગદાનના ૨૫% થી વધુ ન હોવી જોઈએ. જો તમારી પાસે એકથી વધુ યોગદાન સ્ટ્રીમ હોય, તો તે તમારા ‘પોતાના દ્વારા કરવામાં આવેલા યોગદાન’ ના ૨૫% હશે.
૮. એક્ઝિટની સુવિધા
નવા નિયમો અનુસાર, જો કોઈ NPS સબ્સ્ક્રાઇબર ભારતનો નાગરિક રહેતો નથી, તો તે પોતાનું વ્યક્તિગત પેન્શન ખાતું બંધ કરી શકે છે અને પોતાના જમા કરેલા પૂરા પૈસા એકસાથે ઉપાડી શકે છે. આ તે લોકો માટે એક મહત્વપૂર્ણ સુવિધા છે જેઓ વિદેશમાં વસી જાય છે અથવા અન્ય કોઈ દેશની નાગરિકતા લઈ લે છે.
૯. ગુમ થયેલ અથવા મૃત માનવામાં આવતી વ્યક્તિના કિસ્સામાં એક્ઝિટ
પેન્શન બોડીએ તે કિસ્સાઓ માટે પણ નિયમો સ્પષ્ટ કર્યા છે જ્યાં NPS સબ્સ્ક્રાઇબર ગુમ થઈ જાય છે અથવા તેને મૃત માની લેવામાં આવે છે. આવા કિસ્સાઓમાં, ગુમ થયેલ સબ્સ્ક્રાઇબરના નોમિની અથવા કાયદેસરના વારસદારને જમા કરાયેલી કુલ રકમના ૨૦% તરત જ વચગાળાની રાહત તરીકે એકસાથે મળી જશે. બાકીની ૮૦% રકમ રોકાણ કરેલી રહેશે અને જ્યારે તે સબ્સ્ક્રાઇબરને ભારતીય સાક્ષ્ય અધિનિયમ, ૨૦૨૩ ની જોગવાઈઓ અનુસાર ગુમ અને મૃત જાહેર કરવામાં આવશે, ત્યારે તેની ચુકવણી કરવામાં આવશે.
૧૦. એકાઉન્ટ-સેન્ટ્રિક અભિગમને મજબૂત કરવામાં આવ્યો
નવા NPS નિયમોમાં ‘પરમેનન્ટ રિટાયરમેન્ટ એકાઉન્ટ’ જેવા શબ્દોની જગ્યાએ ‘દરેક વ્યક્તિગત પેન્શન ખાતું’ (Individual Pension Account) શબ્દનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આ ફેરફારથી ખાતાના સ્તરે માલિકી અને તેના સંચાલનને વધુ મજબૂત કરવામાં આવ્યું છે, ખાસ કરીને તે કિસ્સાઓમાં જ્યાં સબ્સ્ક્રાઇબર્સના એકથી વધુ ખાતા હોય છે. આ સુનિશ્ચિત કરે છે કે દરેક ખાતાનું સંચાલન અલગથી અને સ્પષ્ટ રીતે થાય.
