UBS Research Report: મધ્ય પૂર્વમાં જારી તેલ સંકટે ભારતની અર્થવ્યવસ્થાને હચમચાવી દીધી છે. આ અંગે દિગ્ગજ ફર્મ દ્વારા ચેતવણી જારી કરવામાં આવી છે. વૈશ્વિક બ્રોકરેજ ફર્મ UBS રિસર્ચના તાજા રિપોર્ટ અનુસાર, ભારતનો આર્થિક વિકાસ દર (GDP ગ્રોથ) નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ માં ધીમો પડી શકે છે. મધ્ય પૂર્વ (પશ્ચિમ એશિયા) માં જારી તણાવ અને નબળા ચોમાસાની આશંકાઓને કારણે UBS એ ભારતના વિકાસ દરના અંદાજને ૬.૭% થી ઘટાડીને ૬.૨% કરી દીધો છે.
રિપોર્ટમાં આ બે સંકટોનો ઉલ્લેખ
૧. ઊર્જા સંકટ: યુબીએસના જણાવ્યા અનુસાર મધ્ય પૂર્વનો સંઘર્ષ હવે માત્ર ક્રૂડ તેલ સુધી મર્યાદિત રહ્યો નથી, પરંતુ તેનાથી રિફાઈન્ડ ઇંધણનો પુરવઠો અને શિપિંગ રૂટ પણ પ્રભાવિત થઈ રહ્યા છે. રિપોર્ટમાં આને ભારત જેવા ઉભરતા બજારો માટે ઐતિહાસિક રીતે મોટું ઊર્જા સંકટ ગણાવવામાં આવ્યું છે.
૨. નબળા ચોમાસાનો માર: ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) એ વર્ષ ૨૦૨૬ ની ચોમાસાની સીઝન માટે સામાન્યથી ઓછો વરસાદ થવાનો અંદાજ વ્યક્ત કર્યો છે. જૂનથી સપ્ટેમ્બર વચ્ચે અલ નીનો (El Nino) ની ૬૦% થી વધુ શક્યતા ગ્રામીણ માંગ અને ખાદ્ય મોંઘવારી પર દબાણ વધારી શકે છે.
કેટલી પડી અસર?
યુબીએસએ કહ્યું કે માર્ચમાં ભારતની આર્થિક ગતિ ધીમી થવા લાગી હતી. મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્રવૃત્તિ નબળી પડી, કોર સેક્ટરની વૃદ્ધિ ધીમી થઈ. સાથે જ ગેસની અછત અને રાશનિંગ વચ્ચે ખાતરના ઉત્પાદનમાં ભારે ઘટાડો આવ્યો. જોકે આ દરમિયાન ઓટો વેચાણ અને બેંક લોનમાં તેજી આવી.
વિકાસ દરની શક્યતાઓ
યુબીએસએ તેલની કિંમતોના આધારે ત્રણ શક્યતાઓ વ્યક્ત કરી છે:
જો ભારતીય ક્રૂડ તેલની સરેરાશ કિંમત આશરે ૧૦૦ ડોલર પ્રતિ બેરલ રહે છે તો નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ માં ભારતનો વાસ્તવિક જીડીપી વૃદ્ધિ દર ઘટીને ૬.૨% થઈ જશે.
બીજી તરફ જો મધ્ય-પૂર્વમાં તણાવ ઓછો થાય છે અને તેલની કિંમતો ૮૫ ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી ઘટે છે તો જીડીપીમાં સુધારો રહેશે અને તે ૬.૫% થઈ શકે છે.
જો મધ્ય-પૂર્વમાં તણાવ વધે છે અને ક્રૂડ તેલની કિંમતો વધીને ૧૫૦ ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી જાય છે તો સ્થિતિ ઘણી ગંભીર હશે. એવામાં જીડીપી ૫ થી ૫.૫% ની વચ્ચે રહી શકે છે.
ઘરેલું વપરાશ પર દબાણ
ભારતના જીડીપીમાં ૫૬% હિસ્સો ધરાવતો ઘરેલું વપરાશ, ઊંચી મોંઘવારી અને ઓછી વાસ્તવિક આવકને કારણે જોખમમાં છે. શહેરી વિસ્તારોમાં IT સેક્ટરમાં સુસ્ત ભરતી અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ખેતીની ઓછી પેદાશ માંગને પ્રભાવિત કરશે.
વ્યાજ દરોમાં થઈ શકે છે વધારો
મોંઘવારીની વધતી જતી ચિંતાઓને જોતા, યુબીએસએ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ માટે રિટેલ મોંઘવારી (CPI Inflation) નો અંદાજ ૪.૬% થી વધારીને ૫.૨% કરી દીધો છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ભારતીય રિઝર્વ બેંક આગામી સત્રોમાં વ્યાજ દરોને સ્થિર રાખવાને બદલે તેને વધારવાનો નિર્ણય લઈ શકે છે.
સરકારની શું છે વ્યૂહરચના?
સ્થિતિ પડકારજનક હોવા છતાં યુબીએસનું માનવું છે કે ભારતની ઊર્જા પુરવઠાની સ્થિતિ હજુ પણ નિયંત્રણમાં છે. ભારતે રશિયા પાસેથી ક્રૂડ તેલની ખરીદી વધારી છે અને અમેરિકા, નોર્વે તથા ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા દેશોમાંથી ગેસ આયાત કરીને પોતાની નિર્ભરતાને ડાયવર્સિફાય કરી છે. સરકાર પાસેથી અપેક્ષા છે કે તે અર્થવ્યવસ્થાને ટેકો આપવા માટે નાણાકીય રાહતને બદલે રાજકોષીય ઉપાયોનો સહારો લેશે.
