Success Story Of Francy Joshimon: કેરળના ત્રિશૂર જિલ્લાની ફ્રૅન્સી જોશીમોને ઓર્ગેનિક ફૂડ પ્રોસેસિંગના ક્ષેત્રમાં એક સફળ સ્ટાર્ટઅપ ઊભું કર્યું છે. પોતાના પિતાને કેન્સરથી પીડિત જોયા પછી તેમણે સુરક્ષિત અને સ્વાસ્થ્યવર્ધક ભોજન ઉપલબ્ધ કરાવવાનો નિર્ણય લીધો. ૨૦૧૮ માં પિતાના કેન્સરથી પીડિત થયા બાદ ફ્રૅન્સીએ અનુભવ્યું કે બજારમાં મળતા ભોજનમાં પેસ્ટીસાઇડ, કેમિકલ અને પ્રિઝર્વેટિવ જેવા હાનિકારક તત્વો હાજર છે. ૨૦૧૯ માં તેમણે પોતાના ઘરેથી ‘મિન્નસ ફ્રેશ ફૂડ પ્રોડક્ટ્સ’ની શરૂઆત કરી. આ સાહસ ન ફક્ત ઓર્ગેનિક ખાદ્ય ઉત્પાદનો, ખાસ કરીને કટહલ (જેકફ્રૂટ)-આધારિત આઇટમ્સ બનાવે છે, પરંતુ કુટુંબશ્રીની મહિલાઓને રોજગાર અને નાણાકીય સ્થિરતા આપીને ગ્રામીણ સશક્તિકરણનું પણ એક મોટું ઉદાહરણ બની ગયું છે. ચાલો, અહીં ફ્રૅન્સી જોશીમોનની સફળતાની સફર વિશે જાણીએ.
દુઃખદ ઘટનાએ સંકલ્પ અપાવ્યો
‘મિન્નસ ફ્રેશ ફૂડ પ્રોડક્ટ્સ’ના સંસ્થાપક ફ્રૅન્સી જોશીમોનના આ સાહસનો જન્મ એક દુઃખદ વ્યક્તિગત અનુભવમાંથી થયો. ૨૦૧૮ માં તેમના પિતાને કેન્સર હોવાનું નિદાન થયું. સક્રિય અને સ્વસ્થ જીવન જીવવા છતાં રોગથી ગ્રસ્ત થયા બાદ પરિવારે તેનું કારણ શોધ્યું. નિષ્કર્ષ એ નીકળ્યો કે ભોજનમાં હાજર કીટનાશક, રસાયણ અને પ્રિઝર્વેટિવ જ તેના કારણો હતા. પિતાને કેન્સરથી બચાવવાના સંઘર્ષમાં ફ્રૅન્સીને ઇમ્યુનિટી વધારનારા પ્રિઝર્વેટિવ-મુક્ત ખાદ્ય પદાર્થો સરળતાથી ન મળ્યા.
જોકે, ૨૦૧૯ માં પિતાના નિધન પછી ફ્રૅન્સીએ એક દ્રઢ સંકલ્પ લીધો. તેમણે નક્કી કર્યું કે તે લોકોને સુરક્ષિત અને સ્વાસ્થ્ય માટે સૌથી સારા ખાદ્ય ઉત્પાદનો ઉપલબ્ધ કરાવશે. ફક્ત ૧૨મી સુધી ભણેલા ફ્રૅન્સીનો આ જ જુસ્સો તેમના સફળ ઓર્ગેનિક ફૂડ વ્યવસાય ‘મિન્નસ ફ્રેશ ફૂડ’નો પાયો બન્યો.
નાનકડી શરૂઆત અને મોટી છલાંગ
કેરળના ત્રિશૂર જિલ્લાના કરાલમ ગામમાં દીકરીના નામ પર શરૂ થયેલું મિન્નસ ફ્રેશ ફૂડ શરૂઆતના સમયમાં કટહલ પુટ્ટુ પાઉડર અને અન્ય ઉત્પાદનો મિત્રો અને સ્થાનિક ગ્રાહકોને વેચતું હતું. ઉત્પાદનોની ઓર્ગેનિક ગુણવત્તા અને સ્વાદને મળેલા સારા પ્રતિભાવે ફ્રૅન્સીને તેને મોટા પાયે લઈ જવા માટે પ્રેરિત કર્યા. ફ્રૅન્સી અને તેમના પતિએ ખાનગી બચતનું રોકાણ કર્યું. પ્લાન્ટ માટે ડ્રાયર, રોસ્ટર, પલ્વરાઇઝર અને બ્લૅન્ડર જેવા મશીનરી અને ઉપકરણો માટે ₹૩૦ લાખની લોન લીધી. ૨૦૧૯ માં આ મહિલા-સંચાલિત એકમનું ઉદ્ઘાટન થયું. સાહસે કેરળ કૃષિ વિશ્વવિદ્યાલય પાસેથી એક એવી ટેકનોલોજી પણ ખરીદી, જે પુટ્ટુના લોટને નરમ અને સ્વાદિષ્ટ બનાવે છે અને સાથે જ ત્રણ મહિના સુધીની શેલ્ફ લાઇફ સુનિશ્ચિત કરે છે.
જેકફ્રૂટ પર ફોકસ સાથે પ્રોડક્ટ રેન્જમાં વધારો
મિન્નસ ફ્રેશ ફૂડ છ પ્રકારના પુટ્ટુ પાઉડર (જેમ કે કટહલ મિક્સ, ટેપિયોકા મિક્સ, કાચા કેળા મિક્સ), ત્રણ પ્રકારના ઘઉંનો પાઉડર, શિશુ આહાર અને રસોડાના આવશ્યક મસાલા (મરચાંનો પાઉડર, હળદરનો પાઉડર) પ્રદાન કરે છે. જોકે, તેમના સૌથી લોકપ્રિય ઉત્પાદનો કટહલ-આધારિત છે. કટહલમાં પ્રોટીન, એન્ટીઑકિસડન્ટ્સ, ઓછો ગ્લાયસેમિક ઇન્ડેક્સ અને કેરોટીનોઇડ્સ હોય છે, જે તેને કેન્સર, મોતિયા અને હૃદય રોગોથી બચાવવામાં સહાયક બનાવે છે. ૨૦૧૮ માં કેરળ દ્વારા કટહલને ‘રાજ્ય ફળ’ જાહેર કરવાથી તેના પ્રોસેસિંગ પર ધ્યાન વધ્યું, જેનાથી મિન્નસ ફ્રેશને ઘણો લાભ મળ્યો. ફ્રૅન્સી સ્થાનિક ખેડૂતો પાસેથી જ બધા કાચો માલ ખરીદે છે અને ગુણવત્તાને લઈને સખત માપદંડ અપનાવે છે, જે સફાઈ, ધોલાઈ, સૂકવવાથી લઈને પેકેજિંગ સુધી લાગુ પડે છે.
ગ્રામીણ મહિલાઓને મળ્યો રોજગાર
પ્રારંભિક માર્કેટિંગ અને સીમિત શેલ્ફ લાઇફના પડકારોને દૂર કરવા માટે મિન્નાસને કેરળ કૃષિ વિશ્વવિદ્યાલયથી મદદ મળી. વર્તમાનમાં, આ સ્ટાર્ટઅપ ૧૬ લોકોને રોજગાર આપે છે. આમાંના મોટાભાગના કુટુંબશ્રી (કેરળમાં મહિલા સ્વયં સહાય સમૂહ) ના સભ્ય છે. ફ્રૅન્સી તેમને ₹૮,૫૦૦ થી વધુનો માસિક પગાર અને વીમો પ્રદાન કરીને આર્થિક સ્થિરતા આપે છે. જેનાથી આ મહિલાઓ સશક્ત અને આત્મવિશ્વાસુ બની છે. સ્ટાર્ટઅપ પોતાના ઉત્પાદનો મુખ્યત્વે સરકારી કે સંબંધિત આઉટલેટ્સ જેમ કે એગ્રો હાઇપર બજારો, કુટુંબશ્રી અને સપ્લાઇકોના માધ્યમથી વેચે છે. આ ઉપરાંત, યુએઈમાં પણ નિકાસ શરૂ થઈ ગઈ છે. માંગ સતત વધી રહી છે. ફ્રૅન્સીનું આ સ્ટાર્ટઅપ માત્ર એક વ્યવસાય નથી, પરંતુ એક સામાજિક પહેલ પણ છે.
